2.3 Probleem 3: Birth of pyschology
Gelezen:
- Hergenhahn
- Richards
- Valentine
- Danziger
Wilhelm Wundt
- Komt uit Duitsland
- Methode: Experimentele psychologie gebaseerd op introspectie
- Onderwerp: Bewustzijn/geest
Determinist – geen volledige vrije wil, voluntarisme – vrije wil.
Rationalist – ervaring bestuderen, perceptie.
Actieve empirist – sensatie, natuurlijke observatie, gedrag uit ervaring.
In 1879 vestigde hij het eerste lab voor alleen psychologisch onderzoek.
Oprichter experimentele psychologie.
Experimenten voor – basisprocessen (simpele bewuste fenomenen) van de mind
bestuderen. Bij complexe fenomenen/ hogere mentale processen konden experimenten niet
gebruikt worden volgens hem. Hierbij kunnen alleen verscheidene vormen van
naturalistische observatie gebruikt worden.
Wundt – geloofde dat alle wetenschappen gebaseerd zijn op ervaring en dat
wetenschappelijke psychologie geen uitzondering is. Maar welk type ervaring psychologie
zou gebruiken, zou verschillen.
- Indirecte (mediate) ervaring: andere wetenschappen zijn hierop gebaseerd. Bijv.
natuurkundigen gebruiken data die gegeven worden door verschillende meettoestellen.
Deze data houden ze en gebruiken ze om de kenmerken van de fysieke wereld te
analyseren. Dus de ervaring van de natuurwetenschapper wordt bemiddeld door
meettoestellen en is niet direct.
- Directe (immediate) ervaring: hierop is psychologie gebaseerd. Voor Wundt is het
onderwerp van psychologie menselijk bewustzijn wanneer het gebeurt. Hij wilde de
psychologische processen die we ervaren in de fysieke wereld snappen.
Twee grote doelen voor zijn experimentele psychologie:
1. De basiselementen van gedachte ontdekken.
2. De wetten waarbij mentale elementen combineren in complexere mentale
ervaringen, ontdekken
Twee basistypes mentale ervaring:
- Sensatie: een sensatie komt op wanneer een zintuig gestimuleerd wordt en de
resulterende impuls het brein bereikt. Sensaties kunnen beschreven worden in termen
van modaliteit (visueel, auditief, smaak etc.) en intensiteit (hoe hard een auditieve
stimulus is). Binnen modaliteit kan een sensatie verder geanalyseerd worden door zijn
kwaliteiten te bepalen.
, - Gevoelens: alle sensaties worden vergezeld door gevoelens Tridimensional theory of
feeling: elk gevoel kan beschreven worden in termen van de mate waarin ze deze 3
attributen bezitten; aangenaamheid–onaangenaamheid, excitement–kalm en spanning
(strain)–relaxatie.
Perceptie – (bottom-up) automatische reactive waarbij niet wordt nagedacht, Passief.
Aperceptie – (top-down) aandacht erbij, stimulus herkennen, nadenken, interpreteren,
Actief.
Wundt’s gebruik van introspectie:
Leipzig model (Wundt) – sociale structuur van psychologische experimentatie:
- Alleen slimme personen testen
- Participanten zijn zelf ook onderzoekers
- Participanten en onderzoekers waren vrienden
Hij gebruikte introspectie om de basis mentale processen te bestuderen die betrokken zijn in
onmiddellijke ervaring. Hij maakte onderscheid tussen:
- Pure introspectie: de relatief ongestructureerde zelfobservatie.
- Experimentele introspectie: d.m.v. lab instrumenten condities variëren en het resultaat
van interne perceptie hierdoor preciezer maken.
Creative synthesis – mens kan de gedachten zelf rangschikken (uniek aan psychologie).
Mentale gonometrie – hoeveel tijd nodig is voor een mentale actie.
- Resultaten hieruit bleken te verschillend, Wundt stapte ervan af.
Metronomen experiment (klok) – bewees selectieve aandacht, vrije wil van aandacht.
Doel introspectie:
Wundt gebruikte introspectie vooral als een techniek om te bepalen of een persoon een
specifieke sensatie wel of niet ervaart. Introspectie kon op zijn manier inderdaad
onmiddellijke ervaring bestuderen, maar echt niet de hogere mentale processen.
Wundt hield uiteindelijk niet veel aanhang over en kreeg veel kritiek.
Francis Galton
- Kwam uit de UK
- Methode: statistiek
- Onderwerp: individuele verschillen
Statistisch onderzoek – Statistisch/correlationeel onderzoek door Galton (en Pearson).
(Werd later uitgebreid door Spearman). Ze legden de basis voor t-testen, ANOVA,
correlatiecoëfficiënten etc.
Een van de vele contributies van Galton aan psychologie is correlatie. Ook ontdekte hij
regressie richting het gemiddelde. Ook introduceerde hij de mediaan als een meting van
centrale tendency. Hij vond het gemiddelde te erg beïnvloedt door extreme scores in een
verdeling en zijn voorkeur ging uit naar de middelste score (de mediaan).
Het kwam op door de behoefte variatie binnen populaties m.b.t. erfelijke traits te meten.
