SOCIALE PSYCHOLOGIE
Samenvatting theorie
Sociale psychologie Pieternel Dijkstra – NTI-reader
NTI
Toegepaste psychologie
,Inhoudsopgave
Leerdoelen..............................................................................................................................................2
Thema 1 – Communicatie en sociale relaties..........................................................................................3
Contact en communicatie...................................................................................................................3
Verschillende soorten relaties en hun processen...............................................................................5
Thema 2 – Percepties vanzelf en anderen..............................................................................................8
Sociale relaties en welzijn...................................................................................................................8
Denken over het zelf en anderen......................................................................................................10
Groepsprocessen..............................................................................................................................14
Thema 3 – Behoeften en motivatie.......................................................................................................18
Behoeften en motivatie....................................................................................................................18
Beïnvloeden op basis van sociaal psychologische principes.............................................................21
Thema 4 – Sociale invloeden................................................................................................................23
Beïnvloedingswapens.......................................................................................................................23
Sociale invloed..................................................................................................................................24
Thema 5 – Beïnvloedingsprincipes I.....................................................................................................27
Wederkerigheid................................................................................................................................27
Commitment en consistentie............................................................................................................28
Thema 6 – Beïnvloedingsprincipes II....................................................................................................30
Sociale bewijskracht.........................................................................................................................30
Sympathie.........................................................................................................................................31
,Leerdoelen
De volgende leerdoelen staan centraal in deze module:
Beschrijft hoe de cognities, de emoties en het gedrag van mensen beïnvloed kunnen worden
aan de hand van sociaalpsychologische principes
Past kennis omtrent psychologische processen tussen mensen en binnen groepen toe
Past kernbegrippen uit de sociale psychologie toe op een casus
Beschrijft hoe attituden en gedrag tot stand komen, zowel op individueel als op groepsniveau
Legt uit hoe sociale relaties tot stand komen
Verklaart mogelijke problemen in het contact met anderen
Beschrijft hoe oordeelsvorming over jezelf en anderen tot stand komt
Geeft voorbeelden van sociaal psychologische theorieën die bruikbaar zijn bij de beïnvloeding
van gedrag
Zelfbeeld: het beeld dat mensen van zichzelf hebben. (Zie blz. 109 van het boek.)
Zelfkennis: informatie die mensen door de jaren heen over zichzelf hebben opgedaan. (Zie blz.
109 van het boek.).
Zelfwaardering: een oordeel over de zelfkennis. (Zie blz. 109 van het boek.)
Zelfschema: mentale structuren over hoe men in elkaar zou zitten. (Zie blz. 110 van het boek.)
Zelfcategorisatie: de manier waarop mensen zichzelf beschrijven in termen van kenmerken
(persoonlijke identiteit) en in termen van de sociale groepen waar ze onderdeel van uitmaken (sociale
identiteit). (Zie blz. 111 van het boek.)
7.1.1 omstander effect: hoe meer omstanders, hoe kleiner de kans wordt dat iemand ingrijpt of helpt
in een situatie. Verklaring hiervoor is dat er in een groep een spreiding van verantwoordelijkheid
optreedt: de verantwoordelijkheid voor het ingrijpen of bieden van hulp wordt verdeeld over zoveel
mensen dat het individu de druk om elkaar te helpen amper voelt. Ook gaan mensen zich vergelijken;
wat doet de ander?
, Thema 1 – Communicatie en sociale relaties
Contact en communicatie
Hoofdstuk 4
Similarity-attraction-hypothese is aantrekkingskracht van gelijkheid. Mensen kiezen vooral vrienden
en partners uit die op hen lijken.
Attraction-similarity-hypothese is het omgekeerde: wanneer attractie leidt tot het idee van
gelijkheid.
Mere exposure effect: hoe vaker we iemand of iets zien, hoe meer we ons eraan gaan hechten en
eraan wennen. Voorbeeld: mensen worden vaker bevriend met mensen uit hun buurt omdat ze hen
al vaker hebben gezien, eraan ‘gewend’ zijn geraakt. Zowel voor mensen als voorwerpen, denk aan
een bepaald kunstwerk.
Dit effect kan op meerdere manieren gebruikt worden: een cliënt overdragen aan een hulpverlener
die ze al vaker hebben gezien, herhaaldelijk een reclame laten zien, herhaaldelijk foto’s van
transgenders laten zien om vertrouwdheid te creëren.
Zelfonthulling is het bewust delen van persoonlijke informatie over jezelf. Belangrijke voorwaarde om
een band met iemand te ontwikkelen.
Zelfonthulling versterkt het reciprocity of liking-effect is het idee dat iemand anders je aardig vindt, jij
diegene ook aardig gaat vinden.
Belangrijk om cliënt te stimuleren tot zelfonthulling en openheid, vooral bij mensen die geen ’praters’
zijn.
