Goed ouderschap –
een andere kijk op opvoeden
Één van de mogelijke reden voor woede – uitbarstingen of storend gedrag volgends Margot Sunderland.
Er wordt een verkeerd deel van de hersenen van kinderen geactiveerd.
Bv., Wanneer je roept “doe dit, doe dat niet” naar je kind haalt dit de primitieve woede en angst systemen naar
boven vanuit het zoogdier-achtige en reptielachtige brein.
Veel spelen, lachen, knuffelen speel en zorg systeem wordt geactiveerd = rustig en tevreden kind
Conclusie = kinderen moeten veilig gehecht zijn of hun hersenen zullen niet op de juiste maniet ontwikkelen.
Wetenschappelijke taal in de opvoeding en de
opvoedingsrelatie normatieve veronderstellingen
Problemen en moeilijkheden bij wetenschappelijke taal in het denken
en spreken over opvoeding:
Laat ons een stuk van de draagwijdte zien van de manier waarop het ons denken en spreken over ouders
beïnvloed.
1 Universalisme
Te maken met de status van het ontwikkelingspsychologische onderzoek
Onderzoek ontwikkelingspsychologie is nooit veralgemeenbaar & objectief
Feiten uit empirisch onderzoek zijn uitdrukkingen van eigenschappen van een groep onderzoeksobjecten
‘Kind als zodanig’
Cultuurhistorisch bepaald
“Wat we nu wetenschappelijk ontdekken (cognitief & sociaal) is zo indrukwekkend dat we vergeten zijn dat
kinderen niet door de geschiedenis heen onveranderd zijn gebleven.”
Probleem: “wat meestal het geval is” krijgt de status van “norm” en worden als natuurlijk beschouwd.
Burman : proces van naturalisering van ontwikkeling
Jerome Kagan
Socio-economische factoren ‘economische parasitaire rol’
= In tegenstelling tot vroeger hebben kinderen meer bevestiging van graag zien nodig. Ze zijn meer afhankelijk
van symbolische tekens.
Hij merkte dat Bowlby’s focus op het idee van veiligheid als de basis van een relatie ligt bij het besef dat we
leven in een tijd van angst en onzekerheid.
17de eeuw: kinderen leren omgaan met angst, kinderen verplichten om met moeilijkheden om te gaan &
veerkrachtig te maken dan hen te overladen met zorgen.
Conclusie = concepten zoals hechting, die we nu zo gemakkelijk associëren met opvoeding en in
opvoedingsondersteuning gebruiken, weerspiegelen altijd bepaalde waarden en normatieve veronderstellingen
over wat het betekent om mens te zijn, goed te leven, wat de rol van opvoeding is in een bepaalde
samenleving, en wat goed ouderschap is. Deze veronderstellingen zijn nooit oncontroversieel en moeten dus
openstaan voor discussie.
, Probleem = hechting & binding gaan gezien worden als losstaand van de context, die pas achteraf in rekening
wordt gebracht.
Hechting en binding volgends Kagan = het zijn ‘tropes’ vanuit de redenering dat het dingen zijn die vertellen
wat wij hier en nu waardevol vinden. Het vertelt ons welke soort relaties we moeite voor moeten doen.
2 Ontwikkelingspsychologie en het gezin
Te maken met de status van het ontwikkelingspsychologische onderzoek
Probleem = de invulling van het begrip “gezin” is de laatste jagen behoorlijk verandert.
Gevolg = het meeste ontwikkelingspsychologisch onderzoek zich richtte zich tot kort naar de als dominant
aangenomen gezinsvorm die bestaat uit een mannelijke kostwinner en een vrouwelijke verzorgster.
