Samenvatting criminologie: 1e semester
Algemene kennismaking met criminologische thema’s
Les 1
HOOFDSTUK I: CRIMINOLOGIE ALS ‘EEN HUIS MET VELE KAMERS’
Wat is criminologie
Enkele definities, maar: “Waarom zo vreemd?”
⮚ Een “bastard science” (Sellin)
⮚ Een “rendezvous subject” (Downes)
⮚ Een “strange beast” (Newburn)
● Geen duidelijk materieel en formeel voorwerp, intrinsiek multi- en intradisciplinair
Voor Garland ( 2002) zijn er 2 hoofdkenmerken:
⮚ -empirisch gegronde, wetenschappelijke aanpak
⮚ -focus op criminaliteit
Maar ook 2 grote projecten :
Definitie (vb. Sutherland) ≠ allesomvattend en te breed en te smal
= Criminologie is “the study of the process of law-making, law-breaking and law-enforcing”
(Sutherland, 1937)
,Eigen definitie Paoli :
= de studie van gedragingen en activiteiten die gecriminaliseerd zijn of als schadelijk/deviant worden
ervaren (incl. hun actoren en oorzaken), de (de-)criminalisering, controle en preventie ervan en de
andere maatschappelijke reacties erop
+ opsporing en bestraffing van daders & schadeherstel
Doel : schadebeperking in brede zin ( voor slachtoffers, daders en maatschappij)
❖ 3 hoofdthema’s:
⮚ -onderzoek naar criminaliteit/daders, onveiligheid, hun oorzaken en gevolgen
⮚ -onderzoek naar processen van (de-) criminalisering
⮚ -onderzoek naar het criminaliteitsbeleid en maatschappelijke reacties op criminaliteit
❖ “een huis met vele kamers”
⮚ vanuit onderzoek:
meerdere onderzoeksthema’s en -methodes, disciplines, paradigmata,…
⮚ vanuit arbeidsmarkt:
meerdere domeinen, types van functie,…
enkele begrippen :
● criminografie : geeft een statistische en kwalitatieve beschrijving van de criminaliteit
● etiologische criminologie : bestudeert de oorzaken van criminaliteit en onveiligheid en zoekt
naar een verklaring
● rechtssociologie : beschrijft ( onder meer ) de processen van criminalisering en
decriminalisering
, ● penologie : bestudeert de toepassing van straffen als antwoord op criminaliteit
● preventie : criminaliteit voorkomen
● victimologie : bestudeert het slachtofferschap
wat is criminaliteit?
Academici geraken het niet eens over het begrip “ criminaliteit”
⮚ criminologen hebben het een lange tijd links laten liggen
⮚ verloren hun interesse erin
⮚ ze waren steeds minder vertrouwd met het strafrecht
⇨ dit vormde voor Zedner ( 2011) de aanleiding om “criminaliteit terug in de criminologische
agenda te plaatsen “
in wezen betwist:
= begrip geïntroduceerd door Gallie ( 1956)
= hij wil hiermee bepaalde concepten omschrijven waarover geen consensus bestaat omdat ze
normatief en complex zijn
⮚ Normatief (gedragingen binnen de maatschappij die als verkeerd worden gezien)
⮚ Complex (vanuit verschillende standpunten naar criminaliteit kijken )
Strafrechtelijke definities stellen een ‘anker’ maar enkel op mechanische wijze
= “criminaliteit is een daad of nalatigheid die wordt beschouwd als een misdrijf dat wordt
bestraft via het strafrecht”
⇨ Strafrechtelijke definities niet voldoende => zegt niets over de inhoud
▪ Beperkingen:
● Gaan niet dieper in op de ware aard van criminaliteit
, ● Dynamisch
● Niet steeds duidelijk
● Verschillen tussen landen
● Negeren van schadelijke activiteiten van ‘machtige’ personen/bedrijven/overheden
● Bestraffen soms gedragingen die voordelig zijn voor de sociale vooruitgang
▪ Andere problemen:
● Burgers of experten weten niet precies wat crimineel is
● Stunz: strafrecht omvat 2 onderdelen:
⮚ betrekking op beperkt aantal misdrijven
⮚ al het overige opgenomen in het strafrecht
● Verschil tussen formele en daadwerkelijke criminalisering (Lacey, 2009)
● Onmogelijkheid om strafrecht op inhoudelijke wijze concreet te definiëren
Constructivisme: van problematisering van legalisme tot nihilisme
⮚ ’60: constructivisten problematiseren strafrechtelijke definities
▪ “criminaliteit is het gevolg van interactie tussen samenleving, “daders”, andere burgers,
media en vertegenwoordigers van het strafrechtsysteem
⮚ En drijven ze ook tot het uiterste
▪ Vb. Hulsman (1986) ‘…kent geen ontologische realiteit’
⮚ Sommigen vervallen in relativisme en nihilisme
Algemene kennismaking met criminologische thema’s
Les 1
HOOFDSTUK I: CRIMINOLOGIE ALS ‘EEN HUIS MET VELE KAMERS’
Wat is criminologie
Enkele definities, maar: “Waarom zo vreemd?”
