Violetje heirstrate
MEUBELCONSTRUCTIE
1. BASISBEGRIPPEN MEUBELCONSTRUCTIE
1.1. Definitie
Hoe is een meubel opgebouwd? Werkwijze en onderdelen zijn typerend.
1.1.1. De verbinding
Verbinding: 2 of meer onderdelen aan elkaar bevestigd. Meer à moeilijker.
Kan uit verschillende materialen. Zelfde materiaal = makkelijker.
Materiaal = bepalend voor de mogelijke verbinding. Functie is de derde bepalende factor.
1.1.2. De tekening
Eerste stap. Aanzichten, doorsnedes en details.
Specifieke tekening: werktekening op ware grootte met
verschillende aanzichten in en over elkaar getekend. Verschillende
doorsneden getekend en gearceerd.
Tweede stap. Analyse van alle bewerkingen die moeten gebeuren.
1.2. Courante constructiemethoden
Massief hout en plaatmateriaal verbonden door afzonderlijke verbindingselementen. à
drevel, lamel, losse pen en losse zwaluwstaartelement.
Lijmsoort en persmethode à bepalend voor kwaliteit van de verbinding.
Nagels, schroeven en bouten à veel gebruikte verbindingselementen.
Functie meubel beïnvloedt de keuze van het geschikte element.
1.2.1. Verbindingsmiddelen
Hout: drevel, lamel, losse pen, losse veer en losse zwaluwstaartelement
Metaal: nagel, schroef, bout en blindklinknagel
Kunststof: losse zwaluwstaartelement
Lijm: koud tegen elkaar, bij de houtverbindingselementen (niet-demonteerbaar)
1.2.1.1. Koud tegen elkaar
Geen verbinding à planken niet in elkaar gewerkt.
Belangrijk: vlakken perfect haaks en recht
1
,Violetje heirstrate
1.2.1.2. Drevel
Drevel, deugel of deuvel.
Houten pen gemaakt uit massief hardhout. Houtvezelrichting in lengte van de drevel.
Aan uiteinden een zoekrand (afschuining). Groeven verhogen weerstand bij draaiing à
overtollige lijm kan wegvloeien en lijmoppervlak wordt groter.
Sterke constructie: min. 2 drevels.
Standaardmaten: 6 x 30, 8 x 40, 10 x 50
1.2.1.3. Lamel
Lamel, verbindingsplaatje of koekje. Platte, ovale schijf uit massief beukenhout en
beschikbaar in verschillende afmetingen.
Hoge breukvastheid à houtdraad hoek van 45° met de lengtesas.
Ovaalvorm: afgeleid van de machinale freesbewerking voor een plaatselijke groef.
Afgeronde kanten: gemakkelijker inschuiven.
Wafelstructuur: betere verlijming.
Voor de plaatsing, twee corresponderende groeven gefreesd.
Eenvoudig en snel gemaakt.
1.2.1.4. Losse pen
Rechthoekige pen uit massief beukenhout of sipo.
Houtvezelrichting à lengte van de pen. Afgerond aan beide langszijde. Oppervlak =
voorzien van structuur.
Plaatsing: 2 corresponderende gaten gefreesd in werkstukken.
Standaard: 4 x 20 tot 10 x 50 mm, kunnen op maat gemaakt worden.
1.2.1.5. Losse veer
Op maat gemaakt. Massief hout of tri- of multiplexplaat (bv. berk of beuk).
Hoeken van veer afgeschuind. Elke plank: groef gefreesd in het midden van de houtdikte.
In groef: losse veer gelijmd. Veer = 1 mm smaller dan de diepte van de groef à naden
kunnen goed sluiten.
2
,Violetje heirstrate
1.2.1.6. Losse zwaluwstaartelement
Kunststof of gelamineerd hout.
Zwaluwstaartvormige groef gefreesd in de te verbinden vlakken van beide werkstukken.
Daarin: zwaluwstaartelement gelijmd dat zorgt voor de connectie.
Achteraan zichtbaar.
Verschillende afmetingen.
1.2.1.7. Nagel
Gemaakt van staaldraad. Eenvoudig te verbinden à rechtstreeks in materiaal gedreven.
Uitgevoerde verbinding = vaste constructie.
