Samenvatting Taal: Diagnostiek

Hoofdstuk 1: Taalontwikkelingsstoornissen: Indeling en definities
1.1 Wat is een taalontwikkelingsstoornis

Wat is een taalontwikkelingsstoornis:
- Taalontwikkelingsstoornis:
Een taalontwikkelingsstoornis is dat kinderen hun mondeling of gesproken taal
opvallend trager en/of moeizamer verwerven dan kinderen met een normale
taalontwikkeling. Een TOS is een verborgen stoornis en is dus niet zichtbaar.

- Definitie van ASHA (American Speech-Language Hearing Association):
o Significant tekort in de ontwikkeling en het gebruik van taal in al zijn
modaliteiten.
 Een betekenisvol tekort, het is niet een klein beetje taalachterstand, de ene student kan
taalvaardiger zijn dan de ander, echt een betekenisvol tekort, betekenisvolle achterstand
tov de rest, taal in al zijn modaliteit zowel begrip als productie, groep van kinderen van tos
is heel divers, niet iedereen heeft dezelfde problemen


o Problemen met taalbegrip en/of taalproductie in de verschillende
taaldomeinen.
o Mogelijk voor het leven.
 Bij sommige kinderen gaat het weg, bij andere is het blijvend, dus
gaan nog problemen ervaren als volwassene.

o Symptomen kunnen veranderen doorheen de tijd.
 Als je volwasse bent ga je op andere dingen botsen dan als je een
kind bent, de moeilijkheden veranderen doorheen de tijd, maar de
moeilijkheden blijven.

Wat is een signifiacant tekort:
- Niet tijdig behalen van de taalmijlpalen:
o Vanaf wanneer is het echt een significant tekort, vanaf wanneer is de
verscheidenheid niet meer normaal.
o Taalmijlpalen als grens, staat wat een kind op de leeftijd moet kunnen,
maar is uiterste minimum, als ze op een bepaalde leeftijd iets niet kunnen
en het al zouden moeten kunnen is het een tekort.

- Hier is een tabel voor gemaakt:
Deze tabel goed kennen!! Is examenvraag.


In de powerpoint is hier een
oefening over.




1.2 Prevalentie van taalontwikkelingsstoornissen

Wat is de prevalentie:
- Prevalentie:

1

, De prevalentie geeft aan hoeveel kinderen met een tos er zijn op een bepaald
moment.
Er zijn evenveel kinderen met tos als met dyslexie, alleen is dyslexie beter
gekend.
o 5-10% van de schoolgaande kinderen heeft een taalontwikkelingsstoornis.

1.3 Indeling van taalontwikkelingsstoornissen

De indeling van tos:
- Taalontwikkelingsstoornissen kunnen worden onderverdeeld in primaire en
secundaire tos:
o Primaire taalontwikkelingsstoornis:
De primaire tos staat op zichzelf en is niet te verklaren vanuit problemen
in een ander ontwikkelingsdomein.

o Secundaire taalontwikkelingsstoornis:
Secundaire tos is wel het gevolg van een of meer problemen in een ander
ontwikkelingsdomein (bvb. gehoorstoornis of verstandelijke beperking).

1.3.1 Primaire taalontwikkelingsstoornissen

Primaire taalontwikkelingsstoornis:
- Primaire taalontwikkelingsstoornis:
Bij de primaire tos is er een achterstand in de taalverwerving en is er geen
duidelijke verklaring voor deze achterstand.
o Dit betekent dat een diagnose in de eerste plaats gesteld wordt obv
uitsluitingscriteria:
Uitsluitingscriteria is het aantonen dat de achterstand niet het gevolg is
van problemen in andere ontwikkelingsdomeinen of onvoldoende
taalaanbod.
Dus het uitsluiten van bijvoorbeeld gehoorproblemen, motorische
problemen, …
o Comorbiditeit is mogelijk, Comorbiditeit is het tegelijkertijd voorkomen
van twee of meer aandoeningen of stoornissen bij één persoon.

- Terminologie:
o Internationaal:
 DLD: developmental language disorder

o Nationaal (+ Nederland)
 TOS: taalontwikkelingsstoornis

- Prevalentie:
o 7% heeft een primaire taalontwikkelingsstoornis (TOS)
o Komt 3 keer meer voor bij jongens dan bij meisjes

- Twee soorten primaire tos:
o Voorbijgaande:
 Vertraagde taalontwikkeling

o Blijvende:
 Verstoorde taalontwikkeling
2

,3

, 1.3.1.1 Vertraagde taalontwikkeling

- Vertraagde taalontwikkeling:
De vertraagde taalontwikkeling (VSTO), het heeft een voorbijgaande aard.
o Het kind heeft in dit geval een achterstand in de taalontwikkeling waarbij
het taalniveau overeenkomt met het taalniveau van een jonger kind.
o Er is doorgaans sprake van een harmonisch profiel, een gelijkmatige uitval
van alle taaldomeinen.
o Taalontwikkeling later op gang en trager verloop, dus het kind gaat meer
tijd nodig hebben.
o Achterstand in te halen met de juiste therapie.

1.3.1.2 Gestoorde taalontwikkeling

- Gestoorde taalontwikkeling:
Bij de gestoorde taalontwikkeling (OD) zijn de problemen niet van voorbijgaande
aard.
De gestoorde taalontwikkeling wordt ingedeeld in 2 groepen:
o Ontwikkelingsdysfasie:
 Zeer hardnekkige, aangeboren taalontwikkelingsstoornis
 Therapieresistent
 Therapieresistent, problemen zijn niet volledig weg te werken,
bijvende aard, nut om naar de logo te gaan blijft er, is niet
helemaal oplosbaar.

 Blijvende problemen, ook op volwassen leeftijd
 Heterogene groep met gevarieerde taalprofielen (niet harmonisch)
 Prevalentie: 3%

o Kinderafasie:
 Strikt genomen geen primaire taalontwikkelingsstoornis; wel zelfde
klinische beeld.
 Wel duidelijke oorzaak: terugval in taalontwikkeling wegens
hersenletsel.
 Oorzaken?
 Hersentrauma
 Cerebrovasculaire aandoening (trombose of bloeding) door
hartafwijking
 Tumoren of infecties
Let op! Enkel als taalgebieden in de hersenen zijn aangetast.




4