Jurisprudentie
Hinder mestbassin
De op een afstand van meer dan 250 meter van het mestbassin wonende bezwaarmakers
kunnen worden aangemerkt als belanghebbende in de zin van de Awb. Hiervoor moet er
worden gekeken naar de volgende criteria:
– Er is sprake van gevolgen van enige betekenis, de gevolgen voor de woon-, leef- of
werksituatie van de betrokkene zijn niet gering;
– Factoren als de afstand tot, zicht op, planologische uitstraling en de milieugevolgen spelen
ook een rol;
– De aard, intensiteit en frequentie van de feitelijke gevolgen.
Nieuwkoopse sloot
Essentie: Bestuursorgaan mag afzien van handhaving gelet op geringe karakter overtreding,
ontbreken van reële hinder en de gevolgen van handhaving voor de overtreders.
(onevenredig)
Naar het oordeel van de Afdeling heeft het college zich in redelijkheid op het standpunt
kunnen stellen dat handhavend optreden in dit geval zodanig onevenredig is in verhouding
tot de daarmee te dienen belangen, dat daarvan behoort te worden afgezien. Het college
heeft daarbij in redelijkheid kunnen betrekken dat de overtreding van het bestemmingsplan
gering is. De Ringsloot is ter plaatse weliswaar smaller dan op de verbeelding bij het
bestemmingsplan is aangegeven, maar het college heeft erop gewezen dat de doorvaart
door de overtreding niet wordt belemmerd. Het college heeft bij zijn standpunt voorts in
redelijkheid kunnen betrekken dat handhavend optreden in dit geval met zich zou brengen
dat overledene, en met hem andere bewoners van woningen die grenzen aan de
Dorpsstraat, de beschoeiingen achter hun woningen moeten verwijderen, grond moeten
afgraven, eventuele bouwwerken ter plaatse moeten verwijderen en nieuwe beschoeiingen
moeten plaatsen, en daarbij van belang kunnen achten dat de bereidheid bestaat de
afwijking in een nieuw bestemmingsplan te legaliseren.
Opschudding door schutting
Beginselplicht tot handhaving. Gedogen mag onder bijzondere omstandigheden:
Bij een concreet zicht op legalisatie (par 16.4.2.1 Bröring)
Bij aparte onevenredigheid/zwaarwegende belangen
Bij een geslaagd beroep op vertrouwens-, rechtszekerheid- en gelijkheidsbeginsel
Te weinig capaciteit is geen bijzondere omstandigheid waardoor niet kan worden
gehandhaafd.
Rolhanddoekautomaat
Essentie: In deze uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State staat
een van de belangrijkste onderwerpen van het bestuursrecht centraal, namelijk het
handhavend optreden tegen overtredingen van wettelijke voorschriften.
, Rechtsregel: De vraag die in onderhavig geval beantwoord dient te worden is of een
bestuursorgaan de verplichting heeft om bij een constatering van een overtreding van een
wettelijk voorschrift handhavend op te treden. Een bestuursorgaan kan dit doen door
gebruik te maken van zijn bevoegdheid om een last onder dwangsom of een last onder
bestuursdwang op te leggen. De Afdeling heeft deze vraag bevestigend beantwoord.
“Gelet op het algemeen belang dat gediend is met handhaving, zal in geval van overtreding
van een wettelijk voorschrift het bestuursorgaan dat bevoegd is om met bestuursdwang of
een ast onder dwangsom op te treden, in de regel van deze bevoegdheid gebruik moeten
maken. Slechts onder bijzondere omstandigheden mag het bestuursorgaan dit weigeren te
doen. Dit kan zich voordoen indien concreet zicht op legalisatie bestaat. Voort kan
handhavend optreden zodanig onevenredig zijn in verhouding tot de daarmee te dienen
belangen dat van optreden in die concrete situatie behoort te worden afgezien.”
