Hoorcollege Contractenrecht – week 1
Inhoudsopgave
1. Hoe komen overeenkomsten tot stand?.................................................................................. 1
1.1. Rechtshandeling in de zin van artikel 3:33 BW......................................................................................2
1.2. Overeenkomst in de zin van artikel 6:217 BW........................................................................................2
2. Hoe ontstaat gebondenheid aan algemene voorwaarden?....................................................2
2.1. Terugvallen op hoofdregels......................................................................................................................3
2.2. Snelle gebondenheid..................................................................................................................................3
2.3. Zijn alle algemene voorwaarden aanvaard?..........................................................................................3
2.4. Gerechtvaardigd vertrouwen & arrest ‘Linthorst/Echoput’..................................................................4
3. Welke algemene voorwaarden zijn overeengekomen?..........................................................4
3.1. Battle of forms............................................................................................................................................5
3.2. Mogelijke oplossingen...............................................................................................................................5
3.3. Oplossing in Nederland.............................................................................................................................5
4. Vernietigbaarheid van algemene voorwaarden: overzicht ....................................................7
4.1. Wanneer mogelijk?.....................................................................................................................................7
4.2. Welke wederpartijen van gebruikers van algemene voorwaarden kunnen eventueel op deze
vernietigingsgronden een beroep doen?........................................................................................................7
4.2.1. Consument...............................................................................................................................................7
4.2.2. ‘Grote’ onderneming...............................................................................................................................8
4.2.3. ‘Kleine’ onderneming..............................................................................................................................8
5. Informatieplicht van de gebruiker van algemene voorwaarden ...........................................9
5.1. Wanneer?....................................................................................................................................................9
5.2. Redelijke mogelijkheid bieden: niet langs de elektronische weg.......................................................10
5.3. Redelijke mogelijkheid bieden: langs de elektronische weg...............................................................11
5.4. Situatie: gebruiker stuurt de voorwaarden niet op verzoek...............................................................12
5.5. Toezending vooraf en achteraf: verschil in ratio.................................................................................12
5.6. Een gesloten systeem...............................................................................................................................13
6. Afgebroken onderhandelingen................................................................................................ 15
6.1. Precontractuele onderhandeling...........................................................................................................15
6.2. Kun je onderhandelingen afbreken, zonder gevolgen?......................................................................15
6.3. Fase 3.........................................................................................................................................................16
6.4. Arrest CBB/JPO..........................................................................................................................................16
6.5. Gerechtvaardigd totstandkomingsvertrouwen....................................................................................17
1. Hoe komen overeenkomsten tot stand?
, 1.1. Rechtshandeling in de zin van artikel 3:33 BW.
Wat is een rechtshandeling?
Een menselijke beoogde handeling die een rechtsgevolg tot gevolg heeft. Daardoor
ontstaan er tussen partijen bepaalde verplichtingen, bijvoorbeeld het kopen van een auto
of het betalen van een factuur.
Wettelijk kader
Artikel 3:33 BW
‘’Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een
verklaring heeft geopenbaard.’’
Wat zijn de vereisten?
Iemand heeft een (op een rechtsgevolg gerichte) wil.
Die ‘wil’ wordt geopenbaard door een verklaring.
1.2. Overeenkomst in de zin van artikel 6:217 BW.
Wettelijk kader
Artikel 6:217 BW
Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en een aanvaarding daarvan.
Wilsovereenstemming
Er is sprake van een wilsovereenstemming, wanneer beide partijen (dus, diegene die het
aanbod doet en diegene die het aanbod ervaart) dezelfde ‘wil’ hebben.
2. Hoe ontstaat gebondenheid aan algemene voorwaarden?
, 2.1. Terugvallen op hoofdregels
Wat zijn de hoofdregels?
De hoofdregels zijn besproken in §1 en betreft de artikelen 3:33 en 6:217 BW.
2.2. Snelle gebondenheid
Op het moment dat iemand een algemene voorwaarde aanvaart, dan doet hij dit voor
alle algemene voorwaarden. Je bent dan als ‘gebruiker’ gebonden aan die algemene
voorwaarden.
