Hoofdstuk 1 - wat is sociologie
1.1
Sociologie kan worden omschreven als het systematisch onderzoek van de menselijke
samenleving. De kern van deze discipline bestaat uit een geheel eigen gezichtspunt dat we de
sociologische visie of het sociologisch perspectief noemen.
De Franse socioloog Émile Durkheim heeft laten zien dat ook een uiterst persoonlijke
handeling als zelfdoding onderhevig is aan de invloed van sociale factoren. Hiermee toonde
hij aan hoe sociale factoren het gedrag kunnen beïnvloeden.
1.2
Met begrippen mondiaal of globaal perspectief wordt het bestuderen van de wereld in zijn
geheel en de plaats die onze samenleving daarin inneemt bedoeld.
De wereld bestaat uit ongeveer 200 landen die we aan de hand van economische
ontwikkelingen kunnen onderverdelen in drie categorieën:
- Hoge-inkomenslanden zijn landen met de hoogste algemene levensstandaard.
- Middeninkomenslanden zijn landen met een levensstandaard die we, als we de
wereld in zn geheel bekijken, gemiddeld kunnen noemen.
- Lage-inkomenslanden zijn landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste
inwoners arm zijn.
1.4
de keuzes die we als individu maken ontstaan zelden uit het niets. Als individu wordt je
gevormd door de geschiedenis. Er zijn drie belangrijke gebeurtenissen die ervoor hebben
gezorgd dat de samenleving ging veranderen:
1. De industrialisering. Doordat mensen eerst hun arbeid thuis deden, bestond hun
sociale kring uit een klein groepje mensen. Door de komst van fabrieken gingen
mensen in grote groepen werken. Door deze verandering in het productiestelsel
moesten mensen hun vertrouwede omgeving verlaten. Er ontstond een scheiding
tussen werk en privé.
2. De groei van de steden. Veel mensen moesten van het plattenland naar de stad
verhuizen en moesten dus nieuw werk zoeken in de fabrieken.
3. Politieke veranderingen. De economische ontwikkelingen en de stedengroei zorgde
ervoor dat mensen anders gingen denken. Mensen zagen dingen minder als god die het
lot bepaalt.
1.5
Moderniteit, sociale patronen die het resultaat zijn van industrialisering, is een centraal
begrip in het onderzoek naar sociale veranderingen. Het begrip verwijst naar de relatie tussen
, het heden en verleden. We kunnen modernisering dan ook omschrijven als het sociale
veranderingsproces dat in gang is gezet door de industrialisering.
De Amerikaanse socioloog Peter Berger onderscheidde vier belangrijke kenmerken van
modernisering.
1. Het verdwijnen van kleine, traditionele gemeenschappen.
2. De uitbereiding van persoonlijke keuzemogelijkheden. ( god bepaald niet alles).
3. Grotere sociale diversiteit.
4. Oriëntatie op de toekomst en een groeiend tijdsbewustzijn.
De Duitse socioloog Ferdinand Tönnies heeft in zijn theorie over gemeinschaft en gesellschaft
een waardevol verslag van de modernisering vastgelegd. Hij zei dat de modernisering met
zich meebracht dat de gemeinschaft, de kleine menselijke gemeenschap, steeds meer van het
wereldtoneel verdween. Mensen vormen geen eenheid meer. Dit is de wereld van het
gesellschaft waarin mensen, vooral in grote steden, vreemden voor elkaar zijn en op straat
elkaar negeren.
De Franse socioloog Émile Durkheim kenmerkte de modernisering door een toenemende
arbeidsverdeling, ofwel een gespecialiseerde economische activiteit. Alle leden van een
traditionele samenleving verrichten min of meer dezelfde werkzaamheden, in een moderne
samenleving hebben mensen gespecialiseerde rollen.
Voor de Duitse socioloog Max Webber hield het begrip moderniteit in dat een traditioneel
wereldbeeld vervangen wordt door een rationele denkwijze.
In de ogen van de Duitse socioloog Karl Marx staat de moderne samenleving gelijk aan
kapitalisme. Hij beschouwde de industriële revolutie in de eerste plaats als kapitalistische
revolutie. Volgens Marx onttrekt het kapitalisme mensen aan het platteland en de dopen ten
behoeve van een voortdurend uitbreidend marktstelsel dat gecentreerd is in steden; fabrieken
die efficiënt willen produceren hebben specialisten nodig. De rationaliteit komt tot uiting in
het continue winststreven van kapitalisten.
Hoofdstuk 2 – sociologische theorie
2.1
Een theorie is een stelsel van uitspraken die met elkaar samenhangen. Een theorie verklaart
hoe verschijnselen met elkaar samenhangen en op basis van deze samenhang kun je ook
toetsbare voorspellingen doen die vervolgens onderzocht kunnen worden.
We kunnen een theoretische benadering, ook wel theoretisch perspectief of paradigma
genoemd, opvatten als een fundamenteel beeld van de samenleving dat als richtlijn dient voor
theorie en onderzoek.
