Forensisch welzijnswerk
FORENSISCH WELZIJNSWERK
Inhoud
Hoodstuk 1: Algemeen Kader .................................................................................................................. 7
Doel En Inhoud .................................................................................................................................... 7
Het Concept ......................................................................................................................................... 7
Concept – Eenvoudig ....................................................................................................................... 7
Concept – Complex.......................................................................................................................... 7
Oorzaak Complexiteit ...................................................................................................................... 8
Verhouding Welzijnswerk – Forensisch .............................................................................................. 8
Fundamenteel – Finaliteit ............................................................................................................... 8
Spanningsveld Welzijn – Justitie...................................................................................................... 9
Besluit ................................................................................................................................................ 11
Voorlopig Besluit ........................................................................................................................... 11
Zesde Staatshervorming ................................................................................................................ 11
Voorlopig Besluit Bis ...................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 2: De Historische Ontwikkeling Van Het Forensisch Welzijnswerk ..................................... 13
Ancien Regime ................................................................................................................................... 14
Verlichting & Klassiek Strafrecht ....................................................................................................... 14
Kiemen Fwzw: Reclassering Via Patronage ....................................................................................... 14
Sociaal Verweer: ................................................................................................................................ 14
Sociaal Verweer In België .................................................................................................................. 15
Nieuw Sociaal Verweer (’50-60) ........................................................................................................ 15
Kiemen Fwzw..................................................................................................................................... 15
Private Reclassering........................................................................................................................... 16
Private Reclassering: Caritas En Overheid ......................................................................................... 16
Overheidsreclassering ....................................................................................................................... 17
De Kritische Jaren ‘70 ........................................................................................................................ 18
Staatshervorming 1980 ..................................................................................................................... 18
Beleid Na 1980 .................................................................................................................................. 19
Twee Partners, Nood Aan Samenwerking ......................................................................................... 19
Autonoom Fwzw............................................................................................................................ 19
Aan Justitie Verbonden Fwzw ....................................................................................................... 19
Nood Aan Samenwerking .................................................................................................................. 20
1
, Forensisch welzijnswerk
Ankerpunten Autonoom Fwzw ......................................................................................................... 21
Aan Justitieverbonden Fwzw............................................................................................................. 21
Communautarisering ......................................................................................................................... 21
Nood Aan Samenwerking En Afsrpaken ............................................................................................ 22
Nieuwe Samenwerkingsakkoorden ................................................................................................... 22
Uitdagingen Voor De Toekomst ........................................................................................................ 22
Hoofdstuk 3: Hulp- En Dienstverlening Voor Daders ............................................................................ 23
Context .............................................................................................................................................. 23
Achtergrond................................................................................................................................... 23
Fwzw Voor Gedetineerden ............................................................................................................ 23
Niet-Gedetineerde Justitiablen ..................................................................................................... 24
Hdv Aan Gedetineerden .................................................................................................................... 24
Behoeften En Profiel Gedetineerden ............................................................................................ 24
Hdv Vanuit Autonoom Fwzw ......................................................................................................... 26
Hdv Vanuit Aan Justitie Verbonden Fwzw .................................................................................... 39
Hdv Aan Niet-Gedetineerde Justitiabelen – Onder Justitiële Druk ................................................... 42
Behoeften Hdv Ex-Gedetineerden ................................................................................................ 42
Aanbod Vanuit Autonoom Fwzw Aan Niet-Gedetineerden Justitiabelen ..................................... 42
Afsluitende Reflecties ........................................................................................................................ 45
Hoofdstuk 5: Forensische Geestelijke Gezondheidszorg ...................................................................... 46
Achtergrond....................................................................................................................................... 47
Internering ......................................................................................................................................... 48
Kader ............................................................................................................................................. 48
Populatie........................................................................................................................................ 49
Low Security: ................................................................................................................................. 51
Medium Security ........................................................................................................................... 51
High Security.................................................................................................................................. 51
Fpc ................................................................................................................................................. 52
Doorstroom ................................................................................................................................... 52
High Security – Detentie ................................................................................................................ 52
Gedetineerden .................................................................................................................................. 53
Populatie........................................................................................................................................ 53
Beleid ............................................................................................................................................. 55
Aanbod .......................................................................................................................................... 56
Uitdagingen ................................................................................................................................... 58
Opportuniteit................................................................................................................................. 58
2
, Forensisch welzijnswerk
Gastcollege Tandem .............................................................................................................................. 59
Tandem.............................................................................................................................................. 59