In de volgende gevallen, ben je alsnog gebonden:
Wanneer je niet alle individuele bedingen in die algemene voorwaarde kende;
Wanneer je wist, of behoorde te weten, dat de wederpartij niet alle individuele
bedingen kende.
Wettelijk kader
Artikel 6:232 BW
‘’Een wederpartij is ook dan aan de algemene voorwaarden gebonden als bij het sluiten
van de overeenkomst de gebruiker begreep of moest begrijpen dat zij de inhoud
daarvan niet kende.’’
Wat leiden we hieruit af?
Dat je alsnog gebonden bent, of je de inhoud van de algemene voorwaarde kende, of
niet, doet niets af aan het feit van gebondenheid.
2.3. Zijn alle algemene voorwaarden aanvaard?
Verwarring als partij B zegt: ik heb dat wel gezegd maar nooit gewild.
Daarmee wordt bedoeld: wel de algemene voorwaarden aanvaard, maar toch niet
gebonden willen zijn aan (bijvoorbeeld) een bepaalde bepaling.
Wat moeten we dan doen?
Daarbij kijk je weer naar de wil en verklaring van beide partijen. Er moet door A
nadrukkelijk benoemd zijn dat er algemene voorwaarden gelden en B moet deze
nadrukkelijk aanvaarden. Anders is er geen wilsovereenstemming. Mocht B zeggen dat hij
het wel verklaard heeft maar het niet gewild heeft, dan moet er gekeken worden naar het
gerechtvaardigd vertrouwen. Mocht A/B erop vertrouwen?
Wettelijk kader
Artikel 3:35 BW
‘’Tegen hem die eens anders verklaring of gedraging, overeenkomstig de zin die hij
daaraan onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht toekennen, heeft
opgevat als een door die ander tot hem gerichte verklaring van een bepaalde strekking,
kan geen beroep worden gedaan op het ontbreken van een met deze verklaring
overeenstemmende wil.’’
Artikel 3:35 BW helpt dus de aanbieder met betrekking tot het leerstuk van
‘gerechtvaardigd vertrouwen’, opdat de wederpartij toch gebonden blijft.
Inhoudsopgave
1. Hoe komen overeenkomsten tot stand?.................................................................................. 1
1.1. Rechtshandeling in de zin van artikel 3:33 BW......................................................................................2
1.2. Overeenkomst in de zin van artikel 6:217 BW........................................................................................2
2. Hoe ontstaat gebondenheid aan algemene voorwaarden?....................................................2
2.1. Terugvallen op hoofdregels......................................................................................................................3
2.2. Snelle gebondenheid..................................................................................................................................3
2.3. Zijn alle algemene voorwaarden aanvaard?..........................................................................................3
2.4. Gerechtvaardigd vertrouwen & arrest ‘Linthorst/Echoput’..................................................................4
3. Welke algemene voorwaarden zijn overeengekomen?..........................................................4
3.1. Battle of forms............................................................................................................................................5
3.2. Mogelijke oplossingen...............................................................................................................................5
3.3. Oplossing in Nederland.............................................................................................................................5
4. Vernietigbaarheid van algemene voorwaarden: overzicht ....................................................7
4.1. Wanneer mogelijk?.....................................................................................................................................7
4.2. Welke wederpartijen van gebruikers van algemene voorwaarden kunnen eventueel op deze
vernietigingsgronden een beroep doen?........................................................................................................7
4.2.1. Consument...............................................................................................................................................7
4.2.2. ‘Grote’ onderneming...............................................................................................................................8
4.2.3. ‘Kleine’ onderneming..............................................................................................................................8
5. Informatieplicht van de gebruiker van algemene voorwaarden ...........................................9
5.1. Wanneer?....................................................................................................................................................9
5.2. Redelijke mogelijkheid bieden: niet langs de elektronische weg.......................................................10
5.3. Redelijke mogelijkheid bieden: langs de elektronische weg...............................................................11
5.4. Situatie: gebruiker stuurt de voorwaarden niet op verzoek...............................................................12
5.5. Toezending vooraf en achteraf: verschil in ratio.................................................................................12
5.6. Een gesloten systeem...............................................................................................................................13
6. Afgebroken onderhandelingen................................................................................................ 15
6.1. Precontractuele onderhandeling...........................................................................................................15
6.2. Kun je onderhandelingen afbreken, zonder gevolgen?......................................................................15
6.3. Fase 3.........................................................................................................................................................16
6.4. Arrest CBB/JPO..........................................................................................................................................16
6.5. Gerechtvaardigd totstandkomingsvertrouwen....................................................................................17
1. Hoe komen overeenkomsten tot stand?
, 1.1. Rechtshandeling in de zin van artikel 3:33 BW.
