samenvatting verzekeringsrecht

Verzekeringsrecht

H O O F DS T U K 1: D E V E R Z E K E R I N GS W E R E L D

1. waarom verzekeren?

 Bescherming tegen talrijke en gevarieerde gevaren en risico’s (ziekte, ongeval, brand, …)
 Verschillende beschermingswijzen:
- Preventieve maatregelen
- Sparen
- Kostenspreiding over verschillende personen: solidariteit

 Probleem: die beschermingswijzen bieden onvoldoende bescherming:
- Preventie: soms ondoelmatig, soms onmogelijk, vaak ondoeltreffend
- Sparen: schade te groot, schade komt vroeger dan verwacht
- Solidariteit (vrijwillig of verplicht): heeft slechts betrekking op bepaalde risico’s

 Oplossing: DE VERZEKERING: gaat risico’s beschermen

 Verzekeren is een techniek die berust op een interpersonele en intertemporele
- Interpersoneel: gespreid over verschillende personen
- Intertemporeel: gespreid over een grotere tijdspanne

 spreiding van één of meer risico’s tussen de dragers van een gelijksoortig risico


2. de oorsprong van verzekeringen

 Verzekeren is ontstaan uit de omstandigheden en noden die van de oudheid tot op heden
de menselijke verbeelding hebben getart en uitgedaagd.


2.1. VOOR CHRISTUS

 Holbewoners: eerste kleine gemeenschappen
- mannen: jacht
- vrouwen: kinderen + landbouw

 oogst – jacht – voorspoed – noodlot
- zoenoffers aan de goden (= eerst verzkeringspremies)

 Eerste verzekeringssystemen in Egypte en Babylonië

 Egyptenaren geloofden in leven na de dood => eerste begrafenisverenigingen
(gemeenschappelijke kassen) – 2500 v. Chr.

, Hammoerabi (stichter van Babylonië) – 1730 v. Chr. – eerste verzekeringswetgever
282 artikelen (bv. karavaantochten: indien 1 iemand bestolen – solidariteit van de hele
groep)
- eerste verzekeringswetgever werd op een zuil gebeiteld

 Grieken en Romeinen (200 v. Chr.): begrafenisfondsen voor minder gefortuneerde burgers –
testamenten – levenslange onderhoudsgelden (sterftetafels van Ulpianus)
- soort pensioen

 Grieken en Romeinen “lenen op bodemerij” (bestaat nog steeds ! Art. 1964 B.W.):
geldschieter betaalt aan een reder een aanzienlijke som geld om het schip reisklaar te
maken; bij behouden terugkeer wordt een aanzienlijke rente betaald bovenop het
uitgekeerde kapitaal.

2.2. NA CHRISTUS

 ME: eerste gilden: vereniging tegen gevaar van volksverhuizingen en terreurbenden
- Vikingen
o Indien men overvallen werd, kon men rekenen op de solidariteit van de groep


 12de eeuw: lijfrentemodel – Venetië: Montes profani: steden inden kapitaal in ruil voor
levenslange rente

 13de eeuw: verschillende vormen van leningen (woekkerrente) – Paus Gregorius IX: 1234:
verbod voor christenen om tegen intresten geld te lenen

 15de eeuw: ontstaan moderne verzekeringscontracten
- pandjeshuizen (berg van barmhartigheid)
- uitzetverzekeringen m.o.o. huwelijk
o bruidschat
o
 Eerste levensverzekeringen:
- eerder een gokspel (op matrozen, bekende personen zoals de paus, de koning, …)
- 1774: Engelse wet: reglementering
- levensverzekeringen: Lorenzo Tonti => tontinebedingen

 Eerste schadeverzekeringen
- Lombardische zeeverzekering
- 1666: grote brand van Londen => ontstaan van premieverzekeringen én niet alleen
handelaars maar ook particulieren gaan zich verzekeren

