Pathologie Oorzaak Symptomen + onderzoek Behandeling
Aften (20%) Trauma, overgevoeligheid voedsel, Kleine, pijnlijke grijswitte/gelige Spontaan herstel: 1 à 2 weken (+
hormonale ∆, ↓ weerstand, slechte erosies aan slijmvliezen mond terugval)
mondhygiëne, stress Blaasjes opp ulceraties, rode rand Symptomatische behandeling: lokale
pijnstilling met lidocaïne gel
Tandcariës = bacteriële ziekte vd Ca2+- Demineralisatie glazuur & dentine Preventie
rijke weefsels (meest voorkomende micro-organismen in tandholte o Voldoende poetsen (↓ zuren,
infectieziekte) beschadiging tandmerg buffering dr. speeksel)
Cariës: acidogene theorie o Beperken suikerinname &
o Zuren dr. bact. metabolisatie blootstelling F—ionen
Progressieve ontkalking » ↑ neerslaan fluoro-apatiet
kristallen
» ↓ bact. metabolisme
» !°Fluorosis
Tandplaque & tandsteen Laag proteïnen dr. speeksel rond
glazuurlaag
o Bacteriën & voedingsresten aan
laag v proteïnen
Vorming tandplaque
Suikers zuren (dr. bact.
metabolisatie)
o ↓ pH
Kritische pH (5,5): ↑ Ca2+-zouten
(demineralisatie)
o ↑ pH
Neutrale pH: oververzadiging tp
o Deel ↓ Ca2+-zouten
(remineralisatie)
o Deel Ca2+-zouten gaat verloren
Ontkalking & beschadiging glazuur &
omliggende weefsels
Verkalking langdurige plaques:
tandsteen
Fluorosis Overdreven blootstelling aan F- tdn. Permanente witte, krijtachtige Preventie: minder F- in tandpasta
vorming tanden vlekken kinderen
Gingivitis Ontsteking tandvlees Zwelling, roodheid, snel bloeden bij Goede mondhygiëne
1
, o
Chronisch (meestal) aanraking Verwijdering tandsteen
o
Acute gingivitis: exacerbatie Desinfecterende mondspoeling
chronische (chloorhexidine/hexetidine)
Ophoping tandplaque op tandopp.
(micro-org.)
o Slechte mondhygiëne, roken &
slecht aansluitende vullingen
(vorming plaque & tandsteen)
Zwangerschapsgingivitis Verergering bestaande gingivitis tdn.
zwangerschap
Parodontitis Onbehandelde gingivitis Verwijdering tandsteen & plaque
Ontsteking: tandvleesrand bot Chirurgie: verwijderen ziek weefsel &
tandkas pockets
o Tandvlees laat los ruimte tss
tandvlees & tanden (pockets)
plaque ontsteking in diepte
Halitose = slecht ruikende adem Slechte mondhygiëne, gingivitis,
parodontitis, tongbeslag
Infectie nko, GI problemen
GM vr. speekseltekort
o Anticholinergica (tiotropium)
o Tricyclische antidepressiva
(amitryptilline)
Hyposialie = verminderde Inname GM (anticholinergica: !Risico Regelmatig water drinken
speekselsecretie tiotropium; tricyclische Tandcariës Suikervrije kauwgom
antidepressiva: amytriptilline) Schimmelinfecties (candidiase) Speekselvervangers
Radiotherapie hoofd & hals Slik- en kauwproblemen Goede mondhygiëne (tandcariës)
Auto-immuunziekten (Syndroom v
Sjögren)
Dehydratatie
Bof parotitis Ontsteking oorspeekselklier dr. Zwelling, koorts, algemene malaise & Symptomatische pijnbestrijding &
bofvirus pijn koortswering
Ontsteking testes (orchitis) ↓ Spontaan herstel: 1 à 2 weken
fertiliteit Vaccin: basisvaccinatieschema
kinderen & baby’s
2
Aften (20%) Trauma, overgevoeligheid voedsel, Kleine, pijnlijke grijswitte/gelige Spontaan herstel: 1 à 2 weken (+
hormonale ∆, ↓ weerstand, slechte erosies aan slijmvliezen mond terugval)
mondhygiëne, stress Blaasjes opp ulceraties, rode rand Symptomatische behandeling: lokale
pijnstilling met lidocaïne gel
Tandcariës = bacteriële ziekte vd Ca2+- Demineralisatie glazuur & dentine Preventie
rijke weefsels (meest voorkomende micro-organismen in tandholte o Voldoende poetsen (↓ zuren,
infectieziekte) beschadiging tandmerg buffering dr. speeksel)
Cariës: acidogene theorie o Beperken suikerinname &
o Zuren dr. bact. metabolisatie blootstelling F—ionen
Progressieve ontkalking » ↑ neerslaan fluoro-apatiet
kristallen
» ↓ bact. metabolisme
» !°Fluorosis
Tandplaque & tandsteen Laag proteïnen dr. speeksel rond
glazuurlaag
o Bacteriën & voedingsresten aan
laag v proteïnen
Vorming tandplaque
Suikers zuren (dr. bact.
metabolisatie)
o ↓ pH
Kritische pH (5,5): ↑ Ca2+-zouten
(demineralisatie)
o ↑ pH
Neutrale pH: oververzadiging tp
o Deel ↓ Ca2+-zouten
(remineralisatie)
o Deel Ca2+-zouten gaat verloren
Ontkalking & beschadiging glazuur &
omliggende weefsels
Verkalking langdurige plaques:
tandsteen
Fluorosis Overdreven blootstelling aan F- tdn. Permanente witte, krijtachtige Preventie: minder F- in tandpasta
vorming tanden vlekken kinderen
Gingivitis Ontsteking tandvlees Zwelling, roodheid, snel bloeden bij Goede mondhygiëne
1
, o
Chronisch (meestal) aanraking Verwijdering tandsteen
o
Acute gingivitis: exacerbatie Desinfecterende mondspoeling
chronische (chloorhexidine/hexetidine)
Ophoping tandplaque op tandopp.
(micro-org.)
o Slechte mondhygiëne, roken &
slecht aansluitende vullingen
(vorming plaque & tandsteen)
Zwangerschapsgingivitis Verergering bestaande gingivitis tdn.
zwangerschap
Parodontitis Onbehandelde gingivitis Verwijdering tandsteen & plaque
Ontsteking: tandvleesrand bot Chirurgie: verwijderen ziek weefsel &
tandkas pockets
o Tandvlees laat los ruimte tss
tandvlees & tanden (pockets)
plaque ontsteking in diepte
Halitose = slecht ruikende adem Slechte mondhygiëne, gingivitis,
parodontitis, tongbeslag
Infectie nko, GI problemen
GM vr. speekseltekort
o Anticholinergica (tiotropium)
o Tricyclische antidepressiva
(amitryptilline)
Hyposialie = verminderde Inname GM (anticholinergica: !Risico Regelmatig water drinken
speekselsecretie tiotropium; tricyclische Tandcariës Suikervrije kauwgom
antidepressiva: amytriptilline) Schimmelinfecties (candidiase) Speekselvervangers
Radiotherapie hoofd & hals Slik- en kauwproblemen Goede mondhygiëne (tandcariës)
Auto-immuunziekten (Syndroom v
Sjögren)
Dehydratatie
Bof parotitis Ontsteking oorspeekselklier dr. Zwelling, koorts, algemene malaise & Symptomatische pijnbestrijding &
bofvirus pijn koortswering
Ontsteking testes (orchitis) ↓ Spontaan herstel: 1 à 2 weken
fertiliteit Vaccin: basisvaccinatieschema
kinderen & baby’s
2