Draadnagel met platte kop: verschillende afmetingen, bij schrijnwerkerij
Draadnagel zonder kop: geschikt voor in hout, gaatjes opvullen met bv. polyester
Nagels voor pneumatisch nagelpistool: werkstukken zijn eenvoudig, snel te verbinden
1.2.1.8. Schroef
Veel gebruik in de meubelindustrie. Verschillende maten en materialen bv. staal,
messing.
Kop is enige zichtbare deel en kan deel uitmaken van het uitzicht.
Uitgevoerde verbinding = stevige constructie die demonteerbaar is.
Verzonkenkop houtschroef met kruisgleuf: voorboren en soevereinen à kop van
schroef niet boven het oppervlakte laten uitsteken. Schilderwerken à dieper
soevereinen + opvullen met bv. polyester.
3
, Violetje heirstrate
Bolverzonken- of lenskop houtschroef met zaaggleuf: wanneer de kop van de schroef
deel uitmaakt van het uitzicht à bv. afdekplaatjes of demonteerbare delen.
Bolkop houtschroef met zaaggleuf:
Verzonkenkop spaanplaatschroef met kruisgleuf: specifiek voor spaan- en MDF platen
à diepe en scherpe schroefdraad die doorloopt tot aan de kop.
Systeemschroef: monteren van meubelbeslag in bestaande rijboringen met
boorgatdiameter 5 mm. Speciale vorm: houtschroefdraad, geen punt. Vernikkeld staal en
verschillende lengtes bv. 10 of 13 mm.
Het principe van het 32 mm-systeem.
Voor een rijboring worden er op voorhand gaten geboord op
een afstand van
32 mm (of een veelvoud ervan) in de verticale richting. In de
horizontale
richting is de afstand 37 mm gemeten vanaf voorzijde. De
afstand wordt
gemeten van center tot center, diameter boorgat is 5 mm.
1.2.1.9. Bout
3 groepen: constructie-, slot- en cilinderbouten.
2 delen: cilindrische staaf en moer. Beide voorzien van een metrische schroefdraad en
een bepaalde diameter.
Voorboren in beide werkstukken is noodzakelijk voor de plaatsing. Zeer stevige
constructie die ook meermaals demonteerbaar is.
Constructiebout met zeskantmoer: ruim toepassingsgebied voor verschillende
materialen. Moer kan vervangen worden door een dopmoer of vleugelmoer.
Slotbout met zeskantmoer: voor bevestigen van hout op hout? Vierkant gedeelte onder
kop belet het meedraaien. Vlakke sluitring voor de moer, verhindert het indringen in het
hout.
4
MEUBELCONSTRUCTIE
1. BASISBEGRIPPEN MEUBELCONSTRUCTIE
1.1. Definitie
Hoe is een meubel opgebouwd? Werkwijze en onderdelen zijn typerend.
1.1.1. De verbinding
Verbinding: 2 of meer onderdelen aan elkaar bevestigd. Meer à moeilijker.
Kan uit verschillende materialen. Zelfde materiaal = makkelijker.
Materiaal = bepalend voor de mogelijke verbinding. Functie is de derde bepalende factor.
1.1.2. De tekening
Eerste stap. Aanzichten, doorsnedes en details.
Specifieke tekening: werktekening op ware grootte met
verschillende aanzichten in en over elkaar getekend. Verschillende
doorsneden getekend en gearceerd.
Tweede stap. Analyse van alle bewerkingen die moeten gebeuren.
1.2. Courante constructiemethoden
Massief hout en plaatmateriaal verbonden door afzonderlijke verbindingselementen. à
drevel, lamel, losse pen en losse zwaluwstaartelement.
Lijmsoort en persmethode à bepalend voor kwaliteit van de verbinding.
Nagels, schroeven en bouten à veel gebruikte verbindingselementen.
Functie meubel beïnvloedt de keuze van het geschikte element.
1.2.1. Verbindingsmiddelen
Hout: drevel, lamel, losse pen, losse veer en losse zwaluwstaartelement
Metaal: nagel, schroef, bout en blindklinknagel
Kunststof: losse zwaluwstaartelement
Lijm: koud tegen elkaar, bij de houtverbindingselementen (niet-demonteerbaar)
1.2.1.1. Koud tegen elkaar
Geen verbinding à planken niet in elkaar gewerkt.
