Twee Vrouwen - Harry Mulisch
Achtergrond en uiterlijke beschrijving.
Twee Vrouwen is in 1975 geschreven in een klein dorpje in Italië, net zoals de auteur
van ‘Orpheus’ vriend’, het alterego van Mulisch. Op de voorplaat van de
reuzenpocket editie staat een detail van een fresco uit Siena: ‘De zegeningen van
het goede bewind’, waar drie personen op staan, waaronder een zwangere vrouw -
dit is een zinspeling op het plot van Twee Vrouwen.
Motto: ‘.. weer doorsidderde mijn hart/Eros, zoals de wind op de bergen in eiken
valt’; een fragment van Sappho (‘weer’ heeft Mulisch toegevoegd, dit is bij Alfred ook
gebeurd). Eros is de griekse Godin van de liefde; liefde kan iedereen onverwachts
overkomen en verlaten.
Literaire stroming
Neonaturalisme; je kan niet aan de werkelijkheid ontsnappen (naturalisme is juist het
ontsnappen uit de werkelijkheid).
- magisch/mythisch:
1. Oepidus doodt vader en trouwt moeder → Laura vereert vader en is jaloers
op moeder
2. Net zoals Orpheus na verlies liefde een gelijkgeslachtelijke liefde
3. Demeter en Persephone, zoektocht van Laura naar de dochter die ze niet
heeft
Magisch realisme: Het ‘orpheusmotief’; verwijst naar de liefde die de dood overwint.
De liefde heeft verwantschap met het surrealisme.
Existentialisme: Er is een deel van het existentialisme van Sartre te ontdekken in dit
boek. Namelijk: er heerst een gevoel van existentiële eenzaamheid: laura’s vader is
dood, haar moeder is dood, ze zijn beide ver weg begraven, haar vriendin en
ongeboren kind zijn dood, ze heeft niks meer. En zelfs toen sylvia nog leefde hing er
een gevoel van de incompleetheid van hun samenzijn. Het voelt als een intense
relatie, maar toch met weinig diepgang en louter samenzijn, afgaande op de manier
waarop ze elkaar ontmoetten en meteen na een stukje wandelen bij elkaar introkken
zonder iets van elkaar te weten. Het voelt alsof de klik die ze meteen hadden,
gebaseerd is op gedeelde eenzaamheid. (menselijke relaties zijn gebrekkig, geen
zin in het bestaan; ze maakt de reis naar het dodenrijk wat je merkt aan details zoals
zwarte auto’s die haar inhalen, de zwart geklede vrouw. Ook is het leven chaotisch
(kenmerk existentialisme); opbouw van de roman is moeilijk te volgen en door
gebrek aan hoofdstuktitels is het telkens de vraag waar in het verhaal je nu zit).
, Inhoud
psychologisch-mythische liefdesroman
- constante verbreking van de chronologische verhaallijn
- hechte band met vader, minder met moeder (Oedipus)
- laura is conservatrice in een klein amsterdams museum met rijke verzameling
ikonen
- laura had relatie met kunstcriticus alfred boeken, bleven kinderloos, uit elkaar
mede hierdoor, alfred trouwde karin en kreeg twee kinderen
- laura ontmoet 5 jaar later Sylvia Nithart (20-jarige kapster) op een zaterdag in
februari en houden relatie geheim voor sylvia’s ouders en laura’s moeder
- sylvia maakt in de dierentuin een foto, die ze als laura’s zoon ‘Thomas’ willen
laten doorgaan voor haar ouders (laura= aanstaande schoonmoeder). Tegen
de moeder van laura zegt sylvia dat ze haar buurmeisje is (moeder krijgt het
door en slaat met een stok naar laura ‘zoals men naar een dolle hond slaat’)
- in Amsterdam bezoeken ze toneelstuk ‘orfeus’ vriend’ waarin Eurydice als
man wordt voorgesteld. Sylvia ontmoet Alfred, laura’s ex-echtgenoot, lang
gesprek en laura in onwetendheid.
- Sylvia is weg: ze zegt dat ze haar ouders bezoekt, maar laura hoort van karin
dat ze met alfred in een amsterdams hotel zit. Laura gaat erheen maar krijgt
Sylvia niet mee naar huis; Laura ziet in dat Sylvia het initiatief nam om een
relatie met alfred aan te gaan.
- Laura werkt verdriet weg met de brieven van de ‘gemankeerde gelieven’ van
Abélard en Héloise. Sylvia neemt contact op om paspoort te halen om met
Alfred naar londen te gaan, waar hij een studie over het theater wil schrijven.
- Sylvia keert terug en verteld Laura dat ze zwanger is van alfred omdat ze
wilde dat de kinderloze laura ‘vader’ werd. Laura wil dat ze het aan alfred
verteld. Hij doodt Sylvia.
- Kort daarop krijgt Laura bericht dat haar moeder dood is. Onderweg ontmoet
ze een uit Italië terugkerende schrijver (Mulisch zelf) van Orfeus’ vriend, en ze
praat over Sylvia. Ze valt flauw en rust na duizeligheidsaanvallen in een
pension te Avignon. Een dame in zwart (de dood) beheerd het pand, en Laura
schrijft haar verhaal in 1 week op (net als Mulisch en de schrijver).
- Ze wil zelfmoord plegen voordat ze bij haar moeder aankomt; ‘loodrecht onder
mijn raam gaapt het gat (aanleg parkeergarage) als een wachtend graf. Ik kan
eerder beneden zijn dan de echo van mijn schreeuw terug is.’
