Sociologie H7: socialisatie en methoden v samenleven
Praktische kennis
- Kennis die we kunnen gebruiken maar niet verwoorden
- Kennis die ons toelaat regels te gebruiken en toe te passen zonder dat we ze
expliciet kunnen formuleren
- Bv mensen kunnen samenleven, maar kunnen niet beschrijven hoe dat moet
- Belangrijk onderdeel van kennis die ons mogelijk maakt Antwerpenaar, student of
socioloog te zijn
- Kennis omvat kunde om te reageren op een manier die van bepaald soort mensen
wordt verwacht
Discursieve kennis
Kennis die we kunnen verwoorden
Uitdrukkelijke formulering of interpretatie van regels of normen die inzicht geven in
gedrag
Socialisatie
- Verwerven van praktische en discursieve kennis (Kennis die bij bepaalde rollen,
identiteiten en lidmaatschappen hoort, wordt verworven)
- Dus niet alles ‘uit de boekskes’ leren
- Gezin, massamedia, school…spelen belangrijke rol
- Hierin aangeleerd door te luisteren naar wat wordt gezegd, maar ook de praktijk van
leven met anderen mee te beleven
- Rol van participatie (vaak belangrijker – ervaringsgerichte manier van leren) en
peergroup (discursieve) bv in vriendengroep
Praktische kennis
- Taak socioloog: praktische kennis omzetten in discursieve kennis bv soep slurpen = in
onze cultuur geluidloos eten
- Er zijn al aantal ongeschreven regels die worden gevolgd bv ogen (= LICHAAMSTAAL),
wanneer staren en wanneer niet, niet naar neusharen buurman kijken…
- Sociaal handelen is vaak dingen niet doen
- Elias: zelfdwang: omgangsregels die tweede natuur zijn geworden
- Goffman: mensen proberen hun territorium af te bakenen bv in lift, openbaar
vervoer;
Personal space: ruimte aan te duiden die persoon mentaal rond zichzelf afbakent en
binnendringen wordt beschouwd als onbeschoft
Bv in wachtzaal op stoel naast jouwe zitten (in lege)
The stall: individu maakt voor langere tijd aanspraak op bepaald territorium
Bv op strand je handdoek achterlaten
, Hij stelt vast dat mensen in interactie met elkaar veel info uitwisselen via andere
kanalen dan gesproken woord (= LICHAAMSTAAL)
- We kunnen omgaan met meer tekens en betekenissen dan worden doorgegeven met
de gewone taal
- Blauwdruktheorie:
(omdat regels verondersteld worden een grondplan van die orde uittekenen)
Door observatie die regels ontdekken
Discursief verwoorden (interpreteren)
Alzo de sociale orde doorgronden en handelen verklaren
Interactioneel vandalisme (Garfinkel)
= het in vraag stellen van stilzwijgend aanvaarde conventies
- Garfinkel: onderzoek: stelde vragen zoals wat bedoel je, een platte band? Mensen
ervaren dit als storend en desoriënterend
- We steunen dus op regels en betekenissen die communicatie en interactie mogelijk
maken
- Vaststelling: kunnen voorwaarden van interactie niet discursief formuleren –
onmogelijk om alle praktische regels…te expliciteren die ons toestaan in een sociaal
milieu te overleven
- Er is geen blauwdruk van regels (GEGEVEN)
- Mensen komen via wederzijdse interpretatie tot wederzijdse verwachtingen en
wederzijds begrijpen (MAKEN)
Etnomethodologie: studie van hoe ze dat doen
- Hoe mensen via interactie en communicatie tot bep voorstelling komen van wh en
gedeelde verwachtingen
- Aandacht voor schijnbaar triviale aspecten v leven (bv beurtrol in conversatie)
- Grote afstand tussen die kennis en kennis nodig om bv te antwoorden op vraag
betreffende impact v tv op geweld
- MAAR: moeilijk gedrag van mensen te bestuderen zonder aan te nemen dat iets
(situatie of cultuur) gegeven is
- Eerst weten hoe in dagelijkse omgang tot wederzijdse verwachtingen en begrijpen
komen alvorens men ontwikkeling van complexere gehelen (bv politieke staten, econ
systemen) kan bestuderen
- Garfinkel: cultural dope: ieman die slaafs de collectieve voorschriften volgt
- Etnomethodolgie verwant met symbolisch interactionisme
- Blumer: nadruk op individu
- Normen als uitkomst van interactie (mensen produceren ze + zo kunnen ze handelen)
- Betekenis die individu geeft aan dingen van doorslaggevend belang
- Gemeenschappelijk cultuur vloeit voort uit handelen
- Vb taalkunde: kinderen leren taal op praktische manier (regels pas discursief in
