Samenvatting: DIDACTISCHE BASIS
H1| Didactisch model
1.1| Inleiding
Als leraar is het niet makkelijke een onderwijsleeromgeving uit te bouwen die voldoet aan
de eisen van de huidige onderwijsvisie. Daarom hebben onderwijskundigen zich verdiept
en een didactisch model ontwikkelt. Het geeft weer waar je als leraar aandacht aan
moet besteden. Het model kent een lange evolutie en geeft duidelijk aan dat we streven
naar het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en attitudes (competenties) bij de
leerlingen.
1.2| Didactisch model: overzicht (Relaties tussen de componenten)
Het model biedt 2 belangrijke voordelen voor een leerkracht:
1 Leren rekeninghouden met alle componenten van een les
(planning, uitvoering en evaluatie)
2 Leren zien van de samenhang van al deze componenten.
1) Visie op mens en maatschappij
➢ Visie op mens
- Vroeger was de leerling een leeg vat dat volgepropt moest worden met
allerlei informatie en nu ziet men de leerling als een individu met een
rugzak vol ervaring.
- Vroeger zouden vrouwen geen job als brandweer kunnen uitvoeren terwijl
nu alles genderneutraal is en dit de inhoud van leerinhouden aanpast.
➢ Visie op maatschappij
- ICT wordt steeds belangrijker alles wordt meer digitaal. (GSM, pc, …)
- We leven in een multiculturele samenleving waarin iedere cultuur zijn
leefwijze heeft. Hier moet rekening mee gehouden worden in het
onderwijs.
, 2) Visie op leren en onderwijzen
Goed lesgeven vertrekt vanuit een mix van behavioristische, cognitivistische
en constructivistische methoden. De methode die je hanteert hangt sterk af
van wat je wil bereiken.
3) Beginsituatie
Wat kunnen de leerlingen al? Welke materialen heb ik? Hoeveel kennis heb ikzelf
als leerkracht? De beginsituatie moet gekend zijn om te weten waarmee je start
in je onderwijsleerproces.
- Praktische kenmerken
(zaal, welke materialen, voorkennis, reglement van de school, …)
- Leerling kenmerken
(de interesse van de leerlingen, hebben ze gedragsproblemen, …)
- Vakinhoudelijke kenmerken
(de voorkennis van de leerlingen, …)
4) Krachtige leeromgeving (KLO)
Het is belangrijk om een KLO te realiseren zodanig dat elk individu doelen kan
bereiken en zelfstandiger kan worden.
- Leerinhouden (= met welke leerstof kan ik mijn doel bereiken?)
(kennis, vaardigheden, attitudes) (shot naar basketring)
- Leermiddelen (= welk materiaal heb ik om mijn doel te bereiken?)
(bord, papieren, …) (half terrein van een BB-veld)
- Didactische werkvormen (= op welke manier ga ik de les geven?)
(OLG, practicums, individueel, groepswerken, …)
Assessmentvormen (= hoe ga ik het evalueren?)
Het gaat meer over het evalueren van de complexere denkprocessen en op de
persoonlijke leerweg van de leerling, zodat de evaluatie niet enkel een
beoordelend effect heeft (ook een hulmiddel).
Leerkrachten spenderen de meeste tijd aan evalueren zoals het observeren, het
stellen van vragen, het geven van opdrachten tot het afnemen van toetsen.
2 vormen van evaluatie:
- Productevaluatie: gaat na of leerling bereikt wat hij moet bereiken.
- Procesevaluatie: informatie verzamelen over het leerproces.
5) Competenties van de leerling (in functie van de leerprocessen van de lln.)
Een competentie is een geheel van kennis, vaardigheden en attitudes. Het
onderwijs is gericht op het maatschappelijk leven, waarbij de nadruk ligt op de
zelfkennis, zelfstandigheid en leren leren door de leerlingen.
MOGELIJKE EXAMENVRAAG:
• Verklaar de dubbele pijl tussen ‘assessment’ enerzijds en ‘werkvormen’, ‘leerinhouden’ en
‘leermaterialen’ anderzijds in het didactisch model: wat betekent de dubbele pijl (1p voor elke
‘richting’) en waarom is deze zo belangrijk voor het creëren van een krachtige
leeromgeving (1p)?