Achtergrond en uiterlijke beschrijving.
Twee Vrouwen is in 1975 geschreven in een klein dorpje in Italië, net zoals de auteur
van ‘Orpheus’ vriend’, het alterego van Mulisch. Op de voorplaat van de
reuzenpocket editie staat een detail van een fresco uit Siena: ‘De zegeningen van
het goede bewind’, waar drie personen op staan, waaronder een zwangere vrouw -
dit is een zinspeling op het plot van Twee Vrouwen.
Motto: ‘.. weer doorsidderde mijn hart/Eros, zoals de wind op de bergen in eiken
valt’; een fragment van Sappho (‘weer’ heeft Mulisch toegevoegd, dit is bij Alfred ook
gebeurd). Eros is de griekse Godin van de liefde; liefde kan iedereen onverwachts
overkomen en verlaten.
Literaire stroming
Neonaturalisme; je kan niet aan de werkelijkheid ontsnappen (naturalisme is juist het
ontsnappen uit de werkelijkheid).
- magisch/mythisch:
1. Oepidus doodt vader en trouwt moeder → Laura vereert vader en is jaloers
op moeder
2. Net zoals Orpheus na verlies liefde een gelijkgeslachtelijke liefde
3. Demeter en Persephone, zoektocht van Laura naar de dochter die ze niet
heeft
Magisch realisme: Het ‘orpheusmotief’; verwijst naar de liefde die de dood overwint.
De liefde heeft verwantschap met het surrealisme.
Existentialisme: Er is een deel van het existentialisme van Sartre te ontdekken in dit
boek. Namelijk: er heerst een gevoel van existentiële eenzaamheid: laura’s vader is
dood, haar moeder is dood, ze zijn beide ver weg begraven, haar vriendin en
ongeboren kind zijn dood, ze heeft niks meer. En zelfs toen sylvia nog leefde hing er
een gevoel van de incompleetheid van hun samenzijn. Het voelt als een intense
relatie, maar toch met weinig diepgang en louter samenzijn, afgaande op de manier
waarop ze elkaar ontmoetten en meteen na een stukje wandelen bij elkaar introkken
zonder iets van elkaar te weten. Het voelt alsof de klik die ze meteen hadden,
gebaseerd is op gedeelde eenzaamheid. (menselijke relaties zijn gebrekkig, geen
zin in het bestaan; ze maakt de reis naar het dodenrijk wat je merkt aan details zoals
zwarte auto’s die haar inhalen, de zwart geklede vrouw. Ook is het leven chaotisch
(kenmerk existentialisme); opbouw van de roman is moeilijk te volgen en door
gebrek aan hoofdstuktitels is het telkens de vraag waar in het verhaal je nu zit).
, Inhoud
psychologisch-mythische liefdesroman
- constante verbreking van de chronologische verhaallijn
- hechte band met vader, minder met moeder (Oedipus)
- laura is conservatrice in een klein amsterdams museum met rijke verzameling
ikonen
- laura had relatie met kunstcriticus alfred boeken, bleven kinderloos, uit elkaar
mede hierdoor, alfred trouwde karin en kreeg twee kinderen
- laura ontmoet 5 jaar later Sylvia Nithart (20-jarige kapster) op een zaterdag in
februari en houden relatie geheim voor sylvia’s ouders en laura’s moeder
- sylvia maakt in de dierentuin een foto, die ze als laura’s zoon ‘Thomas’ willen
laten doorgaan voor haar ouders (laura= aanstaande schoonmoeder). Tegen
de moeder van laura zegt sylvia dat ze haar buurmeisje is (moeder krijgt het
door en slaat met een stok naar laura ‘zoals men naar een dolle hond slaat’)
- in Amsterdam bezoeken ze toneelstuk ‘orfeus’ vriend’ waarin Eurydice als
man wordt voorgesteld. Sylvia ontmoet Alfred, laura’s ex-echtgenoot, lang
gesprek en laura in onwetendheid.
- Sylvia is weg: ze zegt dat ze haar ouders bezoekt, maar laura hoort van karin
dat ze met alfred in een amsterdams hotel zit. Laura gaat erheen maar krijgt
Sylvia niet mee naar huis; Laura ziet in dat Sylvia het initiatief nam om een
relatie met alfred aan te gaan.
- Laura werkt verdriet weg met de brieven van de ‘gemankeerde gelieven’ van
Abélard en Héloise. Sylvia neemt contact op om paspoort te halen om met
Alfred naar londen te gaan, waar hij een studie over het theater wil schrijven.
- Sylvia keert terug en verteld Laura dat ze zwanger is van alfred omdat ze
wilde dat de kinderloze laura ‘vader’ werd. Laura wil dat ze het aan alfred
verteld. Hij doodt Sylvia.
- Kort daarop krijgt Laura bericht dat haar moeder dood is. Onderweg ontmoet
ze een uit Italië terugkerende schrijver (Mulisch zelf) van Orfeus’ vriend, en ze
praat over Sylvia. Ze valt flauw en rust na duizeligheidsaanvallen in een
pension te Avignon. Een dame in zwart (de dood) beheerd het pand, en Laura
schrijft haar verhaal in 1 week op (net als Mulisch en de schrijver).
- Ze wil zelfmoord plegen voordat ze bij haar moeder aankomt; ‘loodrecht onder
mijn raam gaapt het gat (aanleg parkeergarage) als een wachtend graf. Ik kan
eerder beneden zijn dan de echo van mijn schreeuw terug is.’
