Samenvatting bewegingsanalyse
Inleiding tot bewegingsanalyse
Gangcyclus
1. Gangcyclus
= Repetitieve opeenvolging van bewegingen.
verplaatsing lichaam
behoudt stabiliteit
Samenspel van: ROM gewrichten VS spieractiviteit (contractie)
DOEL: optimaal energiebehoud ( hoe meer energieverlies, hoe lastiger activiteit)
→ 3 basis benaderingen voor een gangcyclus
opsplitsen verschillende fases
tijd - en ruimte variabelen
opsplitsen in functionele fases
Wat zien we tijdens een gangcyclus
minstens 1 lidmaat maakt contact met grondoppervlak (stappen)
-> Geen contact meer met grond = lopen
continu afwisselen tussen benen
overdracht lichaamsgewicht wanneer bilateraal contact maakt met grond.
→ We spreken van een gangcyclus wanneer de 1 opeenvolging van acties door 1 lidmaat
START: initieel grondcontact (hielcontact)
2 fases gangcyclus
1. Standsfase (start: initieel grondcontact)
2. Zwaaifase (start: bij toe-off, digiti los van grond)
1.1 Standsfase
→ 3 fases
1. Initial double limb stance (10%)
Beide voeten op de grond, na initieel contact
Geen gelijke verdeling lichaamsgewicht
1
, 2. Single limb stance (40%)
1 been contact, contralaterale klaar voor zwaaifase
Volledig lichaamsgewicht op belaste lidmaat
3. Terminal double limb stance (10%)
Contralateraal been maakt initial contact
Einde: homolaterale voet verlaat grond voor zwaaifase
Geen gelijke verdeling lichaamsgewicht
→ Timing
60 % stands
40 % zwaai
→ Duur
afh stapsnelheid
Hoe sneller: hoe minder lang stands en zwaaifase, minder tijd in initial en terminal
double stands.
1.2 Spatio-temporele variabelen
→ Strede
= volledige gangcyclus gebaseerd op 1 onderste lidmaat ( linker + rechter stap)
→ Stap
= Interval tussen homo en heretrolaterale kant
2 stappen = 1 strede
→ Lengte stap
- afh. Van lichaamslengte
→ Staplengte
= afstand
→ Snelheid van een stap
- lengte stap vs hoeveel stappen in bepaalde tijd
2
,→ Cadans/ ritme
= aantal stappen per tijdseenheid
→ Geometrische symmetrie
= vergelijken rechter en linker staplengte
→ Gangbasis
= afstand tussen calcaneï L en R
→ Ganghoek
= as van de voet vs progressielijn (lijn die toont in welk richting we aan het stappen zijn)
- 2 ganghoeken: L en R
Fases gangcyclus
Tijdens iedere strede is er een samenwerking van het onbelaste en belaste lidmaat
We gaan de gangcyclus opdelen in verschillende fases/taken. Hierbij is er steeds een
samenwerking tussen verschillende gewrichten, op hetzelfde moment → actie, reactie. Dit
varieert per fase.
→ 8 fases, 3 taken
ZIE apart blad
Taken gangcyclus
Zie apart blad
Basisfuncties gangcyclus
▪ Voorwaarts stappen = basis locomotorisch patroon
▪ Hoge vereisten → functionele patronen
o Verandering richting
o Trappen
o Oneffenheden ondergrond
▪ Tijdens stappen -> functionele splitsing lichaam
▪ Passenger unit
▪ Locomotor unit
-> beide units: verschillende ROM en spieractiviteit
1. Passenger unit -> hoofd + nek + armen + romp + pelvis
▪ Voorziet eigen posturale stabiliteit (houding aannemen) via spieractiviteit nek en romp
(constante alignatie WZ)
▪ Armswing (zowel passief als actief)
o Niet essentieel
o Beperking armen heeft geen hogere energiekost
▪ Minimale last bij efficiënt stappartoon
▪ Passenger unit = passieve unit gedragen door locomotor
▪ 70 % v/h lichaamsgewicht
▪ ‘Center of gravity’ (=centrum v/h zwaartepunt) -> juist anterieut van thoracale wervel 10
-> lange hefboom tov heupen
3
, ▪ Balans passenger unit afh van alignatie van OL om het steunvalk te bewegen onder
variërende COG.
2. Locomotor unit -> 2 OL + pelvis
▪ Grote determinant spieractiviteit binnen loco- motorisch stelsel
▪ Draagt lichaam nr gewenste locatie
▪ 11 betrokken gewrichten
o Lumbo-sacraal
o Heup bilat
o Knie bilat
o TCG bilat
o STG bilat
o MTP (1) bilat
▪ 57 spieren
▪ Hefbomen
o Pelvis
o Femur
o Tibia
o Voet
o Digiti
▪ Locomotor unit = multi-segmentale unit
1. Standsfase
-> ondersteunen passenger unit
-> voorwaards verplaatsen passenger unit
2. Zwaaifase
-> voorwaards zwaaien
-> voorbereiden nieuwe progressieve standsfase
▪ PELVIS: dubbele rol
1. Locomotor unit
-> mobile link tussen 2 OL
-> verandering positie naargelang fase
o Terminal stance (achterwaartse rotatie)
o Mid stance
o Terminal swing (voorwaartse rotatie)
2. Passenger unit
-> OL begeleiden
3. Locomotor functions
▪ 4 functies, elk zijn eigen specifiek bewegingspatroon
o Standing stability
o Porpulsion
o Shock-absorptie
o Energy conservation
▪ Complexe interactie tussen lichaamsgewicht en 2 OL
4
Inleiding tot bewegingsanalyse
Gangcyclus
1. Gangcyclus
= Repetitieve opeenvolging van bewegingen.
verplaatsing lichaam
behoudt stabiliteit
Samenspel van: ROM gewrichten VS spieractiviteit (contractie)
DOEL: optimaal energiebehoud ( hoe meer energieverlies, hoe lastiger activiteit)
→ 3 basis benaderingen voor een gangcyclus
opsplitsen verschillende fases
tijd - en ruimte variabelen
opsplitsen in functionele fases
Wat zien we tijdens een gangcyclus
minstens 1 lidmaat maakt contact met grondoppervlak (stappen)
-> Geen contact meer met grond = lopen
continu afwisselen tussen benen
overdracht lichaamsgewicht wanneer bilateraal contact maakt met grond.