1.1
Sociologie kan worden omschreven als het systematisch onderzoek van de menselijke
samenleving. De kern van deze discipline bestaat uit een geheel eigen gezichtspunt dat we de
sociologische visie of het sociologisch perspectief noemen.
De Franse socioloog Émile Durkheim heeft laten zien dat ook een uiterst persoonlijke
handeling als zelfdoding onderhevig is aan de invloed van sociale factoren. Hiermee toonde
hij aan hoe sociale factoren het gedrag kunnen beïnvloeden.
1.2
Met begrippen mondiaal of globaal perspectief wordt het bestuderen van de wereld in zijn
geheel en de plaats die onze samenleving daarin inneemt bedoeld.
De wereld bestaat uit ongeveer 200 landen die we aan de hand van economische
ontwikkelingen kunnen onderverdelen in drie categorieën:
- Hoge-inkomenslanden zijn landen met de hoogste algemene levensstandaard.
- Middeninkomenslanden zijn landen met een levensstandaard die we, als we de
wereld in zn geheel bekijken, gemiddeld kunnen noemen.
- Lage-inkomenslanden zijn landen met een lage levensstandaard, waarvan de meeste
inwoners arm zijn.
1.4
de keuzes die we als individu maken ontstaan zelden uit het niets. Als individu wordt je
gevormd door de geschiedenis. Er zijn drie belangrijke gebeurtenissen die ervoor hebben
gezorgd dat de samenleving ging veranderen:
1. De industrialisering. Doordat mensen eerst hun arbeid thuis deden, bestond hun
sociale kring uit een klein groepje mensen. Door de komst van fabrieken gingen
mensen in grote groepen werken. Door deze verandering in het productiestelsel
moesten mensen hun vertrouwede omgeving verlaten. Er ontstond een scheiding
tussen werk en privé.
2. De groei van de steden. Veel mensen moesten van het plattenland naar de stad
verhuizen en moesten dus nieuw werk zoeken in de fabrieken.
3. Politieke veranderingen. De economische ontwikkelingen en de stedengroei zorgde
ervoor dat mensen anders gingen denken. Mensen zagen dingen minder als god die het
lot bepaalt.
1.5
Moderniteit, sociale patronen die het resultaat zijn van industrialisering, is een centraal
begrip in het onderzoek naar sociale veranderingen. Het begrip verwijst naar de relatie tussen
, het heden en verleden. We kunnen modernisering dan ook omschrijven als het sociale
veranderingsproces dat in gang is gezet door de industrialisering.
De Amerikaanse socioloog Peter Berger onderscheidde vier belangrijke kenmerken van
modernisering.
1. Het verdwijnen van kleine, traditionele gemeenschappen.
2. De uitbereiding van persoonlijke keuzemogelijkheden. ( god bepaald niet alles).
3. Grotere sociale diversiteit.
4. Oriëntatie op de toekomst en een groeiend tijdsbewustzijn.
De Duitse socioloog Ferdinand Tönnies heeft in zijn theorie over gemeinschaft en gesellschaft
een waardevol verslag van de modernisering vastgelegd. Hij zei dat de modernisering met
zich meebracht dat de gemeinschaft, de kleine menselijke gemeenschap, steeds meer van het
wereldtoneel verdween. Mensen vormen geen eenheid meer. Dit is de wereld van het
gesellschaft waarin mensen, vooral in grote steden, vreemden voor elkaar zijn en op straat
elkaar negeren.
De Franse socioloog Émile Durkheim kenmerkte de modernisering door een toenemende
arbeidsverdeling, ofwel een gespecialiseerde economische activiteit. Alle leden van een
traditionele samenleving verrichten min of meer dezelfde werkzaamheden, in een moderne
samenleving hebben mensen gespecialiseerde rollen.
Voor de Duitse socioloog Max Webber hield het begrip moderniteit in dat een traditioneel
wereldbeeld vervangen wordt door een rationele denkwijze.
In de ogen van de Duitse socioloog Karl Marx staat de moderne samenleving gelijk aan
kapitalisme. Hij beschouwde de industriële revolutie in de eerste plaats als kapitalistische
revolutie. Volgens Marx onttrekt het kapitalisme mensen aan het platteland en de dopen ten
behoeve van een voortdurend uitbreidend marktstelsel dat gecentreerd is in steden; fabrieken
die efficiënt willen produceren hebben specialisten nodig. De rationaliteit komt tot uiting in
het continue winststreven van kapitalisten.
Hoofdstuk 2 – sociologische theorie
2.1
Een theorie is een stelsel van uitspraken die met elkaar samenhangen. Een theorie verklaart
hoe verschijnselen met elkaar samenhangen en op basis van deze samenhang kun je ook
toetsbare voorspellingen doen die vervolgens onderzocht kunnen worden.
We kunnen een theoretische benadering, ook wel theoretisch perspectief of paradigma
genoemd, opvatten als een fundamenteel beeld van de samenleving dat als richtlijn dient voor
theorie en onderzoek.
