I. WAT IS RECHT
1. ONDERSCHEID OBJECTIEF & SUBJECTIEF RECHT
Objectief recht Geheel aan algemene (on)geschreven regels voor uiterlijke gedragingen van in maatschappelijk verband
levende mensen waarvan respect kan worden afgedwongen door de OH.
Subjectief recht Toegepast recht, oftewel het recht waarop de gerechtigde van een bepaald subjectief recht de betrokken
persoon (of het subject) kan aanspreken
Schuldbekwaam Vermogen dat een dader heeft om zijn daden te erkennen & te kunnen controleren
toerekenbaarheid De dader heeft schuld aan zijn gedragingen & de daad moet worden toegeëigend aan hem.
2. KLASSIEKE DEFINITIE VAN OBJECTIEF RECHT
Onrechtmatige daad (artikel 1382 – 1383) Iedere daad van een mens waarbij je aan de ander een schade veroorzaakt ben je verplicht tot
schadeloosstelling.
verbintenis Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer personen op grond
waarvan de ene partij (schuldenaar) verplicht is tot een bepaalde prestatie, waartoe de andere partij
(schuldeiser) is gerechtigd.
Natuurlijke verbintenis Een verbintenis waarvan de uitvoering niet kan worden afgedwongen. Maar die (nadat zij vrijwillig is
nagekomen) niet als onverschuldigde betaling kan worden teruggevorderd.
Rechtsplicht Een in rechte afdwingbare plicht die (in tegenstelling tot een verbintenis) bestaat tussen 2 niet concrete
partijen.
ENAC De opschorting van een eigen verbintenis bij niet nakoming.
expetio non adimpleti contractus
Anticipatieve opschorting De schuldeiser voorziet dat de schuldenaar de verbintenis niet zal nakomen & zal deze opschorten nog
voor de effectieve verbintenis in werking zou treden.
expetio timoris
Retentierecht Het recht om een goed bij je te houden tot de andere partij de verbintenis nakomt.
3. ENKELE BEGRIPPEN INZAKE OBJECTIEF RECHT
Positief recht Het huidige recht zoals het vandaag bestaat
de lege lata
,Toekomstig recht Beschrijving van hoe recht er zou moeten uitzien
de lege feranda
Natuurrecht Het voorwerp van de rechtsfilosofie & een ideaal recht dat voor iedereen goed is.
Historische school Er is een ideaal recht (tegenhanger van natuurrecht)
Gemeen recht Algemeen geldend recht
lex generalis
Bijzonder recht Uitzondering op gemeen recht & heeft altijd voorrang op gemeen recht.
lex specialis
Materieel recht Recht waarin de spelregels v maatschappelijk gedrag inhoudelijk bepaald worden
Formeel recht Recht dat spelregels bepaalt bij niet naleving v materieel recht (//handhavingsrecht, procedureel recht)
4. AANVULLEND, GEWOON DWINGEND RECHT EN RECHT V/D OPENBARE ORDE
Principe van wilsautonomie Personen hebben de vrijheid om hun rechten & plichten te bepalen binnen het sluiten van een contract.
Aanvullend/ suppletief recht het geheel van rechtsregels in het verbintenissenrecht dat een aanvullende werking heeft op het dwingend
recht. Het aanvullend recht wordt toegepast ter aanvulling van wat men contractueel niet heeft voorzien
(vb. huwelijksvermogensrecht)
Gewoon dwingend recht Een rechtsregel waarvan partijen niet kunnen afwijken, bij afwijking zal deze gesanctioneerd worden. Er
worden geboden / verboden in beschreven.
beschermen personen die
o Onvoldoende matuur / intelligent zijn
o Zich in een economisch zwakkere positie bevinden
o Tegen de onbedachtzaamheid van de burger (gewone burger & zijn onwetendheid)
Dwingend recht van de openbare orde Wetgeving die de rechtsregel die de essentiële belangen van de staat / gemeenschap raakt of die in het
privaatrecht de juridische grondslagen bepaalt waarop de maatschappij berust. (vb. eco. Orde,…)
Beschermd algemeen belang (=./ zwakkeren in de SL)
5. INDELING & INHOUD V/H OBJECTIEF RECHT
Privaatrecht Het privaatrecht geeft regels ten aanzien van de verhoudingen tussen de burgers onderling.
Publiekrecht Het publiekrecht geeft regels ten aanzien van de verhouding tussen de burger en de overheid. Ook omvat
dit rechtsgebied de verhouding tussen overheidsinstanties onderling.
Onderneming Algemene definitie:
(privaatrecht => economisch recht => o iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
, ondernemingsrecht) o iedere rechtspersoon
o iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Functionele definitie: een natuurlijke of rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel
nastreeft, alsmede zijn verenigingen.
Intern / nationaal recht omvat alle wetten en regels die vanuit één land zijn opgesteld. In principe houden deze wetten op bij de
landsgrens.
internationaal recht Publiekrecht: recht dat geldt tussen staten onderling. Meestal gebeurt dit in de vorm van een verdrag
waarna de betrokken landen de nationale wetten afstemmen op de afspraken in het verdrag.
Privaatrecht: betrekking op conflicten tussen burgers onderling.
Supranationaal recht Dit recht komt voort vanuit een instantie die van de lidstaten de bevoegdheid heeft gekregen om regels te
vormen of recht te spreken. De lidstaten moeten zich vervolgens houden aan de afspraken of regels die
deze door instantie opgesteld worden. (Europees recht: recht van Europese unie)
1. ONDERSCHEID OBJECTIEF & SUBJECTIEF RECHT
Objectief recht Geheel aan algemene (on)geschreven regels voor uiterlijke gedragingen van in maatschappelijk verband
levende mensen waarvan respect kan worden afgedwongen door de OH.