• Competenties (gele driehoek)
H1| Didactisch model
1.1| Inleiding
Als leraar is het niet makkelijke een onderwijsleeromgeving uit te bouwen die voldoet aan
de eisen van de huidige onderwijsvisie. Daarom hebben onderwijskundigen zich verdiept
en een didactisch model ontwikkelt. Het geeft weer waar je als leraar aandacht aan
moet besteden. Het model kent een lange evolutie en geeft duidelijk aan dat we streven
naar het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en attitudes (competenties) bij de
leerlingen.
1.2| Didactisch model: overzicht (Relaties tussen de componenten)
Het model biedt 2 belangrijke voordelen voor een leerkracht:
1 Leren rekeninghouden met alle componenten van een les
(planning, uitvoering en evaluatie)
2 Leren zien van de samenhang van al deze componenten.
1) Visie op mens en maatschappij
➢ Visie op mens
- Vroeger was de leerling een leeg vat dat volgepropt moest worden met
allerlei informatie en nu ziet men de leerling als een individu met een
rugzak vol ervaring.
- Vroeger zouden vrouwen geen job als brandweer kunnen uitvoeren terwijl
nu alles genderneutraal is en dit de inhoud van leerinhouden aanpast.
➢ Visie op maatschappij
- ICT wordt steeds belangrijker alles wordt meer digitaal. (GSM, pc, …)
- We leven in een multiculturele samenleving waarin iedere cultuur zijn
leefwijze heeft. Hier moet rekening mee gehouden worden in het
onderwijs.
, 2) Visie op leren en onderwijzen
Goed lesgeven vertrekt vanuit een mix van behavioristische, cognitivistische
en constructivistische methoden. De methode die je hanteert hangt sterk af
van wat je wil bereiken.
3) Beginsituatie
Wat kunnen de leerlingen al? Welke materialen heb ik? Hoeveel kennis heb ikzelf
als leerkracht? De beginsituatie moet gekend zijn om te weten waarmee je start
in je onderwijsleerproces.
- Praktische kenmerken
(zaal, welke materialen, voorkennis, reglement van de school, …)
- Leerling kenmerken
(de interesse van de leerlingen, hebben ze gedragsproblemen, …)
- Vakinhoudelijke kenmerken
(de voorkennis van de leerlingen, …)
4) Krachtige leeromgeving (KLO)
Het is belangrijk om een KLO te realiseren zodanig dat elk individu doelen kan
bereiken en zelfstandiger kan worden.
- Leerinhouden (= met welke leerstof kan ik mijn doel bereiken?)
(kennis, vaardigheden, attitudes) (shot naar basketring)
- Leermiddelen (= welk materiaal heb ik om mijn doel te bereiken?)
(bord, papieren, …) (half terrein van een BB-veld)
- Didactische werkvormen (= op welke manier ga ik de les geven?)
(OLG, practicums, individueel, groepswerken, …)
Assessmentvormen (= hoe ga ik het evalueren?)
Het gaat meer over het evalueren van de complexere denkprocessen en op de
persoonlijke leerweg van de leerling, zodat de evaluatie niet enkel een
beoordelend effect heeft (ook een hulmiddel).
Leerkrachten spenderen de meeste tijd aan evalueren zoals het observeren, het
stellen van vragen, het geven van opdrachten tot het afnemen van toetsen.
2 vormen van evaluatie:
- Productevaluatie: gaat na of leerling bereikt wat hij moet bereiken.
- Procesevaluatie: informatie verzamelen over het leerproces.
5) Competenties van de leerling (in functie van de leerprocessen van de lln.)
Een competentie is een geheel van kennis, vaardigheden en attitudes. Het
onderwijs is gericht op het maatschappelijk leven, waarbij de nadruk ligt op de
zelfkennis, zelfstandigheid en leren leren door de leerlingen.
MOGELIJKE EXAMENVRAAG:
• Verklaar de dubbele pijl tussen ‘assessment’ enerzijds en ‘werkvormen’, ‘leerinhouden’ en
‘leermaterialen’ anderzijds in het didactisch model: wat betekent de dubbele pijl (1p voor elke
‘richting’) en waarom is deze zo belangrijk voor het creëren van een krachtige
leeromgeving (1p)?
• Competenties (gele driehoek)
