Pathologie, hoofdstuk 8
Circulatie
Inleiding: werking nieren, bijnierschors productie aldosteron vocht en zout vasthouden +
daling bloeddruk detectie nieren aanmaak renine vaatvernauwing verhoging
perifere weerstand = hogere bloeddruk. Als het bloedvolume in de slagaders daalt produceren
de hersenen ADH waardoor de nieren vocht vast gaan houden.
-Negatieve vochtbalans = het lichaam geeft meer vocht af dan het opneemt (uitdroging).
-Positieve vochtbalans = het lichaam neemt meer vocht op dan het afgeeft.
8.2 Verschijnselen wijzend op een ziek hart
Hartfalen = decompensatio cordis (hart pompt het bloed niet goed rond)
-Wordt beïnvloed door 4 factoren:
1. Frequentie
2. Contractiliteit (kracht van samentrekken)
3. Preload (volume kamer)
4. Afterload (de druk die nodig is om het bloed door de aortaklep te pompen)
-Ontstaat niet alleen bij een zieke hartspier maar ook bij aanhoudende te zware belasting (bv
hypertensie) wat een verhoging van de afterload veroorzaakt.
-Kan ook door volumeoverbelasting komen waardoor er te veel bloed gepompt moet worden
(bv door aangeboren hartafwijkingen) wat de preload verhoogd.
-Bij beginnend hartfalen kan het lichaam nog compenseren door bv adrenaline aan te maken
wat de contractiekracht wordt ondersteund. Ook kan de hartspier in dikte toenemen. Maar op
de lange termijn zal dit niet meer voldoende zijn en treden er complicaties op.
Rechterdecompensatie
-Heeft backward failure tot gevolg:
1. Verhoging centraal-veneuze druk door overvulling: voornamelijk in de venae cavae.
-Waar te nemen in de buitenste halsader (vena jugularis externa)
-Handeling: patiënt laten liggen, ader onder de kaakhoek dichtdrukken en het bloed
richting het hart strijken
2. Verhoging druk vanuit de venae cavae tot in de capillairen: geven de druk uiteindelijk
door aan de holle aders met als gevolg:
Stuwing vd lever: vergrote en pijnlijke lever
Stuwing van de nieren: urineproductie neemt af, urineconcentratie neemt toe,
nieren zijn minder doorbloed
Vorming van cardiaal oedeem in de benen en ev billen
Vochtvorming (ascites) in de buikholte
Vochtvorming in de pleuraholte (hydrothorax)
3. Verminderde doorbloeding van weefsels
Patiënt kan het koud krijgen en mogelijkheid tot perifere cyanose
Linkerdecompensatie
, -Heeft zowel verhoogde druk in de longaders (backward failure) als te geringe aorta vulling
(forward failure) tot gevolg.
-De verhoogde druk in de longader hebben tot gevolg:
Dyspnoe (kortademigheid) of asthma cardiale: eerst bij inspanning en later ook in rust
-door vernauwing luchtpijpzakjes, zwelling van de bloedvaten in de longen, stugger
wordend longweefsel
-symptomen: piepende ademhaling, oedeemvorming tussen de longblaasjes en
capillairen, vochtophoping in het gehele lichaam (vooral benen wanneer rechtop)
-Handeling: patiënt laten liggen
Longoedeem
-Symptomen: patiënt heeft het benauwd en produceert roze sputum, cyanose
Hydrothorax
-Een geringe aorta vulling heeft een slechte bloedtoevoer van de daarna gelegen organen tot
gevolg, o.a.:
Nieren – RAAS systeem wordt gestart waardoor vaatvernauwing en vocht wordt
vastgehouden
Huid: bleek en grijs, koude ledematen
Hersenen: verwardheid, bewustzijn verlies, vermoeidheid, snel transpireren, Cheyne-
stokes ademhaling
Bij zowel recht- als linker decompensatie ontstaat nycturie: er wordt ’s nachts meer geplast
dan overdag omdat het hart in rust zijn functies beter kan vervullen waardoor de
oedeemvorming verminderd.
Behandeling (gericht op herstel circulatie)
Bedrust
medicatie die der werking van het hart kunnen verbeteren (bv digoxine)
medicatie die de vaatvulling verminderen zoals diuretica (bv lasix)
medicatie die de bloedvaten verwijden zoals angiotensie 2 receptorblokker (bv cosaar)
en beta blokkers (bv renitec)
Pijn aan het zieke hart
-Pijn in thorax wordt vaak aan het hart toegeschreven maar ligt daar lang niet altijd aan
-Belangrijkste oorzaak voor pijn aan het hart is ischemie waardoor zuurstoftekort (hypoxie) in
het hartweefsel ontstaat begint bijna altijd achter het borstbeen
-Ook wel angina pectoris genoemd omdat het gepaard gaat met keelpijn en gevoel van
verstikking (angina)
Circulatie
Inleiding: werking nieren, bijnierschors productie aldosteron vocht en zout vasthouden +
daling bloeddruk detectie nieren aanmaak renine vaatvernauwing verhoging
perifere weerstand = hogere bloeddruk. Als het bloedvolume in de slagaders daalt produceren
de hersenen ADH waardoor de nieren vocht vast gaan houden.
