Artikelen en werkcolleges samenvatting Ontwikkeling en Ontwikkelingsproblemen
van kinderen 2024
Week 35
Arildskov et al 2024:
Doel:
Is ADHD een discrete categorie of een doorlopende dimensie, gebaseerd op de relatie
tussen ADHD-kenmerken en psychosociale kwaliteit van leven, en neemt de kwaliteit van
leven significant (QoL) af bij hoge ADHD-kenmerken, wat zou wijzen op een categorische
grens?
Methode, twee statistische benaderingen werden gebruikt:
1. Snelheid van QoL-afname over verschillende ADHD-niveaus (continuüm): QoL nam
geleidelijk en lineair af naarmate ADHD kenmerken toenamen (behalve aan het lage
uiterste)
2. Non lineair model: er werd geen abrupte verschuiving gevonden, wat aangeeft dat er
geen bewijs is voor een categorische grens
Resultaten:
- Er werd geen bewijs gevonden voor een non-lineaire associatie of plotseling afname
van QoL bij hoge ADHD-kenmerken
- De relatie tussen ADHD-kenmerken en QoL was consistent lineair, wat de
ondersteuning biedt voor een dimensioneel model
- Functionele beperkingen namen geleidelijk toe naarmate ADHD-kenmerken hoger
waren
- SES, geslacht en leeftijd hadden geen significante relatie met QoL
- Gedragsproblemen en emotionele symptomen hadden wel een significante relatie
met QoL
- Zelfs na controle voor deze factoren bleven ADHD-kenmerken gerelateerd aan QoL,
met uitsluiting van het laagste uiterste
Discussie:
- Kinderen met ADHD ervaren een lagere QoL, dan kinderen zoals ADHD, maar dit
verschil lijkt kwantitatief
-> Kwantitatief verschil: het neemt geleidelijk af of toe afhankelijk van de ernst van de
ADHD-kenmerken. Dus: als ADHD-kenmerken toenemen, daalt QoL geleidelijk
- Hoge ADHD-niveaus verschillen niet kwalitatief van lagere niveaus wat betreft QoL.
-> Het is niet zo dat kinderen met een zeer hoog aantal ADHD-kenmerken plotseling veel
slechter af zijn in hun kwaliteit van leven dan kinderen met lagere ADHD-kenmerken
- Geen specifiek aantal ADHD-symptomen voorspelt een plotselinge afname van QoL.
Vasileva et al. 2021:
Onderzoek Review: Een meta-analyse van de internationale prevalentie en comorbiditeit van
psychische stoornissen bij kinderen van 1 tot 7 jaar
,Inleiding:
- Weinig bekend over psychische stoornissen bij kinderen jonger dan 7 jaar, want
snelle veranderingen in die leeftijden
- Problemen op emotioneel en gedragsmatig vlak worden vaak niet als psychische
stoornissen gezien
- Vaak onduidelijk of deze problemen een teken zijn van individuele psychopathologie
of voortkomen uit een verstoorde relatie met de ouders
Studie:
De hoogste prevalentie van psychische stoornissen werd gevonden voor ADHD en
oppositionele-opstandige stoornis (ODD). Andere veelvoorkomende diagnoses waren
specifieke fobieën, eetstoornissen en slaapstoornissen
Resultaten:
- Gemiddelde prevalentie van psychische stoornissen was 20.1%
- De meest voorkomende stoornissen waren ODD (4.9%) en ADHD (4.3%)
- Angststoornissen prevalentie van 8.5%
-> ODD, ADHD, angststoornissen kwamen even vaak voor als bij oudere kinderen, wat kan
wijzen op sterke genetische risico’s of vroege omgevingsinvloeden
- Depressie prevalentie 1.1%, zeldzaam
-> Depressie en gedragsstoornissen komen minder vaak voor bij jonge kinderen
- Comorbiditeit (twee of meer stoornissen) prevalentie 5.4%, 6.44% zonder
uitschieters
- De gemiddelde prevalentie van psychische stoornissen bij kinderen van 1-7 jaar is
20.1%
Week 36:
Cuijpers et al. 2023;
Introductie:
- Bijna 14% van alle adolescenten krijgt vóór hun 18e te maken met een depressieve
stoornis
- De behandelresultaten voor depressie bij jongeren zijn echter kleiner dan bij
volwassenen
- De meeste bekende behandelingen zijn CGT en interpersoonlijke therapie
- Effectgroottes tonen echter niet hoeveel patiënten daadwerkelijk verbeteren na
behandeling of hoeveel verbeteren in controlegroepen
-> Willen we wel weten. Meta-analyse geeft dergelijke cijfers weer
Resultaten:
- Respons twee maanden na start van behandeling: 39% (vergeleken met 24% in
controlegroepen, nog steeds significant na 6-12 maanden)
- Significante verbetering: 54% (32% in controlegroepen)
- Significante verslechtering: 6% (13% in controlegroepen)
- Herstel: 58% bij therapie (36% in controlegroepen)
Samenvatting:
, Psychotherapie is effectief, maar meer dan 60% van de kinderen reageert niet binnen 2
maanden op de behandeling.