Gelezen:
- Hergenhahn
- Richards
- Valentine
- Danziger
Wilhelm Wundt
- Komt uit Duitsland
- Methode: Experimentele psychologie gebaseerd op introspectie
- Onderwerp: Bewustzijn/geest
Determinist – geen volledige vrije wil, voluntarisme – vrije wil.
Rationalist – ervaring bestuderen, perceptie.
Actieve empirist – sensatie, natuurlijke observatie, gedrag uit ervaring.
In 1879 vestigde hij het eerste lab voor alleen psychologisch onderzoek.
Oprichter experimentele psychologie.
Experimenten voor – basisprocessen (simpele bewuste fenomenen) van de mind
bestuderen. Bij complexe fenomenen/ hogere mentale processen konden experimenten niet
gebruikt worden volgens hem. Hierbij kunnen alleen verscheidene vormen van
naturalistische observatie gebruikt worden.
Wundt – geloofde dat alle wetenschappen gebaseerd zijn op ervaring en dat
wetenschappelijke psychologie geen uitzondering is. Maar welk type ervaring psychologie
zou gebruiken, zou verschillen.
- Indirecte (mediate) ervaring: andere wetenschappen zijn hierop gebaseerd. Bijv.
natuurkundigen gebruiken data die gegeven worden door verschillende meettoestellen.
Deze data houden ze en gebruiken ze om de kenmerken van de fysieke wereld te
analyseren. Dus de ervaring van de natuurwetenschapper wordt bemiddeld door
meettoestellen en is niet direct.
- Directe (immediate) ervaring: hierop is psychologie gebaseerd. Voor Wundt is het
onderwerp van psychologie menselijk bewustzijn wanneer het gebeurt. Hij wilde de
psychologische processen die we ervaren in de fysieke wereld snappen.
Twee grote doelen voor zijn experimentele psychologie:
1. De basiselementen van gedachte ontdekken.
2. De wetten waarbij mentale elementen combineren in complexere mentale
ervaringen, ontdekken
Twee basistypes mentale ervaring:
- Sensatie: een sensatie komt op wanneer een zintuig gestimuleerd wordt en de
resulterende impuls het brein bereikt. Sensaties kunnen beschreven worden in termen
van modaliteit (visueel, auditief, smaak etc.) en intensiteit (hoe hard een auditieve
stimulus is). Binnen modaliteit kan een sensatie verder geanalyseerd worden door zijn
kwaliteiten te bepalen.
, - Gevoelens: alle sensaties worden vergezeld door gevoelens Tridimensional theory of
feeling: elk gevoel kan beschreven worden in termen van de mate waarin ze deze 3
attributen bezitten; aangenaamheid–onaangenaamheid, excitement–kalm en spanning
(strain)–relaxatie.
Perceptie – (bottom-up) automatische reactive waarbij niet wordt nagedacht, Passief.
Aperceptie – (top-down) aandacht erbij, stimulus herkennen, nadenken, interpreteren,
Actief.
Wundt’s gebruik van introspectie:
Leipzig model (Wundt) – sociale structuur van psychologische experimentatie:
- Alleen slimme personen testen
- Participanten zijn zelf ook onderzoekers
- Participanten en onderzoekers waren vrienden
Hij gebruikte introspectie om de basis mentale processen te bestuderen die betrokken zijn in
onmiddellijke ervaring. Hij maakte onderscheid tussen:
- Pure introspectie: de relatief ongestructureerde zelfobservatie.
- Experimentele introspectie: d.m.v. lab instrumenten condities variëren en het resultaat
van interne perceptie hierdoor preciezer maken.
Creative synthesis – mens kan de gedachten zelf rangschikken (uniek aan psychologie).
Mentale gonometrie – hoeveel tijd nodig is voor een mentale actie.
- Resultaten hieruit bleken te verschillend, Wundt stapte ervan af.
Metronomen experiment (klok) – bewees selectieve aandacht, vrije wil van aandacht.
Doel introspectie:
Wundt gebruikte introspectie vooral als een techniek om te bepalen of een persoon een
specifieke sensatie wel of niet ervaart. Introspectie kon op zijn manier inderdaad
onmiddellijke ervaring bestuderen, maar echt niet de hogere mentale processen.
Wundt hield uiteindelijk niet veel aanhang over en kreeg veel kritiek.
Francis Galton
- Kwam uit de UK
- Methode: statistiek
- Onderwerp: individuele verschillen
Statistisch onderzoek – Statistisch/correlationeel onderzoek door Galton (en Pearson).
(Werd later uitgebreid door Spearman). Ze legden de basis voor t-testen, ANOVA,
correlatiecoëfficiënten etc.
Een van de vele contributies van Galton aan psychologie is correlatie. Ook ontdekte hij
regressie richting het gemiddelde. Ook introduceerde hij de mediaan als een meting van
centrale tendency. Hij vond het gemiddelde te erg beïnvloedt door extreme scores in een
verdeling en zijn voorkeur ging uit naar de middelste score (de mediaan).
Het kwam op door de behoefte variatie binnen populaties m.b.t. erfelijke traits te meten.
