a) Definieer de nominale en de reële beleidsrente in woorden
Nominale rente worden uitgedrukt in termen van euro’s. Stel de nominale rente voor jaar t
gelijk is aan it. Indien iemand vandaag 1 euro leent, moet hij volgend jaar 1+i t terugbetalen
Reële rente worden uitgedrukt in termen van een goederenbundel. Stel dat de reële rente
voor jaar t gelijk is aan rt.. Indien iemand vandaag 1 goederenbundel leent moet hij volgend
jaar 1+rt eenheden van de goederenbundel terugbetalen.
o Het wordt ook wel de ex ante reële rente genoemd. Ex ante betekent ‘voor de
feiten’, voordat de inflatie gekend is. De gerealiseerde reële rente noemt men de ex
post reële rente.
o Geeft een beter beeld van de uitgaven
b) wiskundig verband tussen nominale en reële beleidsrente
Als er 1 product in de economie is, dan is de nominale rente (in termen van euro) gelijk aan i t.
Als we een euro lenen moeten we over een jaar 1+i t terugbetalen.
Als we nu 1 eenheid product meer consumeren en de prijs voor 1 product is P t, dit moeten
we dus lenen om een extra eenheid te consumeren
Over een jaar moeten we (1+it)Pt terugbetalen
Nu willen we weten hoeveel eenheden product we moeten terugbetalen. Hiervoor
converteren we de euro’s in termen van het product. Noem Pet+1 de verwachte prijs van het
product van volgend jaar. We verwachten dan (1+it)Pt/Pet+1terug te betalen (in termen van
het product).
Indien iemand vandaag 1 goederenbundel leent moet het volgend jaar 1+r t eenheden
goederenbundel terugbetalen
We weten dan dat
De verwachte inflatie wordt weergegeven door π et +1. dit is de verwachte verandering van de
prijs van het product tussen dit en volgend jaar gedeeld door de prijs van het product dit jaar
e
P
Als we beide leren 1 optellen vinden we 1+ π = t+1 e
t+1
Pt
1 P
Als we inverse nemen van beide leden vinden we e
= et .
1+ π t +1 Pt +1
Pt 1 1+i t
We vervangen nu e door e waardoor we 1+r t = e vinden. Dit geeft ons een
P t+ 1 1+ π t +1 1+ π t +1
relatie tussen de nominale rente, reële rente en de verwachte inflatie. Als nominale rente en
verwachte inflatie niet te groot zijn kunnen we de uitdrukking ook zo noteren: r t ≈ i t −π et +1.
dit zegt ons dat de reële rente ongeveer gelijk is aan de nominale rente minus de verwachte
inflatie
c) stel dat de risicopremie daalt in de economie, maar de verwachte inflatie constant blijft. Wat is het
effect op de evenwichtsoutput? Leg uit en illustreer grafisch adhv IS-LM model
Risicopremie dekt het risico weg. Deze kan hoog zijn omdat investeerders risico-avers zijn of
omdat banken liquiditeitsproblemen hebben. Wanneer de risicopremie daalt, zal de IS curve
verschuiven naar rechts, de LM curve blijft ongewijzigd. Het evenwichtsoutput wordt groter
en dus verschuift het naar rechts.
Nominale rente worden uitgedrukt in termen van euro’s. Stel de nominale rente voor jaar t
gelijk is aan it. Indien iemand vandaag 1 euro leent, moet hij volgend jaar 1+i t terugbetalen
Reële rente worden uitgedrukt in termen van een goederenbundel. Stel dat de reële rente
voor jaar t gelijk is aan rt.. Indien iemand vandaag 1 goederenbundel leent moet hij volgend
jaar 1+rt eenheden van de goederenbundel terugbetalen.
o Het wordt ook wel de ex ante reële rente genoemd. Ex ante betekent ‘voor de
feiten’, voordat de inflatie gekend is. De gerealiseerde reële rente noemt men de ex
post reële rente.
o Geeft een beter beeld van de uitgaven
b) wiskundig verband tussen nominale en reële beleidsrente
Als er 1 product in de economie is, dan is de nominale rente (in termen van euro) gelijk aan i t.
Als we een euro lenen moeten we over een jaar 1+i t terugbetalen.
Als we nu 1 eenheid product meer consumeren en de prijs voor 1 product is P t, dit moeten
we dus lenen om een extra eenheid te consumeren
Over een jaar moeten we (1+it)Pt terugbetalen
Nu willen we weten hoeveel eenheden product we moeten terugbetalen. Hiervoor
converteren we de euro’s in termen van het product. Noem Pet+1 de verwachte prijs van het
product van volgend jaar. We verwachten dan (1+it)Pt/Pet+1terug te betalen (in termen van
het product).
Indien iemand vandaag 1 goederenbundel leent moet het volgend jaar 1+r t eenheden
goederenbundel terugbetalen
We weten dan dat
De verwachte inflatie wordt weergegeven door π et +1. dit is de verwachte verandering van de
prijs van het product tussen dit en volgend jaar gedeeld door de prijs van het product dit jaar
e
P
Als we beide leren 1 optellen vinden we 1+ π = t+1 e
t+1
Pt
1 P
Als we inverse nemen van beide leden vinden we e
= et .
1+ π t +1 Pt +1
Pt 1 1+i t
We vervangen nu e door e waardoor we 1+r t = e vinden. Dit geeft ons een
P t+ 1 1+ π t +1 1+ π t +1
relatie tussen de nominale rente, reële rente en de verwachte inflatie. Als nominale rente en
verwachte inflatie niet te groot zijn kunnen we de uitdrukking ook zo noteren: r t ≈ i t −π et +1.
dit zegt ons dat de reële rente ongeveer gelijk is aan de nominale rente minus de verwachte
inflatie
c) stel dat de risicopremie daalt in de economie, maar de verwachte inflatie constant blijft. Wat is het
effect op de evenwichtsoutput? Leg uit en illustreer grafisch adhv IS-LM model
Risicopremie dekt het risico weg. Deze kan hoog zijn omdat investeerders risico-avers zijn of
omdat banken liquiditeitsproblemen hebben. Wanneer de risicopremie daalt, zal de IS curve
verschuiven naar rechts, de LM curve blijft ongewijzigd. Het evenwichtsoutput wordt groter
en dus verschuift het naar rechts.