 17de eeuw:
- Lloyds of Londen

, o (Edward Lloyd) – ‘brokers’ ó ‘underwriting members’
 19de eeuw:
- industriële vooruitgang
o ontstaan van ongevallenverzekeringen (vnl. arbeidsongevallenverzekering)
 20ste eeuw:
- Auto
o = aansprakelijkheidsverzekeringen


 Steeds nieuwe risico’s:

- luchtvaart (vroeger en nu)

- kernenergie

- milieurisico’s



2.3. TOEKOMST

 9/11: grootste verzekerde catastrofe ooit
- Levensverzekeringen
- Arbeidsongevallenverzekeringen
 polis:
- terrorismedekkingen in arbeidsongevallenverzekering
- BA-auto
- BA-brand en ontploffing, brand eenvoudige risico’s
- levensverzekering,
- ongevallenverzekering
- ziekteverzekering
 Besluit: verzekeringsrecht steeds in beweging!
- Problemen met laster via internet
- Drones: inbreuken op privacy / AH door drones te besturen
O vaak uitgesloten in BA privéleven



3. soorten verzekeringen

 Algemeen
 Verschillende classificaties
- Schade  persoonsverzekering
- verzekering tot vergoeding van schade  verzekering tot uitkering
- verzekering ter bescherming van het patrimonium  verzekering ter bescherming van
de personen  verzekering ter bescherming van aansprakelijkheid
- wettelijk verplichte verzekering  contractueel verplichte verzekering  vrij te
onderschrijven verzekering

, 3.1. ALGEMEEN
 Verschillende classificaties zijn mogelijk
 Wet op de Verzekeringen hanteert twee classificaties
- schade  persoonsverzekering
- verzekering tot vergoeding van schade  verzekering tot uitkering van een vast bedrag
o indemnitaire verzekering  forfaitaire verzekering

3.2. VERSCHILLENDE CLASSIFICATIES
 Schade-  persoonsverzekering
 Schadeverzekeringen
- art. 5, 15° Verzekeringswet
o “verzekering waarbij de verzekeringsprestatie afhankelijk is van een onzeker
voorval dat schade veroorzaakt aan iemands vermogen”
- Bv. zaakverzekeringen (brandverzekering); rechtsbijstandsverzekeringen;
aansprakelijkheidsverzekeringen
- Artikelen 105 en 106 Verzekeringswet moeten steeds nageleefd worden
- Er MOET sprake zijn van een risico  kanscontract of aleatoir contract
o Je kan u niet verzekeren van een zekere gebeurtenis


 Persoonsverzekeringen
- art. 5, 16° Verzekeringswet
o “verzekering waarbij de verzekeringsprestatie of de premie afhankelijk is van
een onzeker voorval dat iemands leven, fysische integriteit of gezinstoestand
aantast.”
- Bv. levensverzekeringen, ziekteverzekeringen, hospitalisatieverzekeringen
o = persoonsverzekeringen andere dan levensverzekeringen
- Artikel 158 en 159 Verzekeringswet moeten nageleefd worden!

 Verzekering tot vergoeding van schade  verzekering tot uitkering van een vast bedrag
 Verzekering tot vergoeding van schade
- art. 55, 3° Verzekeringswet
o “verzekering waarbij de verzekeraar zich ertoe verbindt de prestatie te
leveren die nodig is om de schade die de verzekerde geleden heeft of
waarvoor hij aansprakelijk is, geheel of gedeeltelijk te vergoeden”
- Indemnitaire verzekeringen
o Afhankelijk van de schade
- Niet alleen eigen schade (casco), maar ook de schade aan derden (BA)
o Schade moet bewezen worden
- Art. 91 t.e.m. 101 Verzekeringswet
- Opm.: elke schadeverzekering = verzekering tot vergoeding van schade
- Opm. 2: een persoonsverzekering andere dan levensverzekering KAN een verzekering tot
vergoeding van schade zijn, afhankelijk van wat partijen bepaald hebben