één op één relatie met ouder en kind
“Moeder en kind, die samen geweest zijn voor meer dan een jaar, hebben pijn, plezier, vreugde en smart ervaren, en de
representaties die het kind heeft van zijn moeder en zijn reacties op haar bevatten ongetwijfeld aspecten van al deze
ervaringen. Is het redelijk om aan te nemen dat een staal van een half uur in een onbekende laboratoriumruimte de
geschiedenis van al deze ervaringen kan onthullen?” ~ Kagan
Betekenis van het sociale lijkt verloren in huidige manieren van denken
Verstaan van sociale dat verder gaat dan één op één relatie
Opvoeding wordt ook gezien als introduceren van kinderen in een gemeenschappelijke wereld
3 (Causale) logica van de ontwikkelingspsychologie
Te maken met het gebruik van concepten uit de ontwikkelingspsychologie een neuropsychologie ivm
opvoeding(relaties).
Taal : opvoeden moet verstaan worden in Termen van een lineair ontwikkelingsverhaal, waarin
bepaalde uitkomsten onuitgesproken geponeerd worden als het gewenste/het uiteindelijk bereikte
doelpunt.
alles wat de ouders doen wordt gezien als een manier om een stap dichter te komen bij dat
doelpunt.
Het is vanzelfsprekend dat een kind wordt opgevoed als een stabiel of gelukkig mens.
Misleidend aan het soort taal : het suggereert dat alleen de middelen belangrijk zijn, en dat het niet
gaat om wat ouders waardevol of belangrijk vinden.
Idee : opvoeding moet een zogezegde uitkomst hebben of ergens toe leiden.
Belangrijke vragen los van het idee : wat betekenen concepten zoals 'emotioneel stabiel'? 'stabiel'
ten opzichten van wat? Waarom vinden we emotionele stabiliteit (of zelfvertrouwen en geluk)
vandaag belangrijker dan andere doelen? Zelfs schijnbaar neutrale termen als 'mentale gezondheid' -
een term die al sinds de jaren '30 in handboeken over opvoeding verschijnt - krijgen vandaag een
zeer specifieke invulling, in een klimaat van kwantitatieve metingen van zelfwaarde, angst,
persoonlijkheidstypes, enzovoort.
een andere kijk op opvoeden
Één van de mogelijke reden voor woede – uitbarstingen of storend gedrag volgends Margot Sunderland.
Er wordt een verkeerd deel van de hersenen van kinderen geactiveerd.
Bv., Wanneer je roept “doe dit, doe dat niet” naar je kind haalt dit de primitieve woede en angst systemen naar
boven vanuit het zoogdier-achtige en reptielachtige brein.
Veel spelen, lachen, knuffelen speel en zorg systeem wordt geactiveerd = rustig en tevreden kind
Conclusie = kinderen moeten veilig gehecht zijn of hun hersenen zullen niet op de juiste maniet ontwikkelen.
Wetenschappelijke taal in de opvoeding en de
opvoedingsrelatie normatieve veronderstellingen
Problemen en moeilijkheden bij wetenschappelijke taal in het denken
en spreken over opvoeding:
Laat ons een stuk van de draagwijdte zien van de manier waarop het ons denken en spreken over ouders
beïnvloed.
1 Universalisme
Te maken met de status van het ontwikkelingspsychologische onderzoek
Onderzoek ontwikkelingspsychologie is nooit veralgemeenbaar & objectief
Feiten uit empirisch onderzoek zijn uitdrukkingen van eigenschappen van een groep onderzoeksobjecten
‘Kind als zodanig’
Cultuurhistorisch bepaald
“Wat we nu wetenschappelijk ontdekken (cognitief & sociaal) is zo indrukwekkend dat we vergeten zijn dat
kinderen niet door de geschiedenis heen onveranderd zijn gebleven.”
Probleem: “wat meestal het geval is” krijgt de status van “norm” en worden als natuurlijk beschouwd.
Burman : proces van naturalisering van ontwikkeling
Jerome Kagan
Socio-economische factoren ‘economische parasitaire rol’
= In tegenstelling tot vroeger hebben kinderen meer bevestiging van graag zien nodig. Ze zijn meer afhankelijk
van symbolische tekens.
