HOOFDSTUK 12 TECHNOLOGIE EN INNOVATIE
De Belgische competitiviteit staat onder druk, en de Europese economie
groeit langzaam.
Innovatie kan hierbij helpen, door nieuwe producten en businessmodellen
die de economie stimuleren.
Innovaties zijn vaak combinaties van bestaande technologieën.
Bijvoorbeeld, personal computers, internet en andere disruptieve
innovaties kwamen voort uit bestaande componenten. Innovatie hoeft
geen unieke uitvinding te zijn. Ook kleine ideeën zoals een broodjeszaak of
een nieuw verzekeringsmodel kunnen succesvol zijn.
Radicalere innovaties zoals biotechnologie en AI hebben echter meer
impact op lange termijn. Ze ontstaan door een combinatie van
marktkrachten, overheidsregulering en private bedrijven.
12.1. WIE MAAKT JOUW IPHONE ?
Steve Jobs en Apple maakten gebruik van publieke innovaties die door
Amerikaanse overheden gefinancierd werden, zoals technologieën voor de
iPhone.
Apple zelf ontwikkelde de producten, maar de technologieën kwamen uit
onderzoek gefinancierd door belastinggeld. Het bedrijf kreeg subsidies
voor R&D, terwijl het de winst privé hield.
De Amerikaanse overheid hielp bedrijven als Apple via R&D-subsidies en
bescherming van intellectueel eigendom. Apple gebruikte fiscale
constructies, zoals in Ierland en Nevada, om belasting te ontwijken.
Hierdoor profiteert het bedrijf van publieke investeringen, maar draagt het
weinig bij aan de samenleving.
12.2. MAZZUCATO EN DE OVERHEID ALS ONDERNEMER EN
INNOVATOR
Mariana Mazzucato benadrukt in The Entrepreneurial State dat veel
succesvolle technologiebedrijven, zoals Apple en Google, afhankelijk zijn
van publieke financiering voor hun kerntechnologieën.
De National Science Foundation financiert veel van het onderzoek dat deze
bedrijven mogelijk maakt. Mazzucato vraagt zich af of bedrijven zoals
Google een deel van hun winsten zouden moeten delen met de publieke
sector. Amerikaanse technologiebedrijven minimaliseren vaak hun
belastingen, wat de financiering van openbaar onderzoek schaadt.
Publieke sectoren spelen een cruciale rol in het ontwikkelen van radicaal
nieuwe technologieën, zoals ruimtevaart en biotechnologie, waarvan
bedrijven als Apple en Tesla profiteren.
, 12.3. DE SURFER EN DE GOLF
Het internet, ontwikkeld vanuit publieke initiatieven sinds de jaren 60,
transformeerde de economie. Tim Berners-Lee's ontwikkeling van het
World Wide Web in 1989 markeerde de commerciële expansie van het
internet.
Mazzucato wijst op het feit dat succes van bedrijven als Google en Apple
afhankelijk is van publieke onderzoeksfinanciering, maar dat deze
bedrijven weinig teruggeven. Ze bekritiseert de visie dat de overheid zich
buiten innovatie moet houden.
Innovatie vereist samenwerking tussen de publieke en private sector,
waarbij de overheid actief richting moet geven om maatschappelijke
problemen zoals de ecologische crisis en gezondheidszorg aan te pakken.
12.4. SUPPLY-PUSH MEETS DEMAND-PULL
Innoveren en ondernemen zijn vaak geen spontane processen, maar het
resultaat van zorgvuldig voorbereid beleid.
Volgens Utterback en Norberg-Bohm zijn radicale innovaties meestal het
gevolg van overheidsinitiatieven, aangezien private bedrijven vaak niet
willen investeren in risicovol onderzoek. De overheid speelt een cruciale
rol door eerst R&D te financieren, daarna toegepaste
onderzoeksinspanningen te ondersteunen en uiteindelijk markten voor
nieuwe technologieën te creëren. Dit gebeurt door een combinatie van
*supply-push* (aanbodgerichte maatregelen) en *demand-pull*
(vraaggerichte maatregelen). Zonder de overheid zouden veel radicale
innovaties geen markt vinden of zelfs niet ontwikkeld worden.
Succesvolle innovaties zijn het resultaat van samenwerking tussen
publieke en private sectoren, waarbij de overheid ook zorgt voor een
stabiele marktvraag via nichemarkten en subsidies.
12.5. DISRUPTIE DOOR DIGITALISERING, ROBOTISERING EN AI?
Technologische innovaties hebben zowel positieve als disruptieve effecten
op de economie en maatschappij. Aan de ene kant verhoogt
technologische vooruitgang de productiviteit, wat leidt tot hogere
inkomens, lagere prijzen en meer welvaart.
Bijvoorbeeld, de lopende band in de auto-industrie verhoogde de
productie-efficiëntie, verlaagde de kosten en maakte auto's betaalbaarder
voor de massa. Aan de andere kant veroorzaakt technologie werkloosheid
doordat sommige banen verdwijnen door automatisering. De financiële
sector bijvoorbeeld heeft meer werknemers in relatiebankieren, maar
verloor veel banen door de automatisering van eenvoudige taken.
