Samenvatting Onderzoek in de gezondheidszorg H1, 2, 3, 4, 6, 7 & 8

Kennistoets samenvatting

Academische vaardigheden:

Hoofdstuk 1 Onderzoeksplan

1.1 Bij een verkenning van een onderwerp beantwoord je de volgende vragen

 Past het onderwerp binnen het onderzoekkader van het vakgebied of de opleiding?
 Is het onderwerp geschikt om te onderzoeken met de gegevens randvoorwaarden? Zoals:
beschikbare gegevens, tijd, budget, begeleiding en onderzoekspopulatie
 Is het onderwerp – theoretisch maatschappelijk – relevant?
 Wat is er al bekend over het onderwerp? Is er al een bestaande theorie, is er al een eerder
onderzoek uitgevoerd waarop je kunt voortbouwen.
 Is het onderzoek naar het onderwerp ethisch verantwoord.

Tijdens het inperken van het onderzoek bepaal je de algemene discipline waaronder je het
onderzoek uitvoert en dan kies je bij welke aspecten je van het onderwerp gaat onderzoeken.

1.2 Probleemstelling: Hierin bespreek je de aanleiding van het onderzoek en geef je een korte schets
van de situatie, het probleem of de onduidelijkheid die in dit onderzoek centraal staat. Hierbij stel
jezelf de volgende vragen:

 Wat is het probleem?
 Wat is de aanleiding?
 Hoe groot is het probleem?
 Wie zijn bij het probleem/situatie betrokken?
 Op welke manier kan het onderzoek bijdragen aan het oplossen van het probleem?

Vaak vormt een klinisch probleem de aanleiding van je onderzoek. Hierbij ligt de nadruk meestal op
een van de vier domeinen:

 Etiologie: Hierbij staat de vraag naar de oorzaken of determinanten (risicofactoren of risico
indicatoren) van een aandoening centraal.
 Diagnose: Hierbij richt je je op de verschijnselen die een indicatie of voorspelling geven van
de aanwezigheid van een bepaalde aandoening.
 Prognose: Bestudeer je de factoren die van invloed zijn op het verdere beloop van de ziekte.
 Therapie: Bekijk je de effectiviteit van een therapeutische interventie of behandeling of je
richt je je op de effectiviteit van een interventie om het ontstaan van de ziekte te voorkomen
(preventie)

1.3 Na de schets van het probleem volgt een doelstelling (extern doel): (Waarom voer je dit
onderzoek uit en wat is het beland van de kennis die dit onderzoek voortbrengt) en vraagstelling
(intern doel): hierin beschrijf je wat er wordt onderzocht.

Bij het beschrijven van de relevantie van het onderzoek kan je onderscheid maken tussen:

 De theoretische relevantie: dan leidt het tot nieuwe beschrijvingen of verklaringen of als het
een bepaalde theorie: -een uitspraak of samenhangende reeks van uitspraken waarmee je
kunt verklaren of voorspellen- Dit wordt fundamenteel onderzoek genoemd.
 Maatschappelijke relevantie: Wanneer het onderzoek oplossingen voor mensen of groepen
in de maatschappij aandraagt. Vaak is de aanleiding een vraag uit de praktijk het is dus een
toegepast of praktijkgericht onderzoek.

1

, Kennis vermeerdering door theoretische relevant onderzoek kan bijdragen aan oplossingen voor
praktische problemen en praktijkgericht onderzoek kan leiden tot kennisvermeerdering. Onderzoek
in de gezondheidszorg is meestal zowel theoretisch als praktisch relevant.

Bij het formuleren van de doelstelling kijk je naar de haalbaarheid, de gewenste consequenties en de
formulering van de doelstelling.

1.4 Bij het formuleren van de vraagstelling beschrijf je wat je onderzoekt. De vraagstelling bevat
meestal een of meerdere onderzoeksvragen waaruit meestal een aantal deelvragen is afgeleid zodat
er hanteerbare eenheden ontstaan.

Hieronder worden de verschillende soorten vraagstellingen beschreven

 Definiëren: Het aangeven van bepaalde kenmerken van het onderwerp
 Beschrijven: Gaat het om de eigenschappen of kenmerken van het onderwerp.
 Vergelijken: Gaat het om de verschillen tussen twee of meer groep of situaties.
 Verklaren: gaat het om de oorzaken van gevonden verschillen of verbanden. Met verklarend
onderzoek ga je na of een verband causuaal is. Een causuaal verband betekent dat je er een
oorzaak-gevolg relatie is tussen de onderzochte variabelen.
 Voorspellen: Bij voorspellen gaat het om het voorspellen van de gevolgen van een bepaalde
aandoening.
 Evalueren: Gaat het om het onderzoeken van het effect van een maatregel of interventie
 Voorschrijven: Gaat het om het opstellen van maatregelen of richtlijnen.

Een goede onderzoeksvraag bevat alle vier de elementen van de PICO:

 Patiënt: Over welke patiënten wil je met het onderzoek uitspraken doen?
 Intervention: Interventie of behandeling waarvan je het effect onderzoekt?
 Comparison: Een andere behandeling of test waarmee je de interventie vergelijkt.
 Outcome: Welke uitkomst staat centraal in het onderzoek

Valkuilen bij formuleren onderzoeksvraag:

 De vraag ontbreekt
 De onderzoeksvraag sluit niet goed aan op de doelstelling
 De onderzoeksvraag is te vaag
 De onderzoeksvraag is te algemeen, specifiek, niet eenduidig, niet enkelvoudig geformuleerd
 De onderzoeksvraag bevat onbewezen of onjuiste veronderstellingen.

Hoofdstuk 2 Theorie

2.1 Theorie: Is een uitspraak gebaseerd op een bepaalde theorie of een bepaald (klinisch) probleem.

Inductie: Is een proces van concrete waarnemingen naar een maar abstracte theorie.

Hypothese: Hiermee onderzoek je of de theorie juist is door deze om te zetten in een toetsbare
stelling dit noem je deductie.

Emperische toetsing: Hiermee ga je op systematische wijze nieuwe gegevens verzamelen waarmee
je de hypothesen toets in de werkelijkheid. Aan de hand van de emperische cyclus voer je dit proces
telkens opnieuw uit.



Bij praktijk gericht onderzoek maak je gebruikt van de interventiecyclus de fases zijn als volgt:

2