⮚ Een “bastard science” (Sellin)
⮚ Een “rendezvous subject” (Downes)
⮚ Een “strange beast” (Newburn)
● Geen duidelijk materieel en formeel voorwerp, intrinsiek multi- en intradisciplinair
Voor Garland ( 2002) zijn er 2 hoofdkenmerken:
⮚ -empirisch gegronde, wetenschappelijke aanpak
⮚ -focus op criminaliteit
Maar ook 2 grote projecten :
Definitie (vb. Sutherland) ≠ allesomvattend en te breed en te smal
= Criminologie is “the study of the process of law-making, law-breaking and law-enforcing”
(Sutherland, 1937)
,Eigen definitie Paoli :
= de studie van gedragingen en activiteiten die gecriminaliseerd zijn of als schadelijk/deviant worden
ervaren (incl. hun actoren en oorzaken), de (de-)criminalisering, controle en preventie ervan en de
andere maatschappelijke reacties erop
+ opsporing en bestraffing van daders & schadeherstel
Doel : schadebeperking in brede zin ( voor slachtoffers, daders en maatschappij)
❖ 3 hoofdthema’s:
⮚ -onderzoek naar criminaliteit/daders, onveiligheid, hun oorzaken en gevolgen
⮚ -onderzoek naar processen van (de-) criminalisering
⮚ -onderzoek naar het criminaliteitsbeleid en maatschappelijke reacties op criminaliteit
❖ “een huis met vele kamers”
⮚ vanuit onderzoek:
meerdere onderzoeksthema’s en -methodes, disciplines, paradigmata,…
⮚ vanuit arbeidsmarkt:
meerdere domeinen, types van functie,…
enkele begrippen :
● criminografie : geeft een statistische en kwalitatieve beschrijving van de criminaliteit
● etiologische criminologie : bestudeert de oorzaken van criminaliteit en onveiligheid en zoekt
naar een verklaring
● rechtssociologie : beschrijft ( onder meer ) de processen van criminalisering en
decriminalisering
, ● penologie : bestudeert de toepassing van straffen als antwoord op criminaliteit
● preventie : criminaliteit voorkomen
● victimologie : bestudeert het slachtofferschap
wat is criminaliteit?
Academici geraken het niet eens over het begrip “ criminaliteit”
⮚ criminologen hebben het een lange tijd links laten liggen
⮚ verloren hun interesse erin
⮚ ze waren steeds minder vertrouwd met het strafrecht
⇨ dit vormde voor Zedner ( 2011) de aanleiding om “criminaliteit terug in de criminologische
agenda te plaatsen “
in wezen betwist:
= begrip geïntroduceerd door Gallie ( 1956)
= hij wil hiermee bepaalde concepten omschrijven waarover geen consensus bestaat omdat ze
normatief en complex zijn
⮚ Normatief (gedragingen binnen de maatschappij die als verkeerd worden gezien)
⮚ Complex (vanuit verschillende standpunten naar criminaliteit kijken )
Strafrechtelijke definities stellen een ‘anker’ maar enkel op mechanische wijze
= “criminaliteit is een daad of nalatigheid die wordt beschouwd als een misdrijf dat wordt
bestraft via het strafrecht”
⇨ Strafrechtelijke definities niet voldoende => zegt niets over de inhoud
▪ Beperkingen:
● Gaan niet dieper in op de ware aard van criminaliteit
, ● Dynamisch
● Niet steeds duidelijk
● Verschillen tussen landen
● Negeren van schadelijke activiteiten van ‘machtige’ personen/bedrijven/overheden
● Bestraffen soms gedragingen die voordelig zijn voor de sociale vooruitgang
▪ Andere problemen:
● Burgers of experten weten niet precies wat crimineel is
● Stunz: strafrecht omvat 2 onderdelen:
⮚ betrekking op beperkt aantal misdrijven
⮚ al het overige opgenomen in het strafrecht
● Verschil tussen formele en daadwerkelijke criminalisering (Lacey, 2009)
● Onmogelijkheid om strafrecht op inhoudelijke wijze concreet te definiëren
Constructivisme: van problematisering van legalisme tot nihilisme
⮚ ’60: constructivisten problematiseren strafrechtelijke definities
▪ “criminaliteit is het gevolg van interactie tussen samenleving, “daders”, andere burgers,
media en vertegenwoordigers van het strafrechtsysteem
⮚ En drijven ze ook tot het uiterste
▪ Vb. Hulsman (1986) ‘…kent geen ontologische realiteit’
⮚ Sommigen vervallen in relativisme en nihilisme