Subjectief recht Toegepast recht, oftewel het recht waarop de gerechtigde van een bepaald subjectief recht de betrokken
persoon (of het subject) kan aanspreken
Schuldbekwaam Vermogen dat een dader heeft om zijn daden te erkennen & te kunnen controleren
toerekenbaarheid De dader heeft schuld aan zijn gedragingen & de daad moet worden toegeëigend aan hem.
2. KLASSIEKE DEFINITIE VAN OBJECTIEF RECHT
Onrechtmatige daad (artikel 1382 – 1383) Iedere daad van een mens waarbij je aan de ander een schade veroorzaakt ben je verplicht tot
schadeloosstelling.
verbintenis Een verbintenis is een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee of meer personen op grond
waarvan de ene partij (schuldenaar) verplicht is tot een bepaalde prestatie, waartoe de andere partij
(schuldeiser) is gerechtigd.
Natuurlijke verbintenis Een verbintenis waarvan de uitvoering niet kan worden afgedwongen. Maar die (nadat zij vrijwillig is
nagekomen) niet als onverschuldigde betaling kan worden teruggevorderd.
Rechtsplicht Een in rechte afdwingbare plicht die (in tegenstelling tot een verbintenis) bestaat tussen 2 niet concrete
partijen.
ENAC De opschorting van een eigen verbintenis bij niet nakoming.
expetio non adimpleti contractus
Anticipatieve opschorting De schuldeiser voorziet dat de schuldenaar de verbintenis niet zal nakomen & zal deze opschorten nog
voor de effectieve verbintenis in werking zou treden.
expetio timoris
Retentierecht Het recht om een goed bij je te houden tot de andere partij de verbintenis nakomt.
3. ENKELE BEGRIPPEN INZAKE OBJECTIEF RECHT
Positief recht Het huidige recht zoals het vandaag bestaat
de lege lata
,Toekomstig recht Beschrijving van hoe recht er zou moeten uitzien
de lege feranda
Natuurrecht Het voorwerp van de rechtsfilosofie & een ideaal recht dat voor iedereen goed is.
Historische school Er is een ideaal recht (tegenhanger van natuurrecht)
Gemeen recht Algemeen geldend recht
lex generalis
Bijzonder recht Uitzondering op gemeen recht & heeft altijd voorrang op gemeen recht.
lex specialis
Materieel recht Recht waarin de spelregels v maatschappelijk gedrag inhoudelijk bepaald worden
Formeel recht Recht dat spelregels bepaalt bij niet naleving v materieel recht (//handhavingsrecht, procedureel recht)
4. AANVULLEND, GEWOON DWINGEND RECHT EN RECHT V/D OPENBARE ORDE
Principe van wilsautonomie Personen hebben de vrijheid om hun rechten & plichten te bepalen binnen het sluiten van een contract.
Aanvullend/ suppletief recht het geheel van rechtsregels in het verbintenissenrecht dat een aanvullende werking heeft op het dwingend
recht. Het aanvullend recht wordt toegepast ter aanvulling van wat men contractueel niet heeft voorzien
(vb. huwelijksvermogensrecht)
Gewoon dwingend recht Een rechtsregel waarvan partijen niet kunnen afwijken, bij afwijking zal deze gesanctioneerd worden. Er
worden geboden / verboden in beschreven.
beschermen personen die
o Onvoldoende matuur / intelligent zijn
o Zich in een economisch zwakkere positie bevinden
o Tegen de onbedachtzaamheid van de burger (gewone burger & zijn onwetendheid)
Dwingend recht van de openbare orde Wetgeving die de rechtsregel die de essentiële belangen van de staat / gemeenschap raakt of die in het
privaatrecht de juridische grondslagen bepaalt waarop de maatschappij berust. (vb. eco. Orde,…)
Beschermd algemeen belang (=./ zwakkeren in de SL)
5. INDELING & INHOUD V/H OBJECTIEF RECHT
Privaatrecht Het privaatrecht geeft regels ten aanzien van de verhoudingen tussen de burgers onderling.
Publiekrecht Het publiekrecht geeft regels ten aanzien van de verhouding tussen de burger en de overheid. Ook omvat
dit rechtsgebied de verhouding tussen overheidsinstanties onderling.
Onderneming Algemene definitie:
(privaatrecht => economisch recht => o iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
, ondernemingsrecht) o iedere rechtspersoon
o iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Functionele definitie: een natuurlijke of rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel
nastreeft, alsmede zijn verenigingen.
Intern / nationaal recht omvat alle wetten en regels die vanuit één land zijn opgesteld. In principe houden deze wetten op bij de
landsgrens.
internationaal recht Publiekrecht: recht dat geldt tussen staten onderling. Meestal gebeurt dit in de vorm van een verdrag
waarna de betrokken landen de nationale wetten afstemmen op de afspraken in het verdrag.
Privaatrecht: betrekking op conflicten tussen burgers onderling.
Supranationaal recht Dit recht komt voort vanuit een instantie die van de lidstaten de bevoegdheid heeft gekregen om regels te
vormen of recht te spreken. De lidstaten moeten zich vervolgens houden aan de afspraken of regels die
deze door instantie opgesteld worden. (Europees recht: recht van Europese unie)