Samenvatting theorie
Sociale psychologie Pieternel Dijkstra – NTI-reader
NTI
Toegepaste psychologie
,Inhoudsopgave
Leerdoelen..............................................................................................................................................2
Thema 1 – Communicatie en sociale relaties..........................................................................................3
Contact en communicatie...................................................................................................................3
Verschillende soorten relaties en hun processen...............................................................................5
Thema 2 – Percepties vanzelf en anderen..............................................................................................8
Sociale relaties en welzijn...................................................................................................................8
Denken over het zelf en anderen......................................................................................................10
Groepsprocessen..............................................................................................................................14
Thema 3 – Behoeften en motivatie.......................................................................................................18
Behoeften en motivatie....................................................................................................................18
Beïnvloeden op basis van sociaal psychologische principes.............................................................21
Thema 4 – Sociale invloeden................................................................................................................23
Beïnvloedingswapens.......................................................................................................................23
Sociale invloed..................................................................................................................................24
Thema 5 – Beïnvloedingsprincipes I.....................................................................................................27
Wederkerigheid................................................................................................................................27
Commitment en consistentie............................................................................................................28
Thema 6 – Beïnvloedingsprincipes II....................................................................................................30
Sociale bewijskracht.........................................................................................................................30
Sympathie.........................................................................................................................................31
,Leerdoelen
De volgende leerdoelen staan centraal in deze module:
Beschrijft hoe de cognities, de emoties en het gedrag van mensen beïnvloed kunnen worden
aan de hand van sociaalpsychologische principes
Past kennis omtrent psychologische processen tussen mensen en binnen groepen toe
Past kernbegrippen uit de sociale psychologie toe op een casus
Beschrijft hoe attituden en gedrag tot stand komen, zowel op individueel als op groepsniveau
Legt uit hoe sociale relaties tot stand komen
Verklaart mogelijke problemen in het contact met anderen
Beschrijft hoe oordeelsvorming over jezelf en anderen tot stand komt
Geeft voorbeelden van sociaal psychologische theorieën die bruikbaar zijn bij de beïnvloeding
van gedrag
Zelfbeeld: het beeld dat mensen van zichzelf hebben. (Zie blz. 109 van het boek.)
Zelfkennis: informatie die mensen door de jaren heen over zichzelf hebben opgedaan. (Zie blz.
109 van het boek.).
Zelfwaardering: een oordeel over de zelfkennis. (Zie blz. 109 van het boek.)
Zelfschema: mentale structuren over hoe men in elkaar zou zitten. (Zie blz. 110 van het boek.)
Zelfcategorisatie: de manier waarop mensen zichzelf beschrijven in termen van kenmerken
(persoonlijke identiteit) en in termen van de sociale groepen waar ze onderdeel van uitmaken (sociale
identiteit). (Zie blz. 111 van het boek.)
7.1.1 omstander effect: hoe meer omstanders, hoe kleiner de kans wordt dat iemand ingrijpt of helpt
in een situatie. Verklaring hiervoor is dat er in een groep een spreiding van verantwoordelijkheid
optreedt: de verantwoordelijkheid voor het ingrijpen of bieden van hulp wordt verdeeld over zoveel
mensen dat het individu de druk om elkaar te helpen amper voelt. Ook gaan mensen zich vergelijken;
wat doet de ander?
, Thema 1 – Communicatie en sociale relaties
Contact en communicatie
Hoofdstuk 4
Similarity-attraction-hypothese is aantrekkingskracht van gelijkheid. Mensen kiezen vooral vrienden
en partners uit die op hen lijken.
Attraction-similarity-hypothese is het omgekeerde: wanneer attractie leidt tot het idee van
gelijkheid.
Mere exposure effect: hoe vaker we iemand of iets zien, hoe meer we ons eraan gaan hechten en
eraan wennen. Voorbeeld: mensen worden vaker bevriend met mensen uit hun buurt omdat ze hen
al vaker hebben gezien, eraan ‘gewend’ zijn geraakt. Zowel voor mensen als voorwerpen, denk aan
een bepaald kunstwerk.
Dit effect kan op meerdere manieren gebruikt worden: een cliënt overdragen aan een hulpverlener
die ze al vaker hebben gezien, herhaaldelijk een reclame laten zien, herhaaldelijk foto’s van
transgenders laten zien om vertrouwdheid te creëren.
Zelfonthulling is het bewust delen van persoonlijke informatie over jezelf. Belangrijke voorwaarde om
een band met iemand te ontwikkelen.
Zelfonthulling versterkt het reciprocity of liking-effect is het idee dat iemand anders je aardig vindt, jij
diegene ook aardig gaat vinden.
Belangrijk om cliënt te stimuleren tot zelfonthulling en openheid, vooral bij mensen die geen ’praters’
zijn.