De Belgische competitiviteit staat onder druk, en de Europese economie
groeit langzaam.
Innovatie kan hierbij helpen, door nieuwe producten en businessmodellen
die de economie stimuleren.
Innovaties zijn vaak combinaties van bestaande technologieën.
Bijvoorbeeld, personal computers, internet en andere disruptieve
innovaties kwamen voort uit bestaande componenten. Innovatie hoeft
geen unieke uitvinding te zijn. Ook kleine ideeën zoals een broodjeszaak of
een nieuw verzekeringsmodel kunnen succesvol zijn.
Radicalere innovaties zoals biotechnologie en AI hebben echter meer
impact op lange termijn. Ze ontstaan door een combinatie van
marktkrachten, overheidsregulering en private bedrijven.
12.1. WIE MAAKT JOUW IPHONE ?
Steve Jobs en Apple maakten gebruik van publieke innovaties die door
Amerikaanse overheden gefinancierd werden, zoals technologieën voor de
iPhone.
Apple zelf ontwikkelde de producten, maar de technologieën kwamen uit
onderzoek gefinancierd door belastinggeld. Het bedrijf kreeg subsidies
voor R&D, terwijl het de winst privé hield.
De Amerikaanse overheid hielp bedrijven als Apple via R&D-subsidies en
bescherming van intellectueel eigendom. Apple gebruikte fiscale
constructies, zoals in Ierland en Nevada, om belasting te ontwijken.
Hierdoor profiteert het bedrijf van publieke investeringen, maar draagt het
weinig bij aan de samenleving.
12.2. MAZZUCATO EN DE OVERHEID ALS ONDERNEMER EN
INNOVATOR
Mariana Mazzucato benadrukt in The Entrepreneurial State dat veel
succesvolle technologiebedrijven, zoals Apple en Google, afhankelijk zijn
van publieke financiering voor hun kerntechnologieën.
De National Science Foundation financiert veel van het onderzoek dat deze
bedrijven mogelijk maakt. Mazzucato vraagt zich af of bedrijven zoals
Google een deel van hun winsten zouden moeten delen met de publieke
sector. Amerikaanse technologiebedrijven minimaliseren vaak hun
belastingen, wat de financiering van openbaar onderzoek schaadt.
Publieke sectoren spelen een cruciale rol in het ontwikkelen van radicaal
nieuwe technologieën, zoals ruimtevaart en biotechnologie, waarvan
bedrijven als Apple en Tesla profiteren.
, 12.3. DE SURFER EN DE GOLF
Het internet, ontwikkeld vanuit publieke initiatieven sinds de jaren 60,
transformeerde de economie. Tim Berners-Lee's ontwikkeling van het
World Wide Web in 1989 markeerde de commerciële expansie van het
internet.
Mazzucato wijst op het feit dat succes van bedrijven als Google en Apple
afhankelijk is van publieke onderzoeksfinanciering, maar dat deze
bedrijven weinig teruggeven. Ze bekritiseert de visie dat de overheid zich
buiten innovatie moet houden.
Innovatie vereist samenwerking tussen de publieke en private sector,
waarbij de overheid actief richting moet geven om maatschappelijke
problemen zoals de ecologische crisis en gezondheidszorg aan te pakken.
12.4. SUPPLY-PUSH MEETS DEMAND-PULL
Innoveren en ondernemen zijn vaak geen spontane processen, maar het
resultaat van zorgvuldig voorbereid beleid.
Volgens Utterback en Norberg-Bohm zijn radicale innovaties meestal het
gevolg van overheidsinitiatieven, aangezien private bedrijven vaak niet
willen investeren in risicovol onderzoek. De overheid speelt een cruciale
rol door eerst R&D te financieren, daarna toegepaste
onderzoeksinspanningen te ondersteunen en uiteindelijk markten voor
nieuwe technologieën te creëren. Dit gebeurt door een combinatie van
*supply-push* (aanbodgerichte maatregelen) en *demand-pull*
(vraaggerichte maatregelen). Zonder de overheid zouden veel radicale
innovaties geen markt vinden of zelfs niet ontwikkeld worden.
Succesvolle innovaties zijn het resultaat van samenwerking tussen
publieke en private sectoren, waarbij de overheid ook zorgt voor een
stabiele marktvraag via nichemarkten en subsidies.
12.5. DISRUPTIE DOOR DIGITALISERING, ROBOTISERING EN AI?
Technologische innovaties hebben zowel positieve als disruptieve effecten
op de economie en maatschappij. Aan de ene kant verhoogt
technologische vooruitgang de productiviteit, wat leidt tot hogere
inkomens, lagere prijzen en meer welvaart.
Bijvoorbeeld, de lopende band in de auto-industrie verhoogde de
productie-efficiëntie, verlaagde de kosten en maakte auto's betaalbaarder
voor de massa. Aan de andere kant veroorzaakt technologie werkloosheid
doordat sommige banen verdwijnen door automatisering. De financiële
sector bijvoorbeeld heeft meer werknemers in relatiebankieren, maar
verloor veel banen door de automatisering van eenvoudige taken.