De hoofdregel is dus dat een bestuursorgaan de beginselplicht tot handhaving heeft. Echter
in een tweetal bijzondere omstandigheden kan worden afgezien van deze plicht. Er moet dan
een concreet zicht op legalisatie bestaan en het handhavend optreden is zodanig
onevenredig, met de daarmee te dienen belangen, dat van handhaving moet worden
afgezien.
Waarschuwingsuitspraak
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in 2013 een bestuurlijke boete
opgelegd aan een bedrijf wegens een overtreding. In 2014 stuurt de minister een
waarschuwing naar het bedrijf gebaseerd op de Arbeidsomstandighedenwet. Deze
waarschuwing is noodzakelijk in het sanctieregime om de boete op te kunnen leggen. Het
bedrijf verzocht de minister om de waarschuwing in te trekken, de minister verklaart het
bezwaar niet-ontvankelijk want hij is van mening dat de waarschuwing geen besluit is. Het
bedrijf is van mening dat de waarschuwing wél een besluit is.
Rechtsvraag: Is een bestuurlijke waarschuwing een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb?
Overweging: De Afdeling overweegt dat een waarschuwing in ieder geval een besluit is als
deze waarschuwing dient als voorwaarde voor het toepassen van de sanctiebevoegdheid. De
waarschuwing zorgt er in zo’n geval voor dat de rechtspositie van de belanghebbende wordt
gewijzigd en brengt derhalve een rechtsgevolg met zich mee.
Rechtsregel: Een bestuurlijke waarschuwing als onderdeel van een wettelijk sanctieregime is
een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb.
Illegale woonboot
Art. 1 Gw, art. 3:4 lid 2 Awb, art. 125 Gemw
Rechtsvraag: is het bestuursorgaan hier bevoegd om handhavend op te treden?
Oordeel afdeling: De termijn die de gemeente aan de verzoeker heeft gegeven om aan de
lastgeving te voldoen is gelet op de situatie van verzoeker niet evenredig aan het doel.
Verzoeker heeft weinig geld en probeert uit de situatie te raken. Het belang van verzoeker is
Hinder mestbassin
De op een afstand van meer dan 250 meter van het mestbassin wonende bezwaarmakers
kunnen worden aangemerkt als belanghebbende in de zin van de Awb. Hiervoor moet er
worden gekeken naar de volgende criteria:
– Er is sprake van gevolgen van enige betekenis, de gevolgen voor de woon-, leef- of
werksituatie van de betrokkene zijn niet gering;
– Factoren als de afstand tot, zicht op, planologische uitstraling en de milieugevolgen spelen
ook een rol;
– De aard, intensiteit en frequentie van de feitelijke gevolgen.
Nieuwkoopse sloot
Essentie: Bestuursorgaan mag afzien van handhaving gelet op geringe karakter overtreding,
ontbreken van reële hinder en de gevolgen van handhaving voor de overtreders.
(onevenredig)
Naar het oordeel van de Afdeling heeft het college zich in redelijkheid op het standpunt
kunnen stellen dat handhavend optreden in dit geval zodanig onevenredig is in verhouding
tot de daarmee te dienen belangen, dat daarvan behoort te worden afgezien. Het college
heeft daarbij in redelijkheid kunnen betrekken dat de overtreding van het bestemmingsplan
gering is. De Ringsloot is ter plaatse weliswaar smaller dan op de verbeelding bij het
bestemmingsplan is aangegeven, maar het college heeft erop gewezen dat de doorvaart
door de overtreding niet wordt belemmerd. Het college heeft bij zijn standpunt voorts in
redelijkheid kunnen betrekken dat handhavend optreden in dit geval met zich zou brengen
dat overledene, en met hem andere bewoners van woningen die grenzen aan de
Dorpsstraat, de beschoeiingen achter hun woningen moeten verwijderen, grond moeten
afgraven, eventuele bouwwerken ter plaatse moeten verwijderen en nieuwe beschoeiingen
moeten plaatsen, en daarbij van belang kunnen achten dat de bereidheid bestaat de
afwijking in een nieuw bestemmingsplan te legaliseren.