Doelstellingen .................................................................................................................................... 59
Met Welke Bril Kijken We? ............................................................................................................ 59
Indicatiestelling, Definitie.................................................................................................................. 59
Indicatiestelling Op Basis Van… ......................................................................................................... 60
Diagnostiek .................................................................................................................................... 60
Beschikbare Behandelingsmogelijkheden ..................................................................................... 62
Rekening Houdend Met De Voorkeuren/Wensen Van De Cliënt.................................................. 62
Outcome ............................................................................................................................................ 63
Suggestie Versus Advies .................................................................................................................... 63
Finalisering Van De Info ..................................................................................................................... 63
Uitdagingen ....................................................................................................................................... 63
Hoofdstuk 6: Risicotaxatie ..................................................................................................................... 64
Waarom? ........................................................................................................................................... 64
Achterliggend Kader .......................................................................................................................... 66
Risicotaxatie-Methoden .................................................................................................................... 67
Kritiek Op Risicotaxatie ..................................................................................................................... 68
In De Klinische Praktijk ...................................................................................................................... 72
Doelen ........................................................................................................................................... 72
Keuze Instrument .......................................................................................................................... 72
Implementatie ............................................................................................................................... 72
3 Stappen (Cyclisch Proces) ............................................................................................................... 73
Take Home Messages ........................................................................................................................ 74
Hoofdstuk 7: Herstel En Slachtogffer-Daderbemiddeling ..................................................................... 74
Inleiding ............................................................................................................................................. 74
Context .......................................................................................................................................... 74
Concepten ..................................................................................................................................... 76
Methodieken Van Herstel ................................................................................................................. 77
Algemeen....................................................................................................................................... 77
Moderator ..................................................................................................................................... 78
Ervaring Dader ............................................................................................................................... 78
Herstelgerichte Detentie ............................................................................................................... 79
Moderator ..................................................................................................................................... 80
Hca: Dienst Voor Herstelgerihte En Constructieve Afhandeling (Jeugdhulp) ............................... 80
Afrondende Reflecties ....................................................................................................................... 82
3
, Forensisch welzijnswerk
Hoofdstuk 8: Modellen Voor De Rehabilitatie Van Daders ................................................................... 83
Het Risk-Need-Responsivity Model (Rnr-Model) .............................................................................. 83
Achtergrond................................................................................................................................... 84
Het Rnr-Model ............................................................................................................................... 84
Rnr Behandelplan .......................................................................................................................... 87
Evaluatie ........................................................................................................................................ 87
Het Good Lives Model (Glm) ............................................................................................................. 88
Achtergrond................................................................................................................................... 88
Het Glm.......................................................................................................................................... 88
Good Life Plan................................................................................................................................ 90
Evaluatie ........................................................................................................................................ 90
Integratie ........................................................................................................................................... 90
The Twain Shall Meet .................................................................................................................... 90
Zorg En Controle In Balans ............................................................................................................ 91
Illustratie........................................................................................................................................ 91
Hoofdstuk 9: Justitiehuizen ................................................................................................................... 91
Historiek Justitiehuizen ..................................................................................................................... 91
Decreet Justitiehuizen 3/4/2019 ....................................................................................................... 92
Organogram Agentschap Justitie En Handhaving ............................................................................. 93
Organisatie Afdeling Justitiehuizen ............................................................................................... 93
Situering Justitiehuis Tov Strafuitvoeringsbeleid .......................................................................... 95
Justitieassistenten: Unieke Brugfunctie ........................................................................................ 95
Streven En Naar 1 Ja Voor Alle Justitiële Trajecten ....................................................................... 95
Uitvoering Van Opdrachten........................................................................................................... 95
Rol Justitie Assistent ...................................................................................................................... 96
Kerntaken Binnen Mandaat .......................................................................................................... 97
Welzijnsnoden Of Criminogene Noden? ..................................................................................... 104
Intensieve Samenwerkingsverband Tussen Jh-Hulpverlening-Politie ......................................... 104
Toeleidingen Naar De Hulpverlening .......................................................................................... 105
Risicotaxatie ................................................................................................................................ 106
Taken Buiten Mandaat ................................................................................................................ 107
Prsentaties Gevangenissen ................................................................................................................. 108
Gevangenis Van Mechelen .............................................................................................................. 108
Populatie...................................................................................................................................... 108
Aanbod ........................................................................................................................................ 108
Extra............................................................................................................................................. 109
