Sociologie H10: criminaliteit
(toepassen inzichten uit H8 en 9)
De zeven gordel van sociale controle (afwijkend gedrag)
- Als één niveau of gordel er niet in slaagt afwijkend gedrag te vermijden, treedt het
volgende niveau in werking
Routine
- Gestandaardiseerde gedragspatronen die zonder variatie worden gereproduceerd
- = institutionaliseren
- Meest mensen zitten in zo’n patroon dat aanvaardbaar of wenselijk is
- Institutionalisering wordt groter naarmate:
Gedragspatroon onveranderlijk wordt herhaald
Mensen de praktische en discursieve kennis bezitten
Gedragspatroon extern gesanctioneerd wordt, ingeschreven in wetten,
gesteund wordt door dreiging met straf
Normen geïnternaliseerd
Patroon zinvol is
Kunnen verbonden zijn met organisatievormen bv huwelijk, studeren
- Ons gedrag wordt op maatschappelijk plaats gehouden door gordels die in
werking treden om ons binnen de grenzen te behouden van niet-deviant gedrag
- Zorgt voor voorspelbaarheid van leven (zekerheid en veiligheid)
- Toch laten afweten en eruit breken!
Dan tweede gordel in werking: zelfcontrole/zelfbestuur
Bv. voorspelbare paatjes -> als we deze onderbreken stoten we op ons geweten,
de politieagent binnenin
Prof die in station staat en denkt ‘ik kan ook gewoon trein nemen naar kust’,
confrontatie met geweten want het is je plicht, je studenten zitten te wachten
, De politieagent binnenin
- In vorm van geweten, grote voorzichtigheid of angst
- Remmen potentieel deviant gedrag af vanuit onszelf!
Velden van gesanctioneerde verwachtingen
- Mensen gaan zich gedragen volgens verwachtingen die samenhangen met velden
- Bv werk, mensen krijgen vast inkomen, ze verliezen dit niet graag
- Als ze scheef gaan -> last krijgen met wet, baan en inkomen in gedrang
- Huizenbezit voorbeeld van sociale controle: huis moet worden afbetaald, houden
mensen binnen gangbare verwachtingen
Buffers
- Als we toch afwijkend gedrag vertonen, zijn er buffers
- Niet al te storend: opgevangen door humor, tact, afwachting, uitleg en
verontschuldigingen van ‘dader’
Uitlaatkleppen
- Afgebakende ruimtes en tijd waarin gewone gedragsregels worden verruimd
- Bv. uitlaatkleppen: om deviant gedrag plaats te geven (carnaval in Aalst, fuif)
- ‘morele vakanties’ (vooral jonge mensen behoeften hieraan)
Criminele sancties
- Bv ouders zakgeld ontzeggen of hiermee dreigen, beste vriend kan zeggen dat dit
niet meer leuk is…
- Afwijkend gedrag wordt vastgesteld en hierop gereageerd
Formele sancties: in handen van politie en gerecht
- Te storend, kwetsend…
- ‘zware middelen’ ingezet, normen en regels worden overtreed die formeel
werden neergeschreven in wetten
- Maar ook andere instanties zoals bv student die door plagiaat niet meer aan
examen mag deelnemen, voetballer krijgt rode kaart
Wat heet crimineel?
(toepassen inzichten uit H8 en 9)
De zeven gordel van sociale controle (afwijkend gedrag)
- Als één niveau of gordel er niet in slaagt afwijkend gedrag te vermijden, treedt het
volgende niveau in werking
Routine
- Gestandaardiseerde gedragspatronen die zonder variatie worden gereproduceerd
- = institutionaliseren
- Meest mensen zitten in zo’n patroon dat aanvaardbaar of wenselijk is
- Institutionalisering wordt groter naarmate:
Gedragspatroon onveranderlijk wordt herhaald
Mensen de praktische en discursieve kennis bezitten
Gedragspatroon extern gesanctioneerd wordt, ingeschreven in wetten,
gesteund wordt door dreiging met straf
Normen geïnternaliseerd
Patroon zinvol is
Kunnen verbonden zijn met organisatievormen bv huwelijk, studeren
- Ons gedrag wordt op maatschappelijk plaats gehouden door gordels die in
werking treden om ons binnen de grenzen te behouden van niet-deviant gedrag
- Zorgt voor voorspelbaarheid van leven (zekerheid en veiligheid)
- Toch laten afweten en eruit breken!
Dan tweede gordel in werking: zelfcontrole/zelfbestuur
Bv. voorspelbare paatjes -> als we deze onderbreken stoten we op ons geweten,
de politieagent binnenin
Prof die in station staat en denkt ‘ik kan ook gewoon trein nemen naar kust’,
confrontatie met geweten want het is je plicht, je studenten zitten te wachten
, De politieagent binnenin
- In vorm van geweten, grote voorzichtigheid of angst
- Remmen potentieel deviant gedrag af vanuit onszelf!
Velden van gesanctioneerde verwachtingen
- Mensen gaan zich gedragen volgens verwachtingen die samenhangen met velden
- Bv werk, mensen krijgen vast inkomen, ze verliezen dit niet graag
- Als ze scheef gaan -> last krijgen met wet, baan en inkomen in gedrang
- Huizenbezit voorbeeld van sociale controle: huis moet worden afbetaald, houden
mensen binnen gangbare verwachtingen
Buffers
- Als we toch afwijkend gedrag vertonen, zijn er buffers
- Niet al te storend: opgevangen door humor, tact, afwachting, uitleg en
verontschuldigingen van ‘dader’
Uitlaatkleppen
- Afgebakende ruimtes en tijd waarin gewone gedragsregels worden verruimd
- Bv. uitlaatkleppen: om deviant gedrag plaats te geven (carnaval in Aalst, fuif)
- ‘morele vakanties’ (vooral jonge mensen behoeften hieraan)
Criminele sancties
- Bv ouders zakgeld ontzeggen of hiermee dreigen, beste vriend kan zeggen dat dit
niet meer leuk is…
- Afwijkend gedrag wordt vastgesteld en hierop gereageerd
Formele sancties: in handen van politie en gerecht
- Te storend, kwetsend…
- ‘zware middelen’ ingezet, normen en regels worden overtreed die formeel
werden neergeschreven in wetten
- Maar ook andere instanties zoals bv student die door plagiaat niet meer aan
examen mag deelnemen, voetballer krijgt rode kaart
Wat heet crimineel?