Extra voordeel van de therapie t.o.v. controlegroepen is bescheiden
-> Meerderheid van de kinderen en adolescenten reageert niet op de onderzochte
therapieën, en een aanzienlijk aantal zou ook zonder therapie verbetering vertonen
Deze bevindingen benadrukken de noodzaak van nieuwe, effectievere behandelingen om de
last van depressie in deze leeftijdsgroep verder te verminderen.
Steinsbekk et al. 2022
Introductie
Dit onderzoek onderzoekt of verhoogde angst leidt tot een toename van toekomstige
angstklachten.
Resultaten:
- Bijna 10% van de kinderen had op een bepaald moment een angststoornis.
- Specifieke fobieën kwamen het meest voor in de vroege en midden-kindertijd.
- Gegeneraliseerde angststoornis (GAD) nam toe in prevalentie en had het hoogste
cijfer op 14-jarige leeftijd
> Overgang van kleuter naar basisschool (4-6 jaar): GAD en verlatingsangst namen
toe.
> Ingang van midden-kindertijd (8-10 jaar): Specifieke fobie en sociale angststoornis
namen toe, evenals verlatingsangst
Geslachtsverschillen (niet significant):
- Gegeneraliseerde angststoornis:
> Op 6 jarige leeftijd hadden jongens vaker GAD dan meisjes
> Op 14-jarige leeftijd was de prevalentie van GAD bijna 3x hoger bij meisjes dan bij jongens
- Sociale angststoornis:
> Op 14-jarige leeftijd kwam sociale angst vaker voor bij meisjes dan bij jongens
> Hetzelfde patroon werd waargenomen voor specifieke fobieën
Homotypische continuïteit van angstsymptomen
- Homotypische continuïteit (dezelfde angstklachten blijven bestaan) ontstond meestal
pas in de midden kindertijd of adolescentie
- Stabiliteit t.o.v. de groep: dit was duidelijke voor alle symptomen behalve specifieke
fobieën op 4-jarige leeftijd en sociale angst op 8-jarige leeftijd, die geen verband
vertoonden met dezelfde symptomen twee jaar later
- Stabiliteit t.o.v. het individu: de algehele stabiliteit van symptomen was relatief laag,
maar consistent over stoornissen
- Gecorrigeerd voor tijd-invariante factoren: stabiliteit kwam naar voren in de late
midden kindertijd (verlatingsangst) of adolescentie (GAD en verlatingsangst). De
stabiliteit van angstsymptomen op jongere leeftijd werd eerder veroorzaakt door
onderliggende, stabiele factoren dan op latere leeftijd
Heterotypische continuïteit van angstsymptomen:
van kinderen 2024
Week 35
Arildskov et al 2024:
Doel:
Is ADHD een discrete categorie of een doorlopende dimensie, gebaseerd op de relatie
tussen ADHD-kenmerken en psychosociale kwaliteit van leven, en neemt de kwaliteit van
leven significant (QoL) af bij hoge ADHD-kenmerken, wat zou wijzen op een categorische
grens?
Methode, twee statistische benaderingen werden gebruikt:
1. Snelheid van QoL-afname over verschillende ADHD-niveaus (continuüm): QoL nam
geleidelijk en lineair af naarmate ADHD kenmerken toenamen (behalve aan het lage
uiterste)
2. Non lineair model: er werd geen abrupte verschuiving gevonden, wat aangeeft dat er
geen bewijs is voor een categorische grens
Resultaten:
- Er werd geen bewijs gevonden voor een non-lineaire associatie of plotseling afname
van QoL bij hoge ADHD-kenmerken
- De relatie tussen ADHD-kenmerken en QoL was consistent lineair, wat de
ondersteuning biedt voor een dimensioneel model
- Functionele beperkingen namen geleidelijk toe naarmate ADHD-kenmerken hoger
waren
- SES, geslacht en leeftijd hadden geen significante relatie met QoL
- Gedragsproblemen en emotionele symptomen hadden wel een significante relatie
met QoL
- Zelfs na controle voor deze factoren bleven ADHD-kenmerken gerelateerd aan QoL,
met uitsluiting van het laagste uiterste
Discussie:
- Kinderen met ADHD ervaren een lagere QoL, dan kinderen zoals ADHD, maar dit
verschil lijkt kwantitatief
-> Kwantitatief verschil: het neemt geleidelijk af of toe afhankelijk van de ernst van de
ADHD-kenmerken. Dus: als ADHD-kenmerken toenemen, daalt QoL geleidelijk
- Hoge ADHD-niveaus verschillen niet kwalitatief van lagere niveaus wat betreft QoL.
-> Het is niet zo dat kinderen met een zeer hoog aantal ADHD-kenmerken plotseling veel
slechter af zijn in hun kwaliteit van leven dan kinderen met lagere ADHD-kenmerken
- Geen specifiek aantal ADHD-symptomen voorspelt een plotselinge afname van QoL.