Wat is een rechtshandeling?
Een menselijke beoogde handeling die een rechtsgevolg tot gevolg heeft. Daardoor
ontstaan er tussen partijen bepaalde verplichtingen, bijvoorbeeld het kopen van een auto
of het betalen van een factuur.
Wettelijk kader
Artikel 3:33 BW
‘’Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een
verklaring heeft geopenbaard.’’
Wat zijn de vereisten?
Iemand heeft een (op een rechtsgevolg gerichte) wil.
Die ‘wil’ wordt geopenbaard door een verklaring.
1.2. Overeenkomst in de zin van artikel 6:217 BW.
Wettelijk kader
Artikel 6:217 BW
Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en een aanvaarding daarvan.
Wilsovereenstemming
Er is sprake van een wilsovereenstemming, wanneer beide partijen (dus, diegene die het
aanbod doet en diegene die het aanbod ervaart) dezelfde ‘wil’ hebben.
2. Hoe ontstaat gebondenheid aan algemene voorwaarden?
, 2.1. Terugvallen op hoofdregels
Wat zijn de hoofdregels?
De hoofdregels zijn besproken in §1 en betreft de artikelen 3:33 en 6:217 BW.
2.2. Snelle gebondenheid
Op het moment dat iemand een algemene voorwaarde aanvaart, dan doet hij dit voor
alle algemene voorwaarden. Je bent dan als ‘gebruiker’ gebonden aan die algemene
voorwaarden.
In de volgende gevallen, ben je alsnog gebonden:
Wanneer je niet alle individuele bedingen in die algemene voorwaarde kende;
Wanneer je wist, of behoorde te weten, dat de wederpartij niet alle individuele
bedingen kende.
Wettelijk kader
Artikel 6:232 BW
‘’Een wederpartij is ook dan aan de algemene voorwaarden gebonden als bij het sluiten
van de overeenkomst de gebruiker begreep of moest begrijpen dat zij de inhoud
daarvan niet kende.’’
Wat leiden we hieruit af?
Dat je alsnog gebonden bent, of je de inhoud van de algemene voorwaarde kende, of
niet, doet niets af aan het feit van gebondenheid.
2.3. Zijn alle algemene voorwaarden aanvaard?
Verwarring als partij B zegt: ik heb dat wel gezegd maar nooit gewild.
Daarmee wordt bedoeld: wel de algemene voorwaarden aanvaard, maar toch niet
gebonden willen zijn aan (bijvoorbeeld) een bepaalde bepaling.
Wat moeten we dan doen?
Daarbij kijk je weer naar de wil en verklaring van beide partijen. Er moet door A
nadrukkelijk benoemd zijn dat er algemene voorwaarden gelden en B moet deze
nadrukkelijk aanvaarden. Anders is er geen wilsovereenstemming. Mocht B zeggen dat hij
het wel verklaard heeft maar het niet gewild heeft, dan moet er gekeken worden naar het
gerechtvaardigd vertrouwen. Mocht A/B erop vertrouwen?
Wettelijk kader
Artikel 3:35 BW
‘’Tegen hem die eens anders verklaring of gedraging, overeenkomstig de zin die hij
daaraan onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht toekennen, heeft
opgevat als een door die ander tot hem gerichte verklaring van een bepaalde strekking,
kan geen beroep worden gedaan op het ontbreken van een met deze verklaring
overeenstemmende wil.’’
Artikel 3:35 BW helpt dus de aanbieder met betrekking tot het leerstuk van
‘gerechtvaardigd vertrouwen’, opdat de wederpartij toch gebonden blijft.
