Communicatiestoornissen
Afasie:
Taalstoornis
Stoornis in het begrijpen van verbale boodschappen
Aantasting van zowel de gesproken als de geschreven taal
Dysartrie:
Spraakstoornis
Verlamming
Hierdoor problemen t.h.v. de spraakbewegingen
Coördinatie
Controle
Apraxie:
Planningsprobleem
Problemen t.h.v. de spraakbewegingen
krijgen die spraakbewegingen precies niet gepland
Opeenvolgende spraakbewegingen niet goed meer kunnen programmeren
Andere communicatiestoornissen:
Na beschadiging van de rechter hemisfeer
Na een hersentrauma
In het kader van degeneratieve aandoeningen
Afasie
Oorzaken en lokalisatie van afasie
Oorzaken:
CVA (cerebrovasculaire aandoening)
hersentrauma
tumor
infectie
lokalisatie:
letsel aan de grote hersenen
in 95% bij rechtshandigen in de linkerhemisfeer
in 65% bij linkshandigen in de linkerhemisfeer
Gekruiste afasie = afasie bij linkshandigen veroorzaakt door een letsel in de linkerhemisfeer
,Afasiesyndromen
Algemene indeling
Motorische vs sensorische afasie:
Motorisch:
problemen met uitdrukkingsvermogen, letsel anterieur aan de groeve van Rolando
Sensorisch:
problemen met begripsvermogen, letsel posterieur aan de groeve van Rolando
de rode lijn = de groeve van Rolando
fluent vs nonfluent:
Fluent:
moeiteloos goed gearticuleerde, lange zinnen kunnen uitspreken, letsel posterieur
Nonfluent:
traag, gestoorde grammatica, moeizaam en met gestoorde articulatie, letsel
anterieur
kijk op afasie is doorheen de tijd veranderd
Het begon bij chirurgen, dokters → dan cognitieve psychologen → dan lag het puut bij
linguïstiek → en nu is het een samenwerking van psychologen, logopedisten, ingenieurs…
Classificatie van Boston
Afasie van Broca Centrale afasieën:
Afasie van Wernicke Letsel bij de fissuur van Sylvius
Geleidingsafasie Nazeggen gestoord
Globale afasie
Transcorticaal motorische afasie Letsel buiten de omgeving van de
Transcorticaal sensorische afasie fissuur van Sylvius
Gemengd transcorticale afasie Nazeggen intact
Amnetstische afasie
Rode lijn = fissuur van Sylvius
(wordt ook laterale sulcus genoemd)
, BELANGRIJK !!!
Eerst kijkt men naar de vloeiendheid van de patiënt: kan hij vloeiend tot zinnen komen of
verloopt dit moeizaam?
Daarna gaat men kijken naar het taalbegrip: begrijpt de patiënt wat ik vertel/wat ik hem/haar
aanbreng?
Als laatste gaat men kijken naar het nazeggen: kan de patiënt woorden/zinnen correct
nazeggen?
Afasie van Broca
~Franse euroloog Paul Broca
Spontane taal:
Nonfluente, trage en moeizame spraak
Telegramstijl (vnl zelfstandige naamwoorden en werkwoorden)
Spreken met enkel zelfstandige naamwoorden en werkwoorden, geen gebruik van
lidwoorden enzo
Perseveraties
Patiënt herhaalt vaak wat hij/zj zegt
Woordenschat: gereduceerd
Begrip:
Meestal beter
Herhaling:
Gestoord
Geschreven taal ~ gesproken taal (veel spellingsfouten en deleties van letters):
Kopiëren > spontaan schrijven of schrijven op dictaat ( + hemiplegie)
Luidop lezen: moeilijk
Begrip geschreven taal ~ begrip gesproken taal
Afasie:
Taalstoornis
Stoornis in het begrijpen van verbale boodschappen
Aantasting van zowel de gesproken als de geschreven taal
Dysartrie:
Spraakstoornis
Verlamming
Hierdoor problemen t.h.v. de spraakbewegingen
Coördinatie
Controle
Apraxie:
Planningsprobleem
Problemen t.h.v. de spraakbewegingen
krijgen die spraakbewegingen precies niet gepland
Opeenvolgende spraakbewegingen niet goed meer kunnen programmeren
Andere communicatiestoornissen:
Na beschadiging van de rechter hemisfeer
Na een hersentrauma
In het kader van degeneratieve aandoeningen
Afasie
Oorzaken en lokalisatie van afasie
Oorzaken:
CVA (cerebrovasculaire aandoening)
hersentrauma
tumor
infectie
lokalisatie:
letsel aan de grote hersenen
in 95% bij rechtshandigen in de linkerhemisfeer
in 65% bij linkshandigen in de linkerhemisfeer
Gekruiste afasie = afasie bij linkshandigen veroorzaakt door een letsel in de linkerhemisfeer
,Afasiesyndromen
Algemene indeling
Motorische vs sensorische afasie:
Motorisch:
problemen met uitdrukkingsvermogen, letsel anterieur aan de groeve van Rolando
Sensorisch:
problemen met begripsvermogen, letsel posterieur aan de groeve van Rolando
de rode lijn = de groeve van Rolando
fluent vs nonfluent:
Fluent:
moeiteloos goed gearticuleerde, lange zinnen kunnen uitspreken, letsel posterieur
Nonfluent:
traag, gestoorde grammatica, moeizaam en met gestoorde articulatie, letsel
anterieur
kijk op afasie is doorheen de tijd veranderd
Het begon bij chirurgen, dokters → dan cognitieve psychologen → dan lag het puut bij
linguïstiek → en nu is het een samenwerking van psychologen, logopedisten, ingenieurs…
Classificatie van Boston
Afasie van Broca Centrale afasieën:
Afasie van Wernicke Letsel bij de fissuur van Sylvius
Geleidingsafasie Nazeggen gestoord
Globale afasie
Transcorticaal motorische afasie Letsel buiten de omgeving van de
Transcorticaal sensorische afasie fissuur van Sylvius
Gemengd transcorticale afasie Nazeggen intact
Amnetstische afasie
Rode lijn = fissuur van Sylvius
(wordt ook laterale sulcus genoemd)
, BELANGRIJK !!!
Eerst kijkt men naar de vloeiendheid van de patiënt: kan hij vloeiend tot zinnen komen of
verloopt dit moeizaam?
Daarna gaat men kijken naar het taalbegrip: begrijpt de patiënt wat ik vertel/wat ik hem/haar
aanbreng?
Als laatste gaat men kijken naar het nazeggen: kan de patiënt woorden/zinnen correct
nazeggen?
Afasie van Broca
~Franse euroloog Paul Broca
Spontane taal:
Nonfluente, trage en moeizame spraak
Telegramstijl (vnl zelfstandige naamwoorden en werkwoorden)
Spreken met enkel zelfstandige naamwoorden en werkwoorden, geen gebruik van
lidwoorden enzo
Perseveraties
Patiënt herhaalt vaak wat hij/zj zegt
Woordenschat: gereduceerd
Begrip:
Meestal beter
Herhaling:
Gestoord
Geschreven taal ~ gesproken taal (veel spellingsfouten en deleties van letters):
Kopiëren > spontaan schrijven of schrijven op dictaat ( + hemiplegie)
Luidop lezen: moeilijk
Begrip geschreven taal ~ begrip gesproken taal
