• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 2 out of 8 pages
Summary

Biologie Samenvatting Thema 1 Stofwisseling 5 HAVO

Document preview thumbnail
Preview 2 out of 8 pages

Dit is een samenvatting van biologie uit het examenjaar van 5 havo. Deze samenvatting gaat de over de stofwisseling van organismen. Onderwerpen zoals assimilatie, dissimilatie en energie komen hierin voor. Dit is een samenvatting uit het examenjaar 5 havo 2018/2019.

Content preview

Biologie Samenvatting Thema 1 Stofwisseling
1. Verzuurde spieren
Als je eet, drinkt of inademt, komen er stoffen je lichaam binnen. Je cellen veranderen de
stoffen met chemische processen, hierdoor worden de stoffen gemaakt waaruit je lichaam is
opgebouwd. Voor de vorming van deze stoffen, voor beweging en handhaving van je
temperatuur is energie nodig. Energie is meestal afkomstig van de glucose van planten. Om
energie in een bruikbare vorm te krijgen wordt glucose in de cellen omgezet.

Stofwisseling = alle chemische reacties in cellen samen, enzymen versnellen het proces

Spieren verzuren door zuurstoftekort

Toenemende inspanning  spieren meer zuurstof nodig

Verzuring = bij een bepaalde grote inspanning kan niet meer voldoende zuurstof worden
aangevoerd voor de verbranding (Lees goed blz. 9!)

2. Wat is stofwisseling?
Energie nodig voor:
- Bewegen
- Temperatuur handhaving
- Groei
- Herstel

Cellen nemen voedingstoffen, water en zuurstof uit het milieu op en geven afvalstoffen af.

In cellen ontstaan door chemische reacties nieuwe stoffen

Planten gebruiken licht als energie om energierijke stoffen zoals glucose, vetten en eiwitten
te maken

Organische stoffen = 1 of meer atomen van de elementen: koolstof (C), waterstof (H) en
zuurstof (O)

De bindingen tussen koolstof- en waterstofatomen bevatten veel chemische energie

Spiercellen en andere cellen verkrijgen energie door de verbranding van glucose

Glucose = een organische stof die een centrale rol speelt bij de energievoorziening en
opbouw van organismen

Anorganische stoffen = kunnen heel verschillende atomen bevatten

Enzymen = stoffen die chemische reacties in cellen mogelijk maken

, Assimilatie = de opbouw van organische moleculen uit kleinere moleculen (van organische of
anorganische stoffen)
- Organische stoffen worden gevormd waaruit een individu bestaat. De stoffen worden
gebruikt voor groei, vervanging en herstel en het vormen van reservestoffen
- Energie wordt gebruikt, die energie wordt opgeslagen in de moleculen van gevormde
organische stoffen
- Fotosynthese

Chemische energie = energie in moleculen

Voortgezette assimilatie = vb. glucose wordt door de cel verder verwerkt tot grotere
moleculen met verschillende functies zoals: zetmeel, vetten en eiwitten

Dissimilatie = de omzetting van energierijke grote organische moleculen tot kleinere
moleculen
- Energie komt vrij
- Chemische energie wordt omgezet in andere energievormen (bewegingsenergie en
warmte)
- Verbranding

Zenuwcellen kunnen energie omzetten in elektrische energie

Energie kan ook weer worden opgeslagen als chemische energie, als er andere organische
stoffen mee worden opgebouwd bijvoorbeeld in de vorm van vetten en eiwitten.

ATP (adenosinetrifosfaat) = energie opslaan

ADP (adenosinedifosfaat) = energie komt beschikbaar

3. Dissimilatie
Dissimilatie is een vorm van verbranding. Bij verbranding wordt glucose afgebroken en
ontstaat er koolstofdioxide.

Dissimilatie vindt altijd plaats

Hoe meer energie nodig  des te meer dissimilatie er plaatsvindt

Dissimilatie glucose:
- Aeroob  met zuurstof
- Anaeroob  zonder zuurstof (gisting  ontstaan melkzuur)

Aerobe dissimilatie:
- In de mitochondriën
- Koolstofdioxide- en watermoleculen worden gevormd

Connected book
 image
Publisher: Unknown ISBN: 9789034574268 Edition: 5

Document information

Level
School year
5
Summarized whole book?
No
Which chapters are summarized?
Thema 1
Uploaded on
March 10, 2020
Number of pages
8
Written in
2018/2019
Type
Summary
$4.60

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
kimmieheine
3.8
(112)
Sold
725
Followers
379
Items
60
Last sold
3 weeks ago




Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions