Samenvatting Mens onder spanning HF4 Depressieve stemmingsstoornissen

HF4: Depressie
Misverstanden
Depressie is een zwakte, het is een kwestie van je er overheen te zetten
 Een depressie=
o Geen karaktertrek
o Geen persoonlijkheidseigenschap
o Geen kwestie van wilskracht of een gebrek aan wilskracht
 Ergste wat je tegen iemand met depressie kan zeggen: ‘Het zit in je
hoofd, je doet het jezelf aan. Probeer eens wat minder negatief te
zijn.’
Depressie is een ziekte, met de juiste medicatie raak je er wel bovenop
 → Geen ziekte zoals een griep of een gebroken been
 Je herstelt niet door de juiste medicatie, behandeling of kuur
 = kwetsbaarheid, waar je levenslang mee worstelt
 Betekent niet dat je niet kan geholpen worden of ondersteund
worden om
o Daar te leren mee leven
o Een hogere levenskwaliteit te bereiken
Bij een depressie moet je eerst en vooral zelf je problemen proberen op te
lossen
 Bij ernstige depressie → professionele hulp aangewezen, maar nog
te weinig mensen vinden de weg naar professionele hulp
 1 op 2 mensen met een depressie krijgt geen behandeling
 2 op 3 mensen met een depressie krijgt geen psychiatrische- of
psychologische hulp
 4 op 5 mensen met een depressie krijgt geen adequate behandeling
 Professionele hulp komt gemiddeld 1 jaar te laat


Symptomatologie
In DSM-5: Depressieve stemmingsstoornissen

5 (of meer) van de volgende kenmerken binnen periode van 2 weken
dagelijks aanwezig, terwijl dit daarvoor niet het geval was en daarbij is
ten minste 1 van de eerste 2 symptomen aanwezig:
 Sombere stemming
o Alles is grijs, zwart
o Zich somber, rot, down voelen
o Pessimisme
o Een gevoel van uitzichtloosheid
o Voortdurend willen huilen of niet kunnen huilen
1
Hoofdstuk 4

,  Duidelijke vermindering van interesse en plezier in (bijna) alle
activiteiten
o = anhedonie
o Nergens geen belangstelling meer in hebben
o Nergens geen plezier meer in hebben
o Nergens geen interesse meer in hebben
o Nergens geen gevoel meer bij hebben
 Duidelijke gewichtsvermindering of –toename of een verandering in
de eetlust
o Geen eetlust hebben
o Eten omdat het moet
o Vreetbuien hebben
o Alle voedsel heeft dezelfde vage smaak
 Insomnia of hypersomnia
o Duidelijke slaapproblemen
o Problemen met inslapen of doorslapen (insomnia)
o Onrustig slapen
o Hypersomnia (minderheid): overdreven slaperigheid
 Psychomotorische rusteloosheid of remming
o Gevoelens van rusteloosheid of geremdheid
o Zichtbare opgejaagdheid en rusteloosheid
o Gespannen mimiek
o Vertraging in spreken en bewegen
o Lang stilzitten
o Verstarde mimiek
 Moe of verlies van energie
o Geen fut hebben
o Zich moe voelen bij opstaan
o Gevoel hebben dat alles pakken energie kost
o Uitgeput zijn
 Gevoelens van schuld- en waardeloosheid
o Denken
 Ik doe niet graag mijn best
 Ik ben anderen niet dankbaar
 Ik ben waardeloos
 Ik verwaarloos mijn gezin
 Ik verdien dit
 Verminderd vermogen tot nadenken of concentratie
o Zich niet kunnen concentreren
o In rondjes blijven denken
o Geen beslissingen kunnen nemen (besluiteloosheid)
 Terugkerende gedachten aan de dood of aan zelfmoord

2
Hoofdstuk 4

, o Angst voor de dood
o Denken aan zelfdoding of pogingen daartoe ondernemen
 Het is de enige uitweg
 Het is voor iederen beter als…
 Ik kan zo niet verder

Affectieve symptomen Lichamelijke symptomen Cognitieve
symptomen

!! Spreken over depressie is ook altijd een beetje misleidend !!
 Depressie is op zich eigenlijk niet altijd een duidelijk aflijnbaar
syndroom
 Binnen diagnose depressie zijn verschillende ziektebeelden mogelijk

!! Alles moet geïndividualiseerd worden obv !!
 Verloop van ziekteproces
 Concrete invulling vd symptomen

Quote Hippocrates (460-377 v.Chr): Het is belangrijker om te weten wat
soort persoon deze ziekte geeft, dan te weten wat soort ziekte deze
persoon heeft


Typologie
Disruptieve stemmingsregulatiestoornis: woede- en agressie-
uitbarstingen, intense emotionele uitbarstingen en impulsiviteit

Persisterende depressieve stoornis (dysthymie): depressieve
klachten milder, maar veel langduriger (min. 2 jaar, het grootste deel van
de dag en meer dagen wel dan niet)

Premenstruele stemmingsstoornis: emotionele labiliteit, somberheid,
angstklachten, prikkelbaarheid tijdens de 2 weken tussen eisprong en
begin van menstruatie → sprake van stoornis wanneer er daardoor
belangrijke impact is op het functioneren

Depressieve stemmingsstoornis door een middel/medicatie of
door een somatische aandoening: depressieve klachten duidelijk
gebonden aan gebruik van een middel, medicatie of een lichamelijk
probleem → Hierbij ontbreken vaak de adhedonie, de schuldgevoelens en
doodsgedachten

Stemmingswisselingen zijn (ab) normaal als…
 … de stemmingswisselingen frequenter voorkomen dan normaal
 … de stemmingsstoornissen ernstiger zijn dan normaal
 … de stemmingsstoornissen langduriger zijn dan normaal
 … de stemmingsstoornissen ondragelijk zijn voor de betrokkene

3
Hoofdstuk 4