Btw in een notendop
BTW-wetgeving: Europese wetgeving
• 6de BTW-richtlijn is vervangen naar BTW-rich:jn 2066/112
• Voor alle lidstaten van toepassing
• Verordeningen hebben rechtstreekse werking: voor alle lidstaten dezelfde inhoud
• Bv. Verordening voor werken aan een onroerend goed
• De meeste wetgeving is een omzeHng van de BTW-richtlijnen in de lidstaten
• OmzeHng gebeurt door het doel: nastreven van een intracommunautair BTW-stelsel
• Arresten hof van jus::e: interpreta:e over hoe de BTW-richtlijn 2006 moet worden
geïnterpreteerd
• Discussie voorkomen
• Bv. De no:e nieuw gebouw, de no:e verbouwen (wanneer is een verbouwing een
verbouwing of een nieuwbouw? 6 % of 21 %)
• Basis: wetboek BTW + burgerlijk wetboek
• Indien het fiscaal recht afwijkt van het burgerlijk wetboek heeT het fiscaal wetboek
voorrang
• Vrijstelling?
• Administra:eve bronnen: Fisconetplus
• Circulaires/administra:eve beslissingen
• BTW-commentaar: ar:kelsgewijze bespreking die de administra:eve standpunten
inzake de BTW-wetgeving bevat
• Parlementaire vragen: bv. Is de influencer BTW-plich:g? Moet er BTW worden
aangerekend bij de verkoop van een duif door een par:culier?
1
,De rechtsaard van de btw
• Is de btw :
1) een consump2ebelas2ng
2) een omzetbelas2ng
3) een bestedingsbelas2ng
• Voorbeeld
De aankoop van een fles melk in het warenhuis die net na de aankoop en de betaling op de
grond valt. Is er btw verschuldigd?
BTW:
• Ontwikkeld door een Duitse zakenman
• Oude stelsel voorafgaand aan het BTW-stelsel: zegeltax (= een zegel plakken op de
factuur)
• Hoe meer werd doorverkocht, hoe meer zegels geplakt moesten worden op
de facturen (= niet BTW-neutraal, want het was een kostprijselement)
• Oplossing: systeem van voor-belas:ng (belas:ng over de toegevoegde waarde)
• Op uitgaande handelingen BTW aanrekenen
• Op Inkomende handelingen BTW recupereren
• Uitzonderingen: restaurantkosten/autokosten zijn niet volledig aTrekbaar
• Geen zuivere belas:ng over de toegevoegde waarde door
aTrekbeperkingen!
Voorbeeld: een fles wiskey kopen in de Carrefour. Wat is het aspect dat BTW verschuldigd maakt. Het
belastbare feit is het :jds:p dat geleverd wordt, niet het moment van consump:e (gespreide
consum:e in de :jd). De betaling voor het geleverde goed maakt de BTW opeisbaar, wat leidt tot
consump:e. Hierdoor wordt gesproken van een bestedingsbelas:ng die leidt tot consump:e. Indien
je de fles laat vallen na het betalen is de overdracht van eigenaar reeds gebeurd. De fles zal niet
geconsumeerd worden (geen consump:ebelas:ng), maar ze zal wel betaald moeten worden.
BTW zal (<> inkomstenbelas:ng) enkel belastbare feiten belasten (:jds:p levering, :jds:p dienst,
:jds:p invoer en :jds:p intracommunautaire verwerving)
è Tijds:p vormt het belastbare feit!
è Plaats bestuderen in het wetboek: indien de plaats zich in België voordoet zorgt dit voor een
fiscaal aanknopingspunt om belas:ng te heffen
• Waar is de ontvanger van de dienst geves:gd?
• Betaling van de factuur is een opeisbaarheidscriterium
--------
Over de oorsprong van btw
Het concept van belas:ng over toegevoegde waarde (btw) stamt uit het begin van de 20ste eeuw en
werd geleidelijk door veel landen over de hele wereld ingevoerd
Het is de Duitse zakenman Wilhelm von Siemens die in 1918 het systeem van belas:ng over de
toegevoegde waarde heeT bedacht.
