Economie samenvatting lesbrief levensloop en vraag en aanbod
Lesbrief levensloop:
H1 Keuzes
Budgetvergelijking = alle combinaties van twee producten die je maximaal met een gegeven
budget en gegeven prijzen kunt kopen (0,20b + 0,08m = 10)
De grafische voorstelling hiervan noemen we een budgetlijn
Opofferingskosten = waarde van het alternatief dat je niet kiest
Speltheorie:
Bij het oplossen van een speltheoretische situatie zoeken we naar een evenwicht.
Nash-evenwicht = de spelers kunnen hun opbrengst niet verbeteren door alleen zelf van
strategie te veranderen.
Gevangenendilemma = de spelers bevinden zich in een situatie waarbij ze de dominante
strategie hebben, maar waarbij het Nash-evenwicht suboptimaal is.
Om tot de beste oplossing te komen, moeten ze beide niet kiezen voor de optie die het meest
voordelig lijkt.
Een herhaald simultaan spel:
Bij een herhaald gevangenendilemma is het mogelijk dat een van de spelers afwijkt van de
dominante strategie en afwacht wat de ander doet. Gaat de ander mee in de nieuwe strategie,
dan ontstaat samenwerking. Gaat de ander niet mee, dan hervatten ze hun oude niet-
coöperatieve strategie.
Bindende afspraak = als beide partijen belang hebben zich aan de afspraak te houden,
bijvoorbeeld door een boeteclausule\
Als er een collectieve actie is om allemaal geld bij te dragen voor bijvoorbeeld een feest, kan er
bij sommige mensen sprake zijn van meeliftersgedrag. Zij betalen niet mee en komen wel naar
het feest. Als teveel mensen dit doen gaat het feest niet mee. Er ontstaat een
gevangenendilemma.
H2 Risico en informatie
Transactiekosten = alle tijd, geld en moeite die het kost om een transactie tot stand te
brengen.
Ruiltransactie = eigendomsrechten worden uitgewisseld
Volledig contract = alle onvoorziene gebeurtenissen zijn in een contract opgenomen
Risicoaversie = het zoveel mogelijk vermijden van risico’s
, Asymmetrische informatie = als de verkoper informatie heeft waar de koper niet van op de
hoogte is, bijvoorbeeld de gebreken bij een tweedehands auto
Betalingsbereidheid = de prijs die een koper bereid is om te betalen
Averechtse selectie = een verschijnsel waardoor de markt gaat bestaan uit alleen maar de
slechtste versie in het aanbod. Dit ontstaat als de betalingsbereidheid van de kopers laag is en
de goede producten niet meer verkocht worden. Dit wordt vaak veroorzaakt door de angst van
asymmetrische informatie
Premie = kans op schade x de gemiddelde hoogte van de schade
Bij het vaststellen van een premie wordt er uitgegaan van het gemiddelde risico. Als de
verzekeraar toevallig allemaal mensen heeft die veel schade maken, moet de premie
genoodzaakt omhoog. De mensen die nooit schade hebben, stappen over naar een andere
verzekeraar waardoor het bedrijf alleen nog maar slechte risico’s overhoudt. Dit proces heet
averechtse selectie.
Het bestrijden van averechtse selectie kan als volgt:
- Selecteren van risico’s, aan de hand van leeftijd, beroep of postcode. Ze doen dan aan
premiedifferentiatie: de goede risico’s betalen minder dan de slechte risico’s
- Vrijwillig eigen risico: door het eigen risico draait de verzekerde eerst op voor het
eerste deel van het schadebedrag. De premie kan lager omdat verzekeraars minder
hoeven uit te keren
- Bonus-malusregeling: de verzekerden die veel schade veroorzaken moeten extra
premie betalen en de verzekerden die weinig schade veroorzaken krijgen korting.
Moral hazard/moreel wangedrag = verzekerde vertonen onzorgvuldig gedrag, omdat ze toch
verzekerd zijn voor schade
Verzekeraar bestrijden dit gedrag door:
- Enkel een deel van de schade te betalen, bijvoorbeeld door middel van eigen risico.
Alleen de schade boven dat bedrag wordt vergoed
- Bonus-malusregeling is voor dit gedrag ook een oplossing
- Maximum vergoeding instellen
Principaal-agent probleem:
Principaal = opdrachtgever Agent = uitvoerder
Deze twee hebben verschillende belangen wat kan zorgen voor conflict
Iedereen met een inkomen in Nederland betaalt mee aan sociale verzekeringen. Dit geld is om
mensen op te vangen die arbeidsongeschikt zijn, langdurig ziek of mensen die met pensioen
zijn.
Ook ben je in Nederland verplicht verzekerd tegen ziektekosten. De overheid vindt dat iedereen
toegang moet hebben tot basale zorg.
