samenvatting gezins-en contextbegeleiding

HOOFDSTUK 1: TIJDSGEEST & CONTEXT

= plichtenleer (afbakenen van gedrag)
 elke deontologie is voor interpretatie vatbaar (is nergens vastgelegd)
 Attitude om dingen kritisch te blijven bevragen
 Bekijkt ethische aspecten
 Reflexief-normatief denken én rationeel-instrumentief denken

Juridische = rechtstak (oriëntatie in de hoogte)
context  door enorme toename aan data richt het zich op privacy, beroepsgeheim,
procedures, medische informatie, deontologische codes,…

Handelingsverlegenheid: het is goed dat men een protocol kan volgen die ons gedrag
leidt

Doelstelling
- Positiefe interpreatie van het beroepsgeheim (vertrouwen, respect v cliënt)
 verandert steeds door evolutie vd samenleving (vb. Dutroux, terrorisme)
- Interpreteren van de wetten en codes
Sociale = sociologische tak (oriëntatie in de breedte)
context  feitelijk niveau: partijen die rond de cliënt zitten (verlangen, vragen, wensen,…)
vb. school, CLB,

Doelstelling: zicht hebben op je
- Sociale positie (beroepspositie), mandaat en finaliteit (waar wil je naartoe?)
- Rollen en rolconflicten
 in kaart brengen waar het wringt
Ethische = filosofische tak (oriëntatie in de diepte
context  discours binnen de samenleving die bepalen hoe mensen denken
 eigen waarden moeten afgestemd worden op die van de beroepswaarden

Doelstelling:
- Herkennen van de ethische geladenheid in concrete contexten

Wanneer is het delen van informatie ethisch?
 Recht zoekt altijd naar het juiste antwoord (maar dat is niet altijd het goede)
Vb. wetswijzigingen die niet even voordelig uitkomen voor alle mensen
 belang van interpretatie: wetten zijn een tijdelijke morele consensus in de maatschappij
 Raakvlakken met ethische waarden
 veiligheid, vertrouwen, autonomie, inspraak,…
 Ethiek: intuïtie (buikgevoel) onder woorden brengen
 kritisch niveau: verantwoorden van handelen
 ethische argumenten: postconventioneel niveau (Köhlberg, in balans met eigen belang en
belang van iedereen)
 praktische argumenten
 nood aan reflectie en dialoog
 ‘Het goede’ bestaat niet
 niet relatief: iedereen heeft zijn eigen waarheid (beroepswaarden zijnzorgethische waarden)
 vroeger waren er de waarheden, maar door wegvallen van de Goden niet meer
 niet absoluut, maar contextgebonden (hangt af van ieders situatie)

, Door einde van de autoriteit (God): pluralisme en onzekerheid
Gevolgen:
- mens staat centraal
- differentiatie (op maat werken van unieke personen) en generalisatie (wereld uniform maken)
- netwerksamenleving en digitalisering (wat gebeurt er met vertrouwelijke gegevens?)

Technische professionals= doe ik de goede dingen?
Normatieve professionals= denk ik de goede dingen?
 men moet beide zijn en rationeel-instrumenteel en reflexief-normatief denken

J. Habermas: stelt dat de kolonisering van de leefwereld een probleem is door de systeemwereld
 mensen verliezen hun gevoel met de wereld door voortdurende procedures die niet aangepast zijn aan
de context van de mens
Oriëntatie in de = sociale context (feiten: partijen en belangenà
breedte  belang van context vd cliënt
 beroepspositie met rolverwachtingen en interne rolconflicten
1. micro: jijzelf als begeleider en de cliënt
2. meso: de organisatie en de buurt
3. macro: de samenleving
Oriëntatie in de = juridische context (normen: wetgeving/regels)
hoogte  maatschappelijke en organisatorische normen waardoor wettenen regels
richting kunnen bieden

Beroepsgeheim: je moet zwijgen
- voordeel: basisvoorwaarde voor vertrouwen wordt vervuld
- nadeel: beperkte doorstroom van informatie
Oriëntatie in de = ethische context (waarden: beroepsethisch)
diepte  beroepspersoon staat centraal (gaat niet om persoonlijke ethiek maar uit die
van de beroepspositie

Meerzinnigheid van waarden: vb. vrijheid
- negatieve vrijheid: vrijheid van…(obstakels)
- positieve vrijheid: vrijheid om… (mogelijkheden)
 kans om te kiezen, vorm te geven, iets te doen