Een belas:ng op de consump:e met een brede basis (maatstaf van heffing) wordt gewoonlijk
voorgesteld met één van de volgende drie doelstellingen:
2
, 1) Om een fundamentele belas:nghervorming te financieren (d.w.z. om de btw-inkomsten te
gebruiken om de bestaande federale belas:ngen te verlagen of in te trekken)
2) Om extra inkomsten te genereren om het federale begro:ngstekort terug te dringen
3) Of om in specifieke programma’s te financieren (zoals de na:onale gezondheidszorg)
De btw werd voor het eerst op na:onaal niveau effec:ef ingevoerd in Frankrijk in 1954.
Aanvankelijk was het concept gericht op grote ondernemingen, maar het werd in de loop der :jd
uitgebreid. Toch werden niet alle sectoren belastbaar gesteld wat de bestaande vrijstellingen binnen
het huidige btw-stelsel verklaren. Het Verdrag van Rome uit 1957 kan gezien worden als de aanzet
om een algemene verbruiksbelas:ng in te stellen binnen de lidstaten. Binnen de Europese Unie is
hierdoor een communautair btw-stelsel ontstaan dat vandaag van toepassing is in de lidstaten.
Factureringsmethode (invoice method of collecDon): brengt elke verkoper btw in rekening op zijn
output en reikt hij de koper een factuur uit waarop het bedrag van de in rekening gebrachte belas:ng
is vermeld. Kopers die btw-belas:ngplich:g zijn voor hun eigen omzet (output) beschouwen de btw
op de aankoopfacturen (input) als voorbelas:ng en kunnen dat in mindering brengen. Het verschil
tussen de outputbelas:ng en de voorbelas:ng wordt aan de overheid periodiek betaald (of er word
een teruggave geëist, in het geval van een nega:ef bedrag). De btw-belas:ngplich:ge treedt hierbij
op als belas:nginner voor de overheid. Vandaar dat de btw een indirecte belasDng is, ze treT de
consump:eve bestedingen maar de inning gebeurt door de btw-belas:ngplich:ge.
De btw (met één tarief) wordt geacht een regressieve belasDng te zijn. Een regressieve belas:ng is
een belas:ng waarvan de druk lager wordt naargelang het inkomen s:jgt. Dit in tegenstelling tot een
progressieve belas:ng. Verbruiksbelas:ngen treffen mensen met een laag inkomen meer dan mensen
met een hoog inkomen.
De Nieuw-Zeelandse btw-stelsel lijkt het meest op het ideaalmodel – één enkel btw-tarief op een
rela:ef brede basis. De meeste landen hebben echter een btw-stelsel naar Europees model ingevoerd
dat wordt gekenmerkt door een veelvoud aan tarieven en een uiteenlopende mate van vrijstellingen.
In de prak:jk lijken geen twee btw-stelsels over de wereld heen op elkaar.
Over de rechtsaard van btw
De Europese btw is een algemene verbruiksbelasDng. Het is een belas:ng die tot doel heeT de
consump:e van goederen en/ of diensten van par:culieren te belasten. De Europese btw die
momenteel van kracht is, belast de uitgaven van par:culieren in plaats van de werkelijke consump:e.
Consump:e is immers moeilijk te definiëren, er kan een :jdsinterval zijn tussen de aankoop
(uitgaven) en de werkelijke consump:e van een goed of een dienst. Een goed kan ook over een lange
periode worden geconsumeerd.
Voorbeeld:
Een fles whisky wordt in een winkel gekocht. Wanneer kunnen we zeggen dat de fles wordt
geconsumeerd? Als u de hele fles net na de aankoop drinkt? En wat als u de fles vlak na aankoop laat
vallen? Is er in dat geval geen btw verschuldigd? U kunt de fles ook over een langere periode van
enkele jaren drinken en genieten.
è Het is de geldwaarde die in aanmerking wordt genomen voor de te heffen verbruiksbelas:ng.
3
, Van zodra een belastbaar feit zich voordoet wordt de consump:eve besteding belast. Hier dient de
problema:ek van het :jds:p van de belastbare handeling, het belastbaar feit en het :jds:p van
opeisbaarheid te worden gesitueerd. De btw is dus een belas:ng die de besteding treT die aanleiding
geeT tot consump:e.
De Europese btw is een omzetbelas:ng die indirect wordt geheven op transac:es. In plaats van dat
de consump:e (uitgaven) rechtstreeks bij par:culieren wordt belast, zijn het de levering van
goederen en diensten die worden belast. Door de levering te belasten, wordt uiteindelijk de
par:culiere consump:e belast.
