Samenvatting Inleiding tot het recht

Inleiding tot recht


01 Algemene inleiding
Verantwoording:

- Recht is een zaak van alle burgers
- Iedereen wordt onderstelt de wet te kennen en ermee
geconfronteerd
- Recht ≠ moraal ≠ godsdienstige regels (euthanasie/abortus, je kan er
voor of er tegen zijn. NIET afdwingbaar maar je kan een slecht
geweten hebben)
- Belgische staatsblad: iedereen moet dat nalezen. We kunnen
nooit als excuus gebruiken dat je het niet wist. Wet is verplicht te
kennen!
- Afdwingbaar  sanctie door rechtbank als je de wet niet naleeft
- Recht is niet altijd rechtvaardig, iets dat rechtvaardig is verschilt van
persoon tot persoon
- Scheiding rechterlijke wettelijke en uitvoerende machten
- De parlementen leggen de rechten op, ze maken de wet= wettelijke
- De regeringen: ministers= uitvoerende macht
- Hoofden en rechtbanken= rechtelijke macht
- België een seculiere staat = scheiding van geloof en wetgeving, kerk
en staat

Voorwaarden om van recht te spreken

- Regel
- Afdwingbaar
- Overheid  provincies, gemeentes
- Orde in maatschappij

Wat is recht?

- geheel van algemeen geldende 4 normatieve regels
 Verbodsbepalingen (wat je niet mag doen) – gebodsbepalingen
(wat je moet doen) – normen die toelating bevatten –
organieke regels (wetsbepalingen die gaan om de organisatie
van bv de rechtbanken: handswijze)
 Dwingend recht – goede zeden – ter bescherming van de
zwakken (wetgeving die je MOET volgen: niet afwijken,
sancties) Voorbeeld: openbaar dronkenschap. Zwakken:
ouderen, mensen met beperking, kinderen, iedereen kan zwak
zijn, heeft te maken met toestand: in een relatie huurder –
verhuurder sta je als huurder zwakker. Zelfde met werknemer
– werkgever en consument – verkoper – aanvullend recht (je

, mag er van afwijken. Soms koop je iets met leveringstermijn
(auto) dan zegt de wet dat je pas moet betalen op moment dat
je het effectief krijgt, TENZIJ men afwijkt  voorschot die je
betaald is een afwijking of je betaald gewoon vroeger.
Bepaling is van toepassing tenzij je afwijkt. Woorden: tenzij,
behoudens,…
 Algemene normen (normen van toepassing op iedereen in
dezelfde situatie – 90% van de wetten vb: huurwetgeving) –
individuele normen (de koning kan de koningin vermoorden
want de koning is absoluut, politiek en strafrechtelijk
onschendbaar is dus we kunnen er weinig aan doen)
- Normen die de ordening van het maatschappelijke leven beogen
- Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
- Afdwingbare normen

Regels opgesteld door de overheid

- Recht vormt het normenstelsel van de staat
- Federale overheid: regels over max interestboeten van lening
- Vlaamse gemeenschap: voorwaarden om diploma te krijgen
- Recht geldt boven elk ander normstelsel
- Rechtsregels door overheid uitgevaardigd



a) Federaal: regels voor het hele land
b) Gemeenschappen (Vlaams (+brussel), frans (+brussel), Duitstalig):
regels binnen gemeenschap: onderwijs
c) Gewesten (vlaams, brussel, waals):
regels binnen gewest: ruimtelijke ordening
d) Provincies: rampenplan
e) Gemeente: huisvuil, GAS (wildplassen, hondenpoep etc)

, 02 Indelingen van het recht
Privaat recht:

- Private belangen
- Regelt verhouding tussen burgers onderling
- Rechtstakken:
BURGERLIJK RECHT:
a) Personenrecht: persoon als enkeling in de maatschappij:
naamgeving, aktes,…
b) Goederenrecht: regels die verhouding van rechtssubjecten ten
aanzien van rechtsobjecten behandelt: eigendomsrecht, mede-
eigendom,
c) Familierecht: verhoudingen van personen die met elkaar verwant
zijn
d) Familiaal vermogensrecht / relatievermogensrecht
 Erfrecht: schenkingen en testamenten
 Huwelijksvermogensrecht: vermogens, goederen van
echtgenoten tijdens en na huwelijk, regels als iemand
overlijdt
e) Verbintenissenrecht: vrijwillig aangegane verplichtingen en
gevolgen
f) Contractenrecht: koop, huur, lening
g) Bijzondere overeenkomst
 rechtstakken

INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT: grensoverschrijdende gevallen



Publiek recht:

- Objectieve rechtsnormen die algemeen belang betreffen
- Regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting,
de werking en de onderlinge verhoudingen van de overheidsorganen
en op de verhouding van de overheid tot de burgers
- Soorten:
a) Grondwettelijk/constitutioneel recht: omvat vestiging, structuur,
uitoefening van soevereine gezag
b) Bestuursrecht/administratief recht: inrichting en werking van
organen van uitvoerende macht, hoe staat functioneert
(onderwijs, milieu, verbouwing, media, energie, ambtenarenrecht)
c) Strafrecht: overheid zegt dat het niet mag, ook al vermoord je
andere burger (burger onderling) privaat. materiele en formele:
 Materiele: strafbare feiten en de verbonden straffen
ü Overtredingen: werkstraf en geldboete