Hoofdstuk 2: Neuromotorische
ontwikkeling in theorie
1 Inleiding
Vanaf dit hoofdstuk focussen we op de postnatale motorische ontwikkeling. We bespreken de rijping
van de hersenen omdat deze de basis vormt voor de soort bewegingen, de verschillende periodes en
de verschillende ontwikkelingsdomeinen.
2 Rijping van de hersenen
2.1 Vorming van structuren en verbindingen
De meest drastische en belangrijkste wijzigingen gebeuren tijdens de foetale periode en de
kindertijd. De hersenen ontwikkelen zich van voor de geboorte tot na 20 jaar.
De cortex en subocrticale kernen in de grijze materie ontwikkelen foetaal in een georkestreerde
wijze: proliferatie, migratie en maturatie.
Wat gebeurt er?
De hersenen groeien en specialiseren (proliferatie) onder invloed van een nauwkeurig
genetisch bauwplan (ligt vast)
Aanpassingen door omgevingsfactoren mogelijk
Door stimulatie en bewegingservaring groeien dendrieten en synaptische verbindingen uit
Myelinisatie neuronen verschillende regio’s hersenen met elkaar verbonden
Deze figuur geeft de fases van vorming tot maturatie van neuronen weer.
In de embryonale fase worden de meeste neuronen reeds aangelegd. Tijdens de foetale fase ook
nog, maar minder en vooral in de cortex.
Vanaf de foetale fase vind er migratie van neuronen plaats. Het merendeel van de synapsen vormen
zich pas na de geboorte.
Myelinisatie start net voor de geboorte en gaat door tot ver in de adolescentie extreme toename
1
, aan verbinding (niet allemaal nuttige) “dendritic pruning” en “synaptic elimination” = enkel dendritic pruning” en “dendritic pruning” en “synaptic elimination” = enkel synaptic elimination” = enkel
efficiënte verbindingen blijven maturatie.
Het aantal synapsen is in eerste instantie hoog en
er is een sterke toename (hoge densiteit), om
daarna weer af te nemen door selectie.
Ook de “dendritic pruning” en “synaptic elimination” = enkel definitieve” verbindingen worden nog
geremodelleerd.
Hersenrijping + remodellatie = plasticiteit van de
hersenen (= zowel bij kinderen als volwassenen)
2.2 Motorisch gedrag onder
invloed van de hersenrijping
De vorming en eliminatie van verbindingen gaat geleidelijk aan. het motorisch gedrag wordt mede
bepaald door activiteit en communicatie tussen de hersenregio’s.
De rijping van de hersenen gebeurt caudo-craniaal: controle verschuift ook van ruggenmerg en
hersenstam basale ganglia cerebrale corticale regio’s.
De bewegingen gaan dus ook van reflexen automatische motorische controle willekeurige
motorische controle.
Wat is een reflex? kan worden ingedeeld op basis van stimulus, ontwikkeling (= bij pasgeborene)
of klinische betekenis.
Er zijn bij pasgeborene 3 types: statische reflexen, primitieve of primaire reflexen en posturale
reflexen.
Elk type wordt gekenmerkt door zijn uitlokbaarheid doorheen de tijd en de intensiteit.
Statische reflexen
2
ontwikkeling in theorie
1 Inleiding
Vanaf dit hoofdstuk focussen we op de postnatale motorische ontwikkeling. We bespreken de rijping
van de hersenen omdat deze de basis vormt voor de soort bewegingen, de verschillende periodes en
de verschillende ontwikkelingsdomeinen.
2 Rijping van de hersenen
2.1 Vorming van structuren en verbindingen
De meest drastische en belangrijkste wijzigingen gebeuren tijdens de foetale periode en de
kindertijd. De hersenen ontwikkelen zich van voor de geboorte tot na 20 jaar.
De cortex en subocrticale kernen in de grijze materie ontwikkelen foetaal in een georkestreerde
wijze: proliferatie, migratie en maturatie.
Wat gebeurt er?
De hersenen groeien en specialiseren (proliferatie) onder invloed van een nauwkeurig
genetisch bauwplan (ligt vast)
Aanpassingen door omgevingsfactoren mogelijk
Door stimulatie en bewegingservaring groeien dendrieten en synaptische verbindingen uit
Myelinisatie neuronen verschillende regio’s hersenen met elkaar verbonden
Deze figuur geeft de fases van vorming tot maturatie van neuronen weer.
In de embryonale fase worden de meeste neuronen reeds aangelegd. Tijdens de foetale fase ook
nog, maar minder en vooral in de cortex.
Vanaf de foetale fase vind er migratie van neuronen plaats. Het merendeel van de synapsen vormen
zich pas na de geboorte.
Myelinisatie start net voor de geboorte en gaat door tot ver in de adolescentie extreme toename
1
, aan verbinding (niet allemaal nuttige) “dendritic pruning” en “synaptic elimination” = enkel dendritic pruning” en “dendritic pruning” en “synaptic elimination” = enkel synaptic elimination” = enkel
efficiënte verbindingen blijven maturatie.
Het aantal synapsen is in eerste instantie hoog en
er is een sterke toename (hoge densiteit), om
daarna weer af te nemen door selectie.
Ook de “dendritic pruning” en “synaptic elimination” = enkel definitieve” verbindingen worden nog
geremodelleerd.
Hersenrijping + remodellatie = plasticiteit van de
hersenen (= zowel bij kinderen als volwassenen)
2.2 Motorisch gedrag onder
invloed van de hersenrijping
De vorming en eliminatie van verbindingen gaat geleidelijk aan. het motorisch gedrag wordt mede
bepaald door activiteit en communicatie tussen de hersenregio’s.
De rijping van de hersenen gebeurt caudo-craniaal: controle verschuift ook van ruggenmerg en
hersenstam basale ganglia cerebrale corticale regio’s.
De bewegingen gaan dus ook van reflexen automatische motorische controle willekeurige
motorische controle.
Wat is een reflex? kan worden ingedeeld op basis van stimulus, ontwikkeling (= bij pasgeborene)
of klinische betekenis.
Er zijn bij pasgeborene 3 types: statische reflexen, primitieve of primaire reflexen en posturale
reflexen.
Elk type wordt gekenmerkt door zijn uitlokbaarheid doorheen de tijd en de intensiteit.
Statische reflexen
2