De btw is een kostenpost enkel voor de eindconsument in de transac:eketen, d.w.z. hij die het
belas:ngbedrag niet kan doorrekenen.
De Europese btw onderwerpt alle transac:es in alle stadia van het produc:e- en distribu:eproces
aan belas:ngheffing. De btw is dus een omzetbelas:ng in alle stadia van het produc:eproces.
Economisch gezien is de btw voor bedrijven een omzetbelas:ng. De eindverbruiker, de persoon in de
keten van transac:es die het bedrag van de belas:ng niet kan doorrekenen.
De btw wordt slecht indirect belast. De EU-btw wordt geïnd bij bedrijven en door bedrijven bij
consumenten in plaats van rechtstreeks bij consumenten. In het kader van een stelsel van indirecte
belas:ngen werken bedrijven (gra:s) als tussenpersoon voor de belas:ngdienst bij het innen van de
belas:ngen.
Centraal binnen het btw-stelsel staan de begrippen belastbaar feit, opeisbaarheid van de belas:ng en
verschuldigdheid van de betaling.
Het recht op aTrek ontstaat op het :jds:p van opeisbaarheid van de btw. Voor het uitoefenen van
het recht op aTrek kunnen bepaalde formaliteiten worden opgelegd. Hierbij vormt de factuur –
tevens het boekhoudkundig verantwoordingsstuk – de spil van het btw stelsel.
• Indirecte belas2ngen (waaronder de btw) : belaste feiten
• De btw is a-moreel
BTW is a-moreel:
• Twee arresten hof van jus::e:
• Vals geld, drugs… die ingevoerd worden: geen BTW
• Handelaar in gestolen voertuigen, namaakgoederen, illegale dieren, illegaal ivoor,
verkoop wiet in cafés: wel BTW
Btw is amoreel omdat het op zichzelf geen ethische eigenschappen heeT; het is een neutrale
belas:ng op goederen en diensten, zonder ingebouwde morele beoordeling. De ethiek komt naar
voren bij hoe belas:ngen worden gebruikt, niet bij de belas:ng zelf.
4
BTW-wetgeving: Europese wetgeving
• 6de BTW-richtlijn is vervangen naar BTW-rich:jn 2066/112
• Voor alle lidstaten van toepassing
• Verordeningen hebben rechtstreekse werking: voor alle lidstaten dezelfde inhoud
• Bv. Verordening voor werken aan een onroerend goed
• De meeste wetgeving is een omzeHng van de BTW-richtlijnen in de lidstaten
• OmzeHng gebeurt door het doel: nastreven van een intracommunautair BTW-stelsel
• Arresten hof van jus::e: interpreta:e over hoe de BTW-richtlijn 2006 moet worden
geïnterpreteerd
• Discussie voorkomen
• Bv. De no:e nieuw gebouw, de no:e verbouwen (wanneer is een verbouwing een
verbouwing of een nieuwbouw? 6 % of 21 %)
• Basis: wetboek BTW + burgerlijk wetboek
• Indien het fiscaal recht afwijkt van het burgerlijk wetboek heeT het fiscaal wetboek
voorrang
• Vrijstelling?
• Administra:eve bronnen: Fisconetplus
• Circulaires/administra:eve beslissingen
• BTW-commentaar: ar:kelsgewijze bespreking die de administra:eve standpunten
inzake de BTW-wetgeving bevat
• Parlementaire vragen: bv. Is de influencer BTW-plich:g? Moet er BTW worden
aangerekend bij de verkoop van een duif door een par:culier?
1
,De rechtsaard van de btw
• Is de btw :
1) een consump2ebelas2ng
2) een omzetbelas2ng
3) een bestedingsbelas2ng
• Voorbeeld
De aankoop van een fles melk in het warenhuis die net na de aankoop en de betaling op de
grond valt. Is er btw verschuldigd?
BTW:
• Ontwikkeld door een Duitse zakenman
• Oude stelsel voorafgaand aan het BTW-stelsel: zegeltax (= een zegel plakken op de
factuur)
• Hoe meer werd doorverkocht, hoe meer zegels geplakt moesten worden op
de facturen (= niet BTW-neutraal, want het was een kostprijselement)
• Oplossing: systeem van voor-belas:ng (belas:ng over de toegevoegde waarde)
• Op uitgaande handelingen BTW aanrekenen
• Op Inkomende handelingen BTW recupereren
• Uitzonderingen: restaurantkosten/autokosten zijn niet volledig aTrekbaar
• Geen zuivere belas:ng over de toegevoegde waarde door
aTrekbeperkingen!