Vasileva et al. 2021:
Onderzoek Review: Een meta-analyse van de internationale prevalentie en comorbiditeit van
psychische stoornissen bij kinderen van 1 tot 7 jaar
,Inleiding:
- Weinig bekend over psychische stoornissen bij kinderen jonger dan 7 jaar, want
snelle veranderingen in die leeftijden
- Problemen op emotioneel en gedragsmatig vlak worden vaak niet als psychische
stoornissen gezien
- Vaak onduidelijk of deze problemen een teken zijn van individuele psychopathologie
of voortkomen uit een verstoorde relatie met de ouders
Studie:
De hoogste prevalentie van psychische stoornissen werd gevonden voor ADHD en
oppositionele-opstandige stoornis (ODD). Andere veelvoorkomende diagnoses waren
specifieke fobieën, eetstoornissen en slaapstoornissen
Resultaten:
- Gemiddelde prevalentie van psychische stoornissen was 20.1%
- De meest voorkomende stoornissen waren ODD (4.9%) en ADHD (4.3%)
- Angststoornissen prevalentie van 8.5%
-> ODD, ADHD, angststoornissen kwamen even vaak voor als bij oudere kinderen, wat kan
wijzen op sterke genetische risico’s of vroege omgevingsinvloeden
- Depressie prevalentie 1.1%, zeldzaam
-> Depressie en gedragsstoornissen komen minder vaak voor bij jonge kinderen
- Comorbiditeit (twee of meer stoornissen) prevalentie 5.4%, 6.44% zonder
uitschieters
- De gemiddelde prevalentie van psychische stoornissen bij kinderen van 1-7 jaar is
20.1%
Week 36:
Cuijpers et al. 2023;
Introductie:
- Bijna 14% van alle adolescenten krijgt vóór hun 18e te maken met een depressieve
stoornis
- De behandelresultaten voor depressie bij jongeren zijn echter kleiner dan bij
volwassenen
- De meeste bekende behandelingen zijn CGT en interpersoonlijke therapie
- Effectgroottes tonen echter niet hoeveel patiënten daadwerkelijk verbeteren na
behandeling of hoeveel verbeteren in controlegroepen
-> Willen we wel weten. Meta-analyse geeft dergelijke cijfers weer
Resultaten:
- Respons twee maanden na start van behandeling: 39% (vergeleken met 24% in
controlegroepen, nog steeds significant na 6-12 maanden)
- Significante verbetering: 54% (32% in controlegroepen)
- Significante verslechtering: 6% (13% in controlegroepen)
- Herstel: 58% bij therapie (36% in controlegroepen)
Samenvatting:
, Psychotherapie is effectief, maar meer dan 60% van de kinderen reageert niet binnen 2
maanden op de behandeling.
Extra voordeel van de therapie t.o.v. controlegroepen is bescheiden
-> Meerderheid van de kinderen en adolescenten reageert niet op de onderzochte
therapieën, en een aanzienlijk aantal zou ook zonder therapie verbetering vertonen
Deze bevindingen benadrukken de noodzaak van nieuwe, effectievere behandelingen om de
last van depressie in deze leeftijdsgroep verder te verminderen.
Steinsbekk et al. 2022
Introductie
Dit onderzoek onderzoekt of verhoogde angst leidt tot een toename van toekomstige
angstklachten.
Resultaten:
- Bijna 10% van de kinderen had op een bepaald moment een angststoornis.
- Specifieke fobieën kwamen het meest voor in de vroege en midden-kindertijd.
- Gegeneraliseerde angststoornis (GAD) nam toe in prevalentie en had het hoogste
cijfer op 14-jarige leeftijd
> Overgang van kleuter naar basisschool (4-6 jaar): GAD en verlatingsangst namen
toe.
> Ingang van midden-kindertijd (8-10 jaar): Specifieke fobie en sociale angststoornis
namen toe, evenals verlatingsangst
Geslachtsverschillen (niet significant):
- Gegeneraliseerde angststoornis:
> Op 6 jarige leeftijd hadden jongens vaker GAD dan meisjes
> Op 14-jarige leeftijd was de prevalentie van GAD bijna 3x hoger bij meisjes dan bij jongens
- Sociale angststoornis:
> Op 14-jarige leeftijd kwam sociale angst vaker voor bij meisjes dan bij jongens
> Hetzelfde patroon werd waargenomen voor specifieke fobieën
Homotypische continuïteit van angstsymptomen
- Homotypische continuïteit (dezelfde angstklachten blijven bestaan) ontstond meestal
pas in de midden kindertijd of adolescentie
- Stabiliteit t.o.v. de groep: dit was duidelijke voor alle symptomen behalve specifieke
fobieën op 4-jarige leeftijd en sociale angst op 8-jarige leeftijd, die geen verband
vertoonden met dezelfde symptomen twee jaar later
- Stabiliteit t.o.v. het individu: de algehele stabiliteit van symptomen was relatief laag,
maar consistent over stoornissen
- Gecorrigeerd voor tijd-invariante factoren: stabiliteit kwam naar voren in de late
midden kindertijd (verlatingsangst) of adolescentie (GAD en verlatingsangst). De
stabiliteit van angstsymptomen op jongere leeftijd werd eerder veroorzaakt door
onderliggende, stabiele factoren dan op latere leeftijd
Heterotypische continuïteit van angstsymptomen:
