Samenvatting Hand & pols letsels - P. De Buck

Hand- & polsletsels – P. De
Buck
!! Theorie beheersen voor praktijkexamen

1.Basisregels
- Wees snel
- Sport specifieke letsels
o Niet-contact sport  overbelasting letsels
o Contact sport  trauma letsels (fractuur/ruptuur spieren)
- Trauma mechanisme
o Acuut of overuse trauma
o Hyperextensie – hyperflexie (zo weet je welke structuren er
uitgerokken/gecomprimeerd zijn)
(Ex!! Actieve polsflexie + pijn palmaire zone: pezen polsflexoren kunnen niet
gecomprimeerd worden  pezen glijden weg, P. heeft pijn door de contractie)
Ex!! Passieve polsflexie + pijn palmaire zone: articulaire structuren botsen op elkaar
aan palmaire zijde / aan dorsale zijde komen ligamenten op spanning)
o High – low energy
 Op basis van deze informatie bepalen wij de behandeling

Letsel type Aangedane weefsel Behandeling
WEKE DELEN
Sprain (verstuiking) Ligamenten Rust, vermijden van op
(Sub)luxatie stress brengende
bewegingen…
Verrekking Spier,pees Rust, oefeningen binnen
de rekgrens…
Contusie (kneuzing) Spier, pees, huid Spier activeren binnen
zone van capaciteiten
Open wonde Spier, pees, ligament, huid
Gesloten wonde
BEENDERIG
Fractuur Bot, gewricht Zie 3e bach



2.Natuurlijke fasen van herstel
- Natuurlijke herstelfase aangepast aan het traumamechanisme
- Geen pijn!
- Sport specifieke adaptaties
- Educatie!

2.1. Inflammatie
- 3 à 5 dagen
- Is niet slecht, is eerste herstelperiode, zorgen dat alle bouwstoffen naar het traumagebied
worden aangetrokken
- Pijn reductie: RICE  MEAT (mobilisatie, elevatie, analgetica, therapie(warmte/koude))

1

,- Behoud van ROM binnen pijnvrije zone

2.2. Proliferatiefase
- 2 à 6 weken
- Fibroblasten vormen zich om naar myofibroblasten  trekken wonden dicht / maken
spiervezels, ligamenten sterker (trekbelasting)
- Oppassen voor infecties (bij open wonde) / overuse
- Bewegen binnen mogelijkheden van de pijn zonder overuse

2.3. Maturatiefase
- Na 4 à 6 weken
- Rustig beginnen belasten van structuren
- Proprioceptieve oefeningen uitvoeren (beschadigde spierspoeltjes activeren)

3.Traumatische letsels
3.1. Fracturen
3.1.1. Scaphoid fracturen
- 70% van alle carpale fracturen
- Proximale pool fracturen hebben een slechte prognose voor herstel tgv van de vasculaire
anatomie
- Meest voorkomend mechanisme: val op uitgestrekte hand  pronatie + hyperextensie +
ulnaire deviatie (FOOSH)
- Vnl. in contactsporten (voetbal, rugby) EN in sporten met hoge snelheden (skaten en
rolschaatsen)
- Minimale zwelling en licht verminderde ROM  risico om fractuur te missen is groot
- Herbert classificatie: stabiele vs instabiele fractuur
o STABIEL = CONSERVATIEF
 Scaphoid tuberkel fractuur
 Onvolledige lengte fractuur pols
o ONSTABIEL = CHIRURGIE
 Communited fracture = fractuur met vele kleine stukjes
 Fractuur dislocatie
 Schuine distale poolfractuur
 Volledige lengte fractuur pols
- Klinisch:
o Gevoelige anatomische snuifdoos
o Verminderde ROM
o Zwelling
o Pijn bij DF

3.1.2. Distale radius fractuur
3.1.3. Hamulus os hamatum fractuur
- Vnl. in golf, baseball of racketsporten vanwege de positie van de stok in de hand
o Dominante hand in tennis
o Niet dominante hand in golf, baseball
- Kan ook het gevolg zijn van een avulsie van de aanhechting het retinaculum flexorum door
een val op uitgestrekte hand of door krachtig grijpen
- Tgv. van een trauma of in combinatie met een fractuur aan de 4 e of 5e MC

2

, - Klinisch:
o Kan pijn geven aan de ulnaire zijde van de pols
o Gevoelige palpatie op de hamulus
- Diagnose: CT scan

3.1.4. Ulnaire styloid fractuur
- Kan een geïsoleerd letsel zijn (door contactsport)
- Kan geassocieerd zijn aan andere polsfracturen (door een val)
- Klinisch:
o Verminderde ROM
o Zwakke grijpkracht
o Pijn aan ulnaire zijde pols, vnl. bij end-range ulnaire deviatie of het draaien van de
pols
- Diagnose:
o Posteroanterieure RX

3.1.5. Behandeling fracturen
- RX P. zeker opvragen  hoe ernstig is de breuk / hoeveel is het verplaatst?
- Immobilisatie
o Gips of K-draden (gesteriliseerde pennen) of ORIF (open reduction internal fixation)
- Oefentherapie (mobilisatie en kracht)
- Pees- glij oefeningen
- Adaptatie aan materiaal / techniek
o VB. handvat baseballbad kan op os hamatum duwen  stressfractuur os hamatum
(zorg ev. voor aangepast handvat)
o Vraag ev. aan P. om filmpjes te maken van de sport

3.2. Peesrupturen
3.2.1. Mallet vinger
- Wat?
o Ruptuur EDC aan DIP-G (partieel/volledig)
o ‘Dropped finger’
- Hoe?
o Vnl. in softbal, basketbal, basebal, volleybal, keepers bij voetbal  door impact van
de bal op de vingertop die zorgt voor een geforceerde flexie van het DIP-G (DIRECT
TRAUMA)
- Vnl. in middenvinger, ringvinger en pink
(2% in duim)
- 5 types:
1)Uitgerokken pees
2)Pees ruptuur
3)Peesruptuur + avulsie distale phalanx
4)Intra-articulaire fractuur distale phalanx
5)Epifysaire fractuur
- Klinische tekens:
o DIP-G kan niet meer actief gestrekt worden
o Zwelling en pijn thv DIP-G
o RX kan avulsiefractuur uitsluiten

3