4
FORENSISCH WELZIJNSWERK
Inhoud
Hoodstuk 1: Algemeen Kader .................................................................................................................. 7
Doel En Inhoud .................................................................................................................................... 7
Het Concept ......................................................................................................................................... 7
Concept – Eenvoudig ....................................................................................................................... 7
Concept – Complex.......................................................................................................................... 7
Oorzaak Complexiteit ...................................................................................................................... 8
Verhouding Welzijnswerk – Forensisch .............................................................................................. 8
Fundamenteel – Finaliteit ............................................................................................................... 8
Spanningsveld Welzijn – Justitie...................................................................................................... 9
Besluit ................................................................................................................................................ 11
Voorlopig Besluit ........................................................................................................................... 11
Zesde Staatshervorming ................................................................................................................ 11
Voorlopig Besluit Bis ...................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 2: De Historische Ontwikkeling Van Het Forensisch Welzijnswerk ..................................... 13
Ancien Regime ................................................................................................................................... 14
Verlichting & Klassiek Strafrecht ....................................................................................................... 14
Kiemen Fwzw: Reclassering Via Patronage ....................................................................................... 14
Sociaal Verweer: ................................................................................................................................ 14
Sociaal Verweer In België .................................................................................................................. 15
Nieuw Sociaal Verweer (’50-60) ........................................................................................................ 15
Kiemen Fwzw..................................................................................................................................... 15
Private Reclassering........................................................................................................................... 16
Private Reclassering: Caritas En Overheid ......................................................................................... 16
Overheidsreclassering ....................................................................................................................... 17
De Kritische Jaren ‘70 ........................................................................................................................ 18
Staatshervorming 1980 ..................................................................................................................... 18
Beleid Na 1980 .................................................................................................................................. 19
Twee Partners, Nood Aan Samenwerking ......................................................................................... 19
Autonoom Fwzw............................................................................................................................ 19
Aan Justitie Verbonden Fwzw ....................................................................................................... 19
Nood Aan Samenwerking .................................................................................................................. 20
1
, Forensisch welzijnswerk
Ankerpunten Autonoom Fwzw ......................................................................................................... 21
Aan Justitieverbonden Fwzw............................................................................................................. 21
Communautarisering ......................................................................................................................... 21
Nood Aan Samenwerking En Afsrpaken ............................................................................................ 22
Nieuwe Samenwerkingsakkoorden ................................................................................................... 22
Uitdagingen Voor De Toekomst ........................................................................................................ 22
Hoofdstuk 3: Hulp- En Dienstverlening Voor Daders ............................................................................ 23
Context .............................................................................................................................................. 23
Achtergrond................................................................................................................................... 23
Fwzw Voor Gedetineerden ............................................................................................................ 23
Niet-Gedetineerde Justitiablen ..................................................................................................... 24
Hdv Aan Gedetineerden .................................................................................................................... 24
Behoeften En Profiel Gedetineerden ............................................................................................ 24
Hdv Vanuit Autonoom Fwzw ......................................................................................................... 26
Hdv Vanuit Aan Justitie Verbonden Fwzw .................................................................................... 39
Hdv Aan Niet-Gedetineerde Justitiabelen – Onder Justitiële Druk ................................................... 42
Behoeften Hdv Ex-Gedetineerden ................................................................................................ 42
Aanbod Vanuit Autonoom Fwzw Aan Niet-Gedetineerden Justitiabelen ..................................... 42
Afsluitende Reflecties ........................................................................................................................ 45
Hoofdstuk 5: Forensische Geestelijke Gezondheidszorg ...................................................................... 46
Achtergrond....................................................................................................................................... 47
Internering ......................................................................................................................................... 48
Kader ............................................................................................................................................. 48
Populatie........................................................................................................................................ 49
Low Security: ................................................................................................................................. 51
Medium Security ........................................................................................................................... 51
High Security.................................................................................................................................. 51
Fpc ................................................................................................................................................. 52
Doorstroom ................................................................................................................................... 52
High Security – Detentie ................................................................................................................ 52
Gedetineerden .................................................................................................................................. 53
Populatie........................................................................................................................................ 53
Beleid ............................................................................................................................................. 55
Aanbod .......................................................................................................................................... 56
Uitdagingen ................................................................................................................................... 58
Opportuniteit................................................................................................................................. 58
2
, Forensisch welzijnswerk
Gastcollege Tandem .............................................................................................................................. 59
Tandem.............................................................................................................................................. 59