Hij merkte dat Bowlby’s focus op het idee van veiligheid als de basis van een relatie ligt bij het besef dat we
leven in een tijd van angst en onzekerheid.
17de eeuw: kinderen leren omgaan met angst, kinderen verplichten om met moeilijkheden om te gaan &
veerkrachtig te maken dan hen te overladen met zorgen.
Conclusie = concepten zoals hechting, die we nu zo gemakkelijk associëren met opvoeding en in
opvoedingsondersteuning gebruiken, weerspiegelen altijd bepaalde waarden en normatieve veronderstellingen
over wat het betekent om mens te zijn, goed te leven, wat de rol van opvoeding is in een bepaalde
samenleving, en wat goed ouderschap is. Deze veronderstellingen zijn nooit oncontroversieel en moeten dus
openstaan voor discussie.
, Probleem = hechting & binding gaan gezien worden als losstaand van de context, die pas achteraf in rekening
wordt gebracht.
Hechting en binding volgends Kagan = het zijn ‘tropes’ vanuit de redenering dat het dingen zijn die vertellen
wat wij hier en nu waardevol vinden. Het vertelt ons welke soort relaties we moeite voor moeten doen.
2 Ontwikkelingspsychologie en het gezin
Te maken met de status van het ontwikkelingspsychologische onderzoek
Probleem = de invulling van het begrip “gezin” is de laatste jagen behoorlijk verandert.
Gevolg = het meeste ontwikkelingspsychologisch onderzoek zich richtte zich tot kort naar de als dominant
aangenomen gezinsvorm die bestaat uit een mannelijke kostwinner en een vrouwelijke verzorgster.
één op één relatie met ouder en kind
“Moeder en kind, die samen geweest zijn voor meer dan een jaar, hebben pijn, plezier, vreugde en smart ervaren, en de
representaties die het kind heeft van zijn moeder en zijn reacties op haar bevatten ongetwijfeld aspecten van al deze
ervaringen. Is het redelijk om aan te nemen dat een staal van een half uur in een onbekende laboratoriumruimte de
geschiedenis van al deze ervaringen kan onthullen?” ~ Kagan
Betekenis van het sociale lijkt verloren in huidige manieren van denken
Verstaan van sociale dat verder gaat dan één op één relatie
Opvoeding wordt ook gezien als introduceren van kinderen in een gemeenschappelijke wereld
3 (Causale) logica van de ontwikkelingspsychologie
Te maken met het gebruik van concepten uit de ontwikkelingspsychologie een neuropsychologie ivm
opvoeding(relaties).
Taal : opvoeden moet verstaan worden in Termen van een lineair ontwikkelingsverhaal, waarin
bepaalde uitkomsten onuitgesproken geponeerd worden als het gewenste/het uiteindelijk bereikte
doelpunt.
alles wat de ouders doen wordt gezien als een manier om een stap dichter te komen bij dat
doelpunt.
Het is vanzelfsprekend dat een kind wordt opgevoed als een stabiel of gelukkig mens.
Misleidend aan het soort taal : het suggereert dat alleen de middelen belangrijk zijn, en dat het niet
gaat om wat ouders waardevol of belangrijk vinden.
Idee : opvoeding moet een zogezegde uitkomst hebben of ergens toe leiden.
Belangrijke vragen los van het idee : wat betekenen concepten zoals 'emotioneel stabiel'? 'stabiel'
ten opzichten van wat? Waarom vinden we emotionele stabiliteit (of zelfvertrouwen en geluk)
vandaag belangrijker dan andere doelen? Zelfs schijnbaar neutrale termen als 'mentale gezondheid' -
een term die al sinds de jaren '30 in handboeken over opvoeding verschijnt - krijgen vandaag een
zeer specifieke invulling, in een klimaat van kwantitatieve metingen van zelfwaarde, angst,
persoonlijkheidstypes, enzovoort.
