Algemene psychologie: H1: Wat is psychologie?
Wat is psychologie?
- Psyche = geest
- Logie < logos (woord, rede) = gebied van studie
- Wat is het niet:
- Lekenpsychologie;
volkspsychologie (de man of de vrouw op straat): ‘iedereen weet toch dat’ of gezond
verstand of speculeren over menselijke aard
- Pseudopsychologie; niet-onderbouwde psychologische aannamen die zich als wet
waarheid voordoen
Grafologie: leesbare handtekening = persoon veel zelfvertrouwen, goed in vel –
onleesbare handtekening = belang aan privacy en moeilijk doorgronden
Kleurenprofielen
= de wetenschap van het gedrag en de mentale processen
Externe gedrag wordt bestudeerd
Gedragsevidentie wordt gebruikt om mentale of interne processen te begrijpen die aan dat
gedrag ten grondslag liggen
Meetbaar – extern = gedrag
Onmeetbaar – intern = brein
Ontwikkelingen die psychologie mogelijk gemaakt hebben
- Filosofie – evolutietheorie
- Geschiedenis:
Lang verleden: nadenken over menselijke geest, wortels in filosofie
Korte geschiedenis: 1879 officiele start met eerste psychologisch labo Wundt
- Waarom zo laat?
Wet studie v geest vergde verandering in mensbeeld
Van immateriële ziel -> studieobject
Van filosofisch nadenken over werking v geest -> onderzoek geest in traditie v
natuurwet
Ontwikkelingen in filosofie
1) Oud-Griekse filosofen 500-400 v.C.
Universum geschapen vr mens (uniek wezen – iets beters en anders dan dieren)
Geocentrisme (aarde centraal en andere planeten draaien errond)
Dualisme Plato (geest en lichaam los v elkaar)
, Mens = enig wezen dat universum en rol van mens in universum kan begrijpen via rede
(nadenken, intellect)
Kennis = product van rede, goddelijke ingeving, intuïtie
2) Tot en met 15e eeuw
Vertaling Griekse geschriften door theologen
God (Bijbel) garant voor waarheid
Kennis = vanuit geloof de mens proberen begrijpen via rede
3) Wetenschappelijke revolutie 16e eeuw
Oude wijsheden blijken niet noodzakelijk correct (nieuwe kennis + mogelijkheden om nr
wereld te kijken bv. boekdrukkunst, ontdekkingsreizen,…)
klassieke religieuze ideeën maken plaats vr modern wet denken
Kennis = product van wet studie = observatie en experimenten
4) Rationalisme 17e eeuw
Descartes
Waarheid kan enkel achterhaald worden dmv rede (je kan aan alles twijfelen, behalve
dat je twijfelt)
Nativisme: sommige kennis is aangeboren, kennis breidt zich uit door daarop verder te
bouwen via de rede
Dualisme: lichaam als machine, kan wet onderzocht worden (mind – body problem)
Toepassing wet onderzoek op mens, weliswaar enkel op lichaam (dualistisch idee)
Kennis = product v aangeboren ideeën en via rede afgeleide inzichten
5) Empirisme 17e – 18e eeuw
Hobbes, Locke, Hume
Kennis komt tot stand via zintuiglijke ervaringen (geest = tabula rasa, kennis door
observatie => associaties) (omgekeerde v nativisme)
Geest kan ook wet onderzocht worden
Kennis = product van ervaring
6) Nature vs nurture (nu weten we dat het beide is)
Rationalisme vs empirisme
Eigenschappen bepaald door aanleg of omgevingsfactoren?
7) Evolutietheorie 19e eeuw Darwin
Succesvolle voorplanting bij kenmerken aangepast aan omgeving
Mens is ook onderhevig aan dit proces, net zoals dieren
Wat is psychologie?
- Psyche = geest
- Logie < logos (woord, rede) = gebied van studie
- Wat is het niet:
- Lekenpsychologie;
volkspsychologie (de man of de vrouw op straat): ‘iedereen weet toch dat’ of gezond
verstand of speculeren over menselijke aard
- Pseudopsychologie; niet-onderbouwde psychologische aannamen die zich als wet
waarheid voordoen
Grafologie: leesbare handtekening = persoon veel zelfvertrouwen, goed in vel –
onleesbare handtekening = belang aan privacy en moeilijk doorgronden
Kleurenprofielen
= de wetenschap van het gedrag en de mentale processen
Externe gedrag wordt bestudeerd
Gedragsevidentie wordt gebruikt om mentale of interne processen te begrijpen die aan dat
gedrag ten grondslag liggen
Meetbaar – extern = gedrag
Onmeetbaar – intern = brein
Ontwikkelingen die psychologie mogelijk gemaakt hebben
- Filosofie – evolutietheorie
- Geschiedenis:
Lang verleden: nadenken over menselijke geest, wortels in filosofie
Korte geschiedenis: 1879 officiele start met eerste psychologisch labo Wundt
- Waarom zo laat?
Wet studie v geest vergde verandering in mensbeeld
Van immateriële ziel -> studieobject
Van filosofisch nadenken over werking v geest -> onderzoek geest in traditie v
natuurwet
Ontwikkelingen in filosofie
1) Oud-Griekse filosofen 500-400 v.C.
Universum geschapen vr mens (uniek wezen – iets beters en anders dan dieren)
Geocentrisme (aarde centraal en andere planeten draaien errond)
Dualisme Plato (geest en lichaam los v elkaar)
, Mens = enig wezen dat universum en rol van mens in universum kan begrijpen via rede
(nadenken, intellect)
Kennis = product van rede, goddelijke ingeving, intuïtie
2) Tot en met 15e eeuw
Vertaling Griekse geschriften door theologen
God (Bijbel) garant voor waarheid
Kennis = vanuit geloof de mens proberen begrijpen via rede
3) Wetenschappelijke revolutie 16e eeuw
Oude wijsheden blijken niet noodzakelijk correct (nieuwe kennis + mogelijkheden om nr
wereld te kijken bv. boekdrukkunst, ontdekkingsreizen,…)
klassieke religieuze ideeën maken plaats vr modern wet denken
Kennis = product van wet studie = observatie en experimenten
4) Rationalisme 17e eeuw
Descartes
Waarheid kan enkel achterhaald worden dmv rede (je kan aan alles twijfelen, behalve
dat je twijfelt)
Nativisme: sommige kennis is aangeboren, kennis breidt zich uit door daarop verder te
bouwen via de rede
Dualisme: lichaam als machine, kan wet onderzocht worden (mind – body problem)
Toepassing wet onderzoek op mens, weliswaar enkel op lichaam (dualistisch idee)
Kennis = product v aangeboren ideeën en via rede afgeleide inzichten
5) Empirisme 17e – 18e eeuw
Hobbes, Locke, Hume
Kennis komt tot stand via zintuiglijke ervaringen (geest = tabula rasa, kennis door
observatie => associaties) (omgekeerde v nativisme)
Geest kan ook wet onderzocht worden
Kennis = product van ervaring
6) Nature vs nurture (nu weten we dat het beide is)
Rationalisme vs empirisme
Eigenschappen bepaald door aanleg of omgevingsfactoren?
7) Evolutietheorie 19e eeuw Darwin
Succesvolle voorplanting bij kenmerken aangepast aan omgeving
Mens is ook onderhevig aan dit proces, net zoals dieren