Doelstellingen .................................................................................................................................... 59
Met Welke Bril Kijken We? ............................................................................................................ 59
Indicatiestelling, Definitie.................................................................................................................. 59
Indicatiestelling Op Basis Van… ......................................................................................................... 60
Diagnostiek .................................................................................................................................... 60
Beschikbare Behandelingsmogelijkheden ..................................................................................... 62
Rekening Houdend Met De Voorkeuren/Wensen Van De Cliënt.................................................. 62
Outcome ............................................................................................................................................ 63
Suggestie Versus Advies .................................................................................................................... 63
Finalisering Van De Info ..................................................................................................................... 63
Uitdagingen ....................................................................................................................................... 63
Hoofdstuk 6: Risicotaxatie ..................................................................................................................... 64
Waarom? ........................................................................................................................................... 64
Achterliggend Kader .......................................................................................................................... 66
Risicotaxatie-Methoden .................................................................................................................... 67
Kritiek Op Risicotaxatie ..................................................................................................................... 68
In De Klinische Praktijk ...................................................................................................................... 72
Doelen ........................................................................................................................................... 72
Keuze Instrument .......................................................................................................................... 72
Implementatie ............................................................................................................................... 72
3 Stappen (Cyclisch Proces) ............................................................................................................... 73
Take Home Messages ........................................................................................................................ 74
Hoofdstuk 7: Herstel En Slachtogffer-Daderbemiddeling ..................................................................... 74
Inleiding ............................................................................................................................................. 74
Context .......................................................................................................................................... 74
Concepten ..................................................................................................................................... 76
Methodieken Van Herstel ................................................................................................................. 77
Algemeen....................................................................................................................................... 77
Moderator ..................................................................................................................................... 78
Ervaring Dader ............................................................................................................................... 78
Herstelgerichte Detentie ............................................................................................................... 79
Moderator ..................................................................................................................................... 80
Hca: Dienst Voor Herstelgerihte En Constructieve Afhandeling (Jeugdhulp) ............................... 80
Afrondende Reflecties ....................................................................................................................... 82
3
, Forensisch welzijnswerk
Hoofdstuk 8: Modellen Voor De Rehabilitatie Van Daders ................................................................... 83
Het Risk-Need-Responsivity Model (Rnr-Model) .............................................................................. 83
Achtergrond................................................................................................................................... 84
Het Rnr-Model ............................................................................................................................... 84
Rnr Behandelplan .......................................................................................................................... 87
Evaluatie ........................................................................................................................................ 87
Het Good Lives Model (Glm) ............................................................................................................. 88
Achtergrond................................................................................................................................... 88
Het Glm.......................................................................................................................................... 88
Good Life Plan................................................................................................................................ 90
Evaluatie ........................................................................................................................................ 90
Integratie ........................................................................................................................................... 90
The Twain Shall Meet .................................................................................................................... 90
Zorg En Controle In Balans ............................................................................................................ 91
Illustratie........................................................................................................................................ 91
Hoofdstuk 9: Justitiehuizen ................................................................................................................... 91
Historiek Justitiehuizen ..................................................................................................................... 91
Decreet Justitiehuizen 3/4/2019 ....................................................................................................... 92
Organogram Agentschap Justitie En Handhaving ............................................................................. 93
Organisatie Afdeling Justitiehuizen ............................................................................................... 93
Situering Justitiehuis Tov Strafuitvoeringsbeleid .......................................................................... 95
Justitieassistenten: Unieke Brugfunctie ........................................................................................ 95
Streven En Naar 1 Ja Voor Alle Justitiële Trajecten ....................................................................... 95
Uitvoering Van Opdrachten........................................................................................................... 95
Rol Justitie Assistent ...................................................................................................................... 96
Kerntaken Binnen Mandaat .......................................................................................................... 97
Welzijnsnoden Of Criminogene Noden? ..................................................................................... 104
Intensieve Samenwerkingsverband Tussen Jh-Hulpverlening-Politie ......................................... 104
Toeleidingen Naar De Hulpverlening .......................................................................................... 105
Risicotaxatie ................................................................................................................................ 106
Taken Buiten Mandaat ................................................................................................................ 107
Prsentaties Gevangenissen ................................................................................................................. 108
Gevangenis Van Mechelen .............................................................................................................. 108
Populatie...................................................................................................................................... 108
Aanbod ........................................................................................................................................ 108
Extra............................................................................................................................................. 109
4