Voorbeeld: een fles wiskey kopen in de Carrefour. Wat is het aspect dat BTW verschuldigd maakt. Het
belastbare feit is het :jds:p dat geleverd wordt, niet het moment van consump:e (gespreide
consum:e in de :jd). De betaling voor het geleverde goed maakt de BTW opeisbaar, wat leidt tot
consump:e. Hierdoor wordt gesproken van een bestedingsbelas:ng die leidt tot consump:e. Indien
je de fles laat vallen na het betalen is de overdracht van eigenaar reeds gebeurd. De fles zal niet
geconsumeerd worden (geen consump:ebelas:ng), maar ze zal wel betaald moeten worden.
BTW zal (<> inkomstenbelas:ng) enkel belastbare feiten belasten (:jds:p levering, :jds:p dienst,
:jds:p invoer en :jds:p intracommunautaire verwerving)
è Tijds:p vormt het belastbare feit!
è Plaats bestuderen in het wetboek: indien de plaats zich in België voordoet zorgt dit voor een
fiscaal aanknopingspunt om belas:ng te heffen
• Waar is de ontvanger van de dienst geves:gd?
• Betaling van de factuur is een opeisbaarheidscriterium
--------
Over de oorsprong van btw
Het concept van belas:ng over toegevoegde waarde (btw) stamt uit het begin van de 20ste eeuw en
werd geleidelijk door veel landen over de hele wereld ingevoerd
Het is de Duitse zakenman Wilhelm von Siemens die in 1918 het systeem van belas:ng over de
toegevoegde waarde heeT bedacht.
Een belas:ng op de consump:e met een brede basis (maatstaf van heffing) wordt gewoonlijk
voorgesteld met één van de volgende drie doelstellingen:
2
, 1) Om een fundamentele belas:nghervorming te financieren (d.w.z. om de btw-inkomsten te
gebruiken om de bestaande federale belas:ngen te verlagen of in te trekken)
2) Om extra inkomsten te genereren om het federale begro:ngstekort terug te dringen
3) Of om in specifieke programma’s te financieren (zoals de na:onale gezondheidszorg)
De btw werd voor het eerst op na:onaal niveau effec:ef ingevoerd in Frankrijk in 1954.
Aanvankelijk was het concept gericht op grote ondernemingen, maar het werd in de loop der :jd
uitgebreid. Toch werden niet alle sectoren belastbaar gesteld wat de bestaande vrijstellingen binnen
het huidige btw-stelsel verklaren. Het Verdrag van Rome uit 1957 kan gezien worden als de aanzet
om een algemene verbruiksbelas:ng in te stellen binnen de lidstaten. Binnen de Europese Unie is
hierdoor een communautair btw-stelsel ontstaan dat vandaag van toepassing is in de lidstaten.
Factureringsmethode (invoice method of collecDon): brengt elke verkoper btw in rekening op zijn
output en reikt hij de koper een factuur uit waarop het bedrag van de in rekening gebrachte belas:ng
is vermeld. Kopers die btw-belas:ngplich:g zijn voor hun eigen omzet (output) beschouwen de btw
op de aankoopfacturen (input) als voorbelas:ng en kunnen dat in mindering brengen. Het verschil
tussen de outputbelas:ng en de voorbelas:ng wordt aan de overheid periodiek betaald (of er word
een teruggave geëist, in het geval van een nega:ef bedrag). De btw-belas:ngplich:ge treedt hierbij
op als belas:nginner voor de overheid. Vandaar dat de btw een indirecte belasDng is, ze treT de
consump:eve bestedingen maar de inning gebeurt door de btw-belas:ngplich:ge.
De btw (met één tarief) wordt geacht een regressieve belasDng te zijn. Een regressieve belas:ng is
een belas:ng waarvan de druk lager wordt naargelang het inkomen s:jgt. Dit in tegenstelling tot een
progressieve belas:ng. Verbruiksbelas:ngen treffen mensen met een laag inkomen meer dan mensen
met een hoog inkomen.