Lesbrief levensloop:
H1 Keuzes
Budgetvergelijking = alle combinaties van twee producten die je maximaal met een gegeven
budget en gegeven prijzen kunt kopen (0,20b + 0,08m = 10)
De grafische voorstelling hiervan noemen we een budgetlijn
Opofferingskosten = waarde van het alternatief dat je niet kiest
Speltheorie:
Bij het oplossen van een speltheoretische situatie zoeken we naar een evenwicht.
Nash-evenwicht = de spelers kunnen hun opbrengst niet verbeteren door alleen zelf van
strategie te veranderen.
Gevangenendilemma = de spelers bevinden zich in een situatie waarbij ze de dominante
strategie hebben, maar waarbij het Nash-evenwicht suboptimaal is.
Om tot de beste oplossing te komen, moeten ze beide niet kiezen voor de optie die het meest
voordelig lijkt.
Een herhaald simultaan spel:
Bij een herhaald gevangenendilemma is het mogelijk dat een van de spelers afwijkt van de
dominante strategie en afwacht wat de ander doet. Gaat de ander mee in de nieuwe strategie,
dan ontstaat samenwerking. Gaat de ander niet mee, dan hervatten ze hun oude niet-
coöperatieve strategie.
Bindende afspraak = als beide partijen belang hebben zich aan de afspraak te houden,
bijvoorbeeld door een boeteclausule\
Als er een collectieve actie is om allemaal geld bij te dragen voor bijvoorbeeld een feest, kan er
bij sommige mensen sprake zijn van meeliftersgedrag. Zij betalen niet mee en komen wel naar
het feest. Als teveel mensen dit doen gaat het feest niet mee. Er ontstaat een
gevangenendilemma.
H2 Risico en informatie
Transactiekosten = alle tijd, geld en moeite die het kost om een transactie tot stand te
brengen.
Ruiltransactie = eigendomsrechten worden uitgewisseld
Volledig contract = alle onvoorziene gebeurtenissen zijn in een contract opgenomen
Risicoaversie = het zoveel mogelijk vermijden van risico’s
, Asymmetrische informatie = als de verkoper informatie heeft waar de koper niet van op de
hoogte is, bijvoorbeeld de gebreken bij een tweedehands auto
Betalingsbereidheid = de prijs die een koper bereid is om te betalen
Averechtse selectie = een verschijnsel waardoor de markt gaat bestaan uit alleen maar de
slechtste versie in het aanbod. Dit ontstaat als de betalingsbereidheid van de kopers laag is en
de goede producten niet meer verkocht worden. Dit wordt vaak veroorzaakt door de angst van
asymmetrische informatie
Premie = kans op schade x de gemiddelde hoogte van de schade
Bij het vaststellen van een premie wordt er uitgegaan van het gemiddelde risico. Als de
verzekeraar toevallig allemaal mensen heeft die veel schade maken, moet de premie
genoodzaakt omhoog. De mensen die nooit schade hebben, stappen over naar een andere
verzekeraar waardoor het bedrijf alleen nog maar slechte risico’s overhoudt. Dit proces heet
averechtse selectie.
Het bestrijden van averechtse selectie kan als volgt:
- Selecteren van risico’s, aan de hand van leeftijd, beroep of postcode. Ze doen dan aan
premiedifferentiatie: de goede risico’s betalen minder dan de slechte risico’s
- Vrijwillig eigen risico: door het eigen risico draait de verzekerde eerst op voor het
eerste deel van het schadebedrag. De premie kan lager omdat verzekeraars minder
hoeven uit te keren
- Bonus-malusregeling: de verzekerden die veel schade veroorzaken moeten extra
premie betalen en de verzekerden die weinig schade veroorzaken krijgen korting.
Moral hazard/moreel wangedrag = verzekerde vertonen onzorgvuldig gedrag, omdat ze toch
verzekerd zijn voor schade
Verzekeraar bestrijden dit gedrag door:
- Enkel een deel van de schade te betalen, bijvoorbeeld door middel van eigen risico.
Alleen de schade boven dat bedrag wordt vergoed
- Bonus-malusregeling is voor dit gedrag ook een oplossing
- Maximum vergoeding instellen
Principaal-agent probleem:
Principaal = opdrachtgever Agent = uitvoerder
Deze twee hebben verschillende belangen wat kan zorgen voor conflict
Iedereen met een inkomen in Nederland betaalt mee aan sociale verzekeringen. Dit geld is om
mensen op te vangen die arbeidsongeschikt zijn, langdurig ziek of mensen die met pensioen
zijn.
Ook ben je in Nederland verplicht verzekerd tegen ziektekosten. De overheid vindt dat iedereen
toegang moet hebben tot basale zorg.