Opschudding door schutting
Beginselplicht tot handhaving. Gedogen mag onder bijzondere omstandigheden:
Bij een concreet zicht op legalisatie (par 16.4.2.1 Bröring)
Bij aparte onevenredigheid/zwaarwegende belangen
Bij een geslaagd beroep op vertrouwens-, rechtszekerheid- en gelijkheidsbeginsel
Te weinig capaciteit is geen bijzondere omstandigheid waardoor niet kan worden
gehandhaafd.
Rolhanddoekautomaat
Essentie: In deze uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State staat
een van de belangrijkste onderwerpen van het bestuursrecht centraal, namelijk het
handhavend optreden tegen overtredingen van wettelijke voorschriften.
, Rechtsregel: De vraag die in onderhavig geval beantwoord dient te worden is of een
bestuursorgaan de verplichting heeft om bij een constatering van een overtreding van een
wettelijk voorschrift handhavend op te treden. Een bestuursorgaan kan dit doen door
gebruik te maken van zijn bevoegdheid om een last onder dwangsom of een last onder
bestuursdwang op te leggen. De Afdeling heeft deze vraag bevestigend beantwoord.
“Gelet op het algemeen belang dat gediend is met handhaving, zal in geval van overtreding
van een wettelijk voorschrift het bestuursorgaan dat bevoegd is om met bestuursdwang of
een ast onder dwangsom op te treden, in de regel van deze bevoegdheid gebruik moeten
maken. Slechts onder bijzondere omstandigheden mag het bestuursorgaan dit weigeren te
doen. Dit kan zich voordoen indien concreet zicht op legalisatie bestaat. Voort kan
handhavend optreden zodanig onevenredig zijn in verhouding tot de daarmee te dienen
belangen dat van optreden in die concrete situatie behoort te worden afgezien.”
De hoofdregel is dus dat een bestuursorgaan de beginselplicht tot handhaving heeft. Echter
in een tweetal bijzondere omstandigheden kan worden afgezien van deze plicht. Er moet dan
een concreet zicht op legalisatie bestaan en het handhavend optreden is zodanig
onevenredig, met de daarmee te dienen belangen, dat van handhaving moet worden
afgezien.
Waarschuwingsuitspraak
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in 2013 een bestuurlijke boete
opgelegd aan een bedrijf wegens een overtreding. In 2014 stuurt de minister een
waarschuwing naar het bedrijf gebaseerd op de Arbeidsomstandighedenwet. Deze
waarschuwing is noodzakelijk in het sanctieregime om de boete op te kunnen leggen. Het
bedrijf verzocht de minister om de waarschuwing in te trekken, de minister verklaart het
bezwaar niet-ontvankelijk want hij is van mening dat de waarschuwing geen besluit is. Het
bedrijf is van mening dat de waarschuwing wél een besluit is.
Rechtsvraag: Is een bestuurlijke waarschuwing een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb?
Overweging: De Afdeling overweegt dat een waarschuwing in ieder geval een besluit is als
deze waarschuwing dient als voorwaarde voor het toepassen van de sanctiebevoegdheid. De
waarschuwing zorgt er in zo’n geval voor dat de rechtspositie van de belanghebbende wordt
gewijzigd en brengt derhalve een rechtsgevolg met zich mee.
Rechtsregel: Een bestuurlijke waarschuwing als onderdeel van een wettelijk sanctieregime is
een besluit in de zin van artikel 1:3 Awb.
Illegale woonboot
Art. 1 Gw, art. 3:4 lid 2 Awb, art. 125 Gemw
Rechtsvraag: is het bestuursorgaan hier bevoegd om handhavend op te treden?
Oordeel afdeling: De termijn die de gemeente aan de verzoeker heeft gegeven om aan de
lastgeving te voldoen is gelet op de situatie van verzoeker niet evenredig aan het doel.
Verzoeker heeft weinig geld en probeert uit de situatie te raken. Het belang van verzoeker is