→ We spreken van een gangcyclus wanneer de 1 opeenvolging van acties door 1 lidmaat
START: initieel grondcontact (hielcontact)
2 fases gangcyclus
1. Standsfase (start: initieel grondcontact)
2. Zwaaifase (start: bij toe-off, digiti los van grond)
1.1 Standsfase
→ 3 fases
1. Initial double limb stance (10%)
Beide voeten op de grond, na initieel contact
Geen gelijke verdeling lichaamsgewicht
1
, 2. Single limb stance (40%)
1 been contact, contralaterale klaar voor zwaaifase
Volledig lichaamsgewicht op belaste lidmaat
3. Terminal double limb stance (10%)
Contralateraal been maakt initial contact
Einde: homolaterale voet verlaat grond voor zwaaifase
Geen gelijke verdeling lichaamsgewicht
→ Timing
60 % stands
40 % zwaai
→ Duur
afh stapsnelheid
Hoe sneller: hoe minder lang stands en zwaaifase, minder tijd in initial en terminal
double stands.
1.2 Spatio-temporele variabelen
→ Strede
= volledige gangcyclus gebaseerd op 1 onderste lidmaat ( linker + rechter stap)
→ Stap
= Interval tussen homo en heretrolaterale kant
2 stappen = 1 strede
→ Lengte stap
- afh. Van lichaamslengte
→ Staplengte
= afstand
→ Snelheid van een stap
- lengte stap vs hoeveel stappen in bepaalde tijd
2
,→ Cadans/ ritme
= aantal stappen per tijdseenheid
→ Geometrische symmetrie
= vergelijken rechter en linker staplengte
→ Gangbasis
= afstand tussen calcaneï L en R
→ Ganghoek
= as van de voet vs progressielijn (lijn die toont in welk richting we aan het stappen zijn)
- 2 ganghoeken: L en R
Fases gangcyclus
Tijdens iedere strede is er een samenwerking van het onbelaste en belaste lidmaat
We gaan de gangcyclus opdelen in verschillende fases/taken. Hierbij is er steeds een
samenwerking tussen verschillende gewrichten, op hetzelfde moment → actie, reactie. Dit
varieert per fase.
→ 8 fases, 3 taken
ZIE apart blad
Taken gangcyclus
Zie apart blad
Basisfuncties gangcyclus
▪ Voorwaarts stappen = basis locomotorisch patroon
▪ Hoge vereisten → functionele patronen
o Verandering richting
o Trappen
o Oneffenheden ondergrond
▪ Tijdens stappen -> functionele splitsing lichaam
▪ Passenger unit
▪ Locomotor unit
-> beide units: verschillende ROM en spieractiviteit
1. Passenger unit -> hoofd + nek + armen + romp + pelvis
▪ Voorziet eigen posturale stabiliteit (houding aannemen) via spieractiviteit nek en romp
(constante alignatie WZ)
▪ Armswing (zowel passief als actief)
o Niet essentieel
o Beperking armen heeft geen hogere energiekost
▪ Minimale last bij efficiënt stappartoon
▪ Passenger unit = passieve unit gedragen door locomotor
▪ 70 % v/h lichaamsgewicht
▪ ‘Center of gravity’ (=centrum v/h zwaartepunt) -> juist anterieut van thoracale wervel 10
-> lange hefboom tov heupen
3
, ▪ Balans passenger unit afh van alignatie van OL om het steunvalk te bewegen onder
variërende COG.
2. Locomotor unit -> 2 OL + pelvis
▪ Grote determinant spieractiviteit binnen loco- motorisch stelsel
▪ Draagt lichaam nr gewenste locatie
▪ 11 betrokken gewrichten
o Lumbo-sacraal
o Heup bilat
o Knie bilat
o TCG bilat
o STG bilat
o MTP (1) bilat
▪ 57 spieren
▪ Hefbomen
o Pelvis
o Femur
o Tibia
o Voet
o Digiti
▪ Locomotor unit = multi-segmentale unit
1. Standsfase
-> ondersteunen passenger unit
-> voorwaards verplaatsen passenger unit
2. Zwaaifase
-> voorwaards zwaaien
-> voorbereiden nieuwe progressieve standsfase
▪ PELVIS: dubbele rol
1. Locomotor unit
-> mobile link tussen 2 OL
-> verandering positie naargelang fase
o Terminal stance (achterwaartse rotatie)
o Mid stance
o Terminal swing (voorwaartse rotatie)
2. Passenger unit
-> OL begeleiden
3. Locomotor functions
▪ 4 functies, elk zijn eigen specifiek bewegingspatroon
o Standing stability
o Porpulsion
o Shock-absorptie
o Energy conservation
▪ Complexe interactie tussen lichaamsgewicht en 2 OL
4