school)
Praktische kennis
- Kennis die we kunnen gebruiken maar niet verwoorden
- Kennis die ons toelaat regels te gebruiken en toe te passen zonder dat we ze
expliciet kunnen formuleren
- Bv mensen kunnen samenleven, maar kunnen niet beschrijven hoe dat moet
- Belangrijk onderdeel van kennis die ons mogelijk maakt Antwerpenaar, student of
socioloog te zijn
- Kennis omvat kunde om te reageren op een manier die van bepaald soort mensen
wordt verwacht
Discursieve kennis
Kennis die we kunnen verwoorden
Uitdrukkelijke formulering of interpretatie van regels of normen die inzicht geven in
gedrag
Socialisatie
- Verwerven van praktische en discursieve kennis (Kennis die bij bepaalde rollen,
identiteiten en lidmaatschappen hoort, wordt verworven)
- Dus niet alles ‘uit de boekskes’ leren
- Gezin, massamedia, school…spelen belangrijke rol
- Hierin aangeleerd door te luisteren naar wat wordt gezegd, maar ook de praktijk van
leven met anderen mee te beleven
- Rol van participatie (vaak belangrijker – ervaringsgerichte manier van leren) en
peergroup (discursieve) bv in vriendengroep
Praktische kennis
- Taak socioloog: praktische kennis omzetten in discursieve kennis bv soep slurpen = in
onze cultuur geluidloos eten
- Er zijn al aantal ongeschreven regels die worden gevolgd bv ogen (= LICHAAMSTAAL),
wanneer staren en wanneer niet, niet naar neusharen buurman kijken…
- Sociaal handelen is vaak dingen niet doen
- Elias: zelfdwang: omgangsregels die tweede natuur zijn geworden
- Goffman: mensen proberen hun territorium af te bakenen bv in lift, openbaar
vervoer;
Personal space: ruimte aan te duiden die persoon mentaal rond zichzelf afbakent en
binnendringen wordt beschouwd als onbeschoft
Bv in wachtzaal op stoel naast jouwe zitten (in lege)
The stall: individu maakt voor langere tijd aanspraak op bepaald territorium
Bv op strand je handdoek achterlaten
, Hij stelt vast dat mensen in interactie met elkaar veel info uitwisselen via andere
kanalen dan gesproken woord (= LICHAAMSTAAL)
- We kunnen omgaan met meer tekens en betekenissen dan worden doorgegeven met
de gewone taal
- Blauwdruktheorie:
(omdat regels verondersteld worden een grondplan van die orde uittekenen)
Door observatie die regels ontdekken
Discursief verwoorden (interpreteren)
Alzo de sociale orde doorgronden en handelen verklaren
Interactioneel vandalisme (Garfinkel)
= het in vraag stellen van stilzwijgend aanvaarde conventies
- Garfinkel: onderzoek: stelde vragen zoals wat bedoel je, een platte band? Mensen
ervaren dit als storend en desoriënterend
- We steunen dus op regels en betekenissen die communicatie en interactie mogelijk
maken
- Vaststelling: kunnen voorwaarden van interactie niet discursief formuleren –
onmogelijk om alle praktische regels…te expliciteren die ons toestaan in een sociaal
milieu te overleven
- Er is geen blauwdruk van regels (GEGEVEN)
- Mensen komen via wederzijdse interpretatie tot wederzijdse verwachtingen en
wederzijds begrijpen (MAKEN)
Etnomethodologie: studie van hoe ze dat doen
- Hoe mensen via interactie en communicatie tot bep voorstelling komen van wh en
gedeelde verwachtingen
- Aandacht voor schijnbaar triviale aspecten v leven (bv beurtrol in conversatie)
- Grote afstand tussen die kennis en kennis nodig om bv te antwoorden op vraag
betreffende impact v tv op geweld
- MAAR: moeilijk gedrag van mensen te bestuderen zonder aan te nemen dat iets
(situatie of cultuur) gegeven is
- Eerst weten hoe in dagelijkse omgang tot wederzijdse verwachtingen en begrijpen
komen alvorens men ontwikkeling van complexere gehelen (bv politieke staten, econ
systemen) kan bestuderen
- Garfinkel: cultural dope: ieman die slaafs de collectieve voorschriften volgt
- Etnomethodolgie verwant met symbolisch interactionisme
- Blumer: nadruk op individu
- Normen als uitkomst van interactie (mensen produceren ze + zo kunnen ze handelen)
- Betekenis die individu geeft aan dingen van doorslaggevend belang
- Gemeenschappelijk cultuur vloeit voort uit handelen
- Vb taalkunde: kinderen leren taal op praktische manier (regels pas discursief in
school)