-Negatieve vochtbalans = het lichaam geeft meer vocht af dan het opneemt (uitdroging).
-Positieve vochtbalans = het lichaam neemt meer vocht op dan het afgeeft.
8.2 Verschijnselen wijzend op een ziek hart
Hartfalen = decompensatio cordis (hart pompt het bloed niet goed rond)
-Wordt beïnvloed door 4 factoren:
1. Frequentie
2. Contractiliteit (kracht van samentrekken)
3. Preload (volume kamer)
4. Afterload (de druk die nodig is om het bloed door de aortaklep te pompen)
-Ontstaat niet alleen bij een zieke hartspier maar ook bij aanhoudende te zware belasting (bv
hypertensie) wat een verhoging van de afterload veroorzaakt.
-Kan ook door volumeoverbelasting komen waardoor er te veel bloed gepompt moet worden
(bv door aangeboren hartafwijkingen) wat de preload verhoogd.
-Bij beginnend hartfalen kan het lichaam nog compenseren door bv adrenaline aan te maken
wat de contractiekracht wordt ondersteund. Ook kan de hartspier in dikte toenemen. Maar op
de lange termijn zal dit niet meer voldoende zijn en treden er complicaties op.
Rechterdecompensatie
-Heeft backward failure tot gevolg:
1. Verhoging centraal-veneuze druk door overvulling: voornamelijk in de venae cavae.
-Waar te nemen in de buitenste halsader (vena jugularis externa)
-Handeling: patiënt laten liggen, ader onder de kaakhoek dichtdrukken en het bloed
richting het hart strijken
2. Verhoging druk vanuit de venae cavae tot in de capillairen: geven de druk uiteindelijk
door aan de holle aders met als gevolg:
Stuwing vd lever: vergrote en pijnlijke lever
Stuwing van de nieren: urineproductie neemt af, urineconcentratie neemt toe,
nieren zijn minder doorbloed
Vorming van cardiaal oedeem in de benen en ev billen
Vochtvorming (ascites) in de buikholte
Vochtvorming in de pleuraholte (hydrothorax)
3. Verminderde doorbloeding van weefsels
Patiënt kan het koud krijgen en mogelijkheid tot perifere cyanose
Linkerdecompensatie
, -Heeft zowel verhoogde druk in de longaders (backward failure) als te geringe aorta vulling
(forward failure) tot gevolg.
-De verhoogde druk in de longader hebben tot gevolg:
Dyspnoe (kortademigheid) of asthma cardiale: eerst bij inspanning en later ook in rust
-door vernauwing luchtpijpzakjes, zwelling van de bloedvaten in de longen, stugger
wordend longweefsel
-symptomen: piepende ademhaling, oedeemvorming tussen de longblaasjes en
capillairen, vochtophoping in het gehele lichaam (vooral benen wanneer rechtop)
-Handeling: patiënt laten liggen
Longoedeem
-Symptomen: patiënt heeft het benauwd en produceert roze sputum, cyanose
Hydrothorax
-Een geringe aorta vulling heeft een slechte bloedtoevoer van de daarna gelegen organen tot
gevolg, o.a.:
Nieren – RAAS systeem wordt gestart waardoor vaatvernauwing en vocht wordt
vastgehouden
Huid: bleek en grijs, koude ledematen
Hersenen: verwardheid, bewustzijn verlies, vermoeidheid, snel transpireren, Cheyne-
stokes ademhaling
Bij zowel recht- als linker decompensatie ontstaat nycturie: er wordt ’s nachts meer geplast
dan overdag omdat het hart in rust zijn functies beter kan vervullen waardoor de
oedeemvorming verminderd.
Behandeling (gericht op herstel circulatie)
Bedrust
medicatie die der werking van het hart kunnen verbeteren (bv digoxine)
medicatie die de vaatvulling verminderen zoals diuretica (bv lasix)
medicatie die de bloedvaten verwijden zoals angiotensie 2 receptorblokker (bv cosaar)
en beta blokkers (bv renitec)
Pijn aan het zieke hart
-Pijn in thorax wordt vaak aan het hart toegeschreven maar ligt daar lang niet altijd aan
-Belangrijkste oorzaak voor pijn aan het hart is ischemie waardoor zuurstoftekort (hypoxie) in
het hartweefsel ontstaat begint bijna altijd achter het borstbeen
-Ook wel angina pectoris genoemd omdat het gepaard gaat met keelpijn en gevoel van
verstikking (angina)