De Nieuw-Zeelandse btw-stelsel lijkt het meest op het ideaalmodel – één enkel btw-tarief op een
rela:ef brede basis. De meeste landen hebben echter een btw-stelsel naar Europees model ingevoerd
dat wordt gekenmerkt door een veelvoud aan tarieven en een uiteenlopende mate van vrijstellingen.
In de prak:jk lijken geen twee btw-stelsels over de wereld heen op elkaar.
Over de rechtsaard van btw
De Europese btw is een algemene verbruiksbelasDng. Het is een belas:ng die tot doel heeT de
consump:e van goederen en/ of diensten van par:culieren te belasten. De Europese btw die
momenteel van kracht is, belast de uitgaven van par:culieren in plaats van de werkelijke consump:e.
Consump:e is immers moeilijk te definiëren, er kan een :jdsinterval zijn tussen de aankoop
(uitgaven) en de werkelijke consump:e van een goed of een dienst. Een goed kan ook over een lange
periode worden geconsumeerd.
Voorbeeld:
Een fles whisky wordt in een winkel gekocht. Wanneer kunnen we zeggen dat de fles wordt
geconsumeerd? Als u de hele fles net na de aankoop drinkt? En wat als u de fles vlak na aankoop laat
vallen? Is er in dat geval geen btw verschuldigd? U kunt de fles ook over een langere periode van
enkele jaren drinken en genieten.
è Het is de geldwaarde die in aanmerking wordt genomen voor de te heffen verbruiksbelas:ng.
3
, Van zodra een belastbaar feit zich voordoet wordt de consump:eve besteding belast. Hier dient de
problema:ek van het :jds:p van de belastbare handeling, het belastbaar feit en het :jds:p van
opeisbaarheid te worden gesitueerd. De btw is dus een belas:ng die de besteding treT die aanleiding
geeT tot consump:e.
De Europese btw is een omzetbelas:ng die indirect wordt geheven op transac:es. In plaats van dat
de consump:e (uitgaven) rechtstreeks bij par:culieren wordt belast, zijn het de levering van
goederen en diensten die worden belast. Door de levering te belasten, wordt uiteindelijk de
par:culiere consump:e belast.
De btw is een kostenpost enkel voor de eindconsument in de transac:eketen, d.w.z. hij die het
belas:ngbedrag niet kan doorrekenen.
De Europese btw onderwerpt alle transac:es in alle stadia van het produc:e- en distribu:eproces
aan belas:ngheffing. De btw is dus een omzetbelas:ng in alle stadia van het produc:eproces.
Economisch gezien is de btw voor bedrijven een omzetbelas:ng. De eindverbruiker, de persoon in de
keten van transac:es die het bedrag van de belas:ng niet kan doorrekenen.
De btw wordt slecht indirect belast. De EU-btw wordt geïnd bij bedrijven en door bedrijven bij
consumenten in plaats van rechtstreeks bij consumenten. In het kader van een stelsel van indirecte
belas:ngen werken bedrijven (gra:s) als tussenpersoon voor de belas:ngdienst bij het innen van de
belas:ngen.
Centraal binnen het btw-stelsel staan de begrippen belastbaar feit, opeisbaarheid van de belas:ng en
verschuldigdheid van de betaling.
Het recht op aTrek ontstaat op het :jds:p van opeisbaarheid van de btw. Voor het uitoefenen van
het recht op aTrek kunnen bepaalde formaliteiten worden opgelegd. Hierbij vormt de factuur –
tevens het boekhoudkundig verantwoordingsstuk – de spil van het btw stelsel.
• Indirecte belas2ngen (waaronder de btw) : belaste feiten
• De btw is a-moreel
BTW is a-moreel:
• Twee arresten hof van jus::e:
• Vals geld, drugs… die ingevoerd worden: geen BTW
• Handelaar in gestolen voertuigen, namaakgoederen, illegale dieren, illegaal ivoor,
verkoop wiet in cafés: wel BTW
Btw is amoreel omdat het op zichzelf geen ethische eigenschappen heeT; het is een neutrale
belas:ng op goederen en diensten, zonder ingebouwde morele beoordeling. De ethiek komt naar
voren bij hoe belas:ngen worden gebruikt, niet bij de belas:ng zelf.
4