Belangrijk: vlakken perfect haaks en recht
1
,Violetje heirstrate
1.2.1.2. Drevel
Drevel, deugel of deuvel.
Houten pen gemaakt uit massief hardhout. Houtvezelrichting in lengte van de drevel.
Aan uiteinden een zoekrand (afschuining). Groeven verhogen weerstand bij draaiing à
overtollige lijm kan wegvloeien en lijmoppervlak wordt groter.
Sterke constructie: min. 2 drevels.
Standaardmaten: 6 x 30, 8 x 40, 10 x 50
1.2.1.3. Lamel
Lamel, verbindingsplaatje of koekje. Platte, ovale schijf uit massief beukenhout en
beschikbaar in verschillende afmetingen.
Hoge breukvastheid à houtdraad hoek van 45° met de lengtesas.
Ovaalvorm: afgeleid van de machinale freesbewerking voor een plaatselijke groef.
Afgeronde kanten: gemakkelijker inschuiven.
Wafelstructuur: betere verlijming.
Voor de plaatsing, twee corresponderende groeven gefreesd.
Eenvoudig en snel gemaakt.
1.2.1.4. Losse pen
Rechthoekige pen uit massief beukenhout of sipo.
Houtvezelrichting à lengte van de pen. Afgerond aan beide langszijde. Oppervlak =
voorzien van structuur.
Plaatsing: 2 corresponderende gaten gefreesd in werkstukken.
Standaard: 4 x 20 tot 10 x 50 mm, kunnen op maat gemaakt worden.
1.2.1.5. Losse veer
Op maat gemaakt. Massief hout of tri- of multiplexplaat (bv. berk of beuk).
Hoeken van veer afgeschuind. Elke plank: groef gefreesd in het midden van de houtdikte.
In groef: losse veer gelijmd. Veer = 1 mm smaller dan de diepte van de groef à naden
kunnen goed sluiten.
2
,Violetje heirstrate
1.2.1.6. Losse zwaluwstaartelement
Kunststof of gelamineerd hout.
Zwaluwstaartvormige groef gefreesd in de te verbinden vlakken van beide werkstukken.
Daarin: zwaluwstaartelement gelijmd dat zorgt voor de connectie.
Achteraan zichtbaar.
Verschillende afmetingen.
1.2.1.7. Nagel
Gemaakt van staaldraad. Eenvoudig te verbinden à rechtstreeks in materiaal gedreven.
Uitgevoerde verbinding = vaste constructie.
Draadnagel met platte kop: verschillende afmetingen, bij schrijnwerkerij
Draadnagel zonder kop: geschikt voor in hout, gaatjes opvullen met bv. polyester
Nagels voor pneumatisch nagelpistool: werkstukken zijn eenvoudig, snel te verbinden
1.2.1.8. Schroef
Veel gebruik in de meubelindustrie. Verschillende maten en materialen bv. staal,
messing.
Kop is enige zichtbare deel en kan deel uitmaken van het uitzicht.
Uitgevoerde verbinding = stevige constructie die demonteerbaar is.
Verzonkenkop houtschroef met kruisgleuf: voorboren en soevereinen à kop van
schroef niet boven het oppervlakte laten uitsteken. Schilderwerken à dieper
soevereinen + opvullen met bv. polyester.
3
, Violetje heirstrate
Bolverzonken- of lenskop houtschroef met zaaggleuf: wanneer de kop van de schroef
deel uitmaakt van het uitzicht à bv. afdekplaatjes of demonteerbare delen.
Bolkop houtschroef met zaaggleuf:
Verzonkenkop spaanplaatschroef met kruisgleuf: specifiek voor spaan- en MDF platen
à diepe en scherpe schroefdraad die doorloopt tot aan de kop.
Systeemschroef: monteren van meubelbeslag in bestaande rijboringen met
boorgatdiameter 5 mm. Speciale vorm: houtschroefdraad, geen punt. Vernikkeld staal en
verschillende lengtes bv. 10 of 13 mm.
Het principe van het 32 mm-systeem.
Voor een rijboring worden er op voorhand gaten geboord op
een afstand van
32 mm (of een veelvoud ervan) in de verticale richting. In de
horizontale
richting is de afstand 37 mm gemeten vanaf voorzijde. De
afstand wordt
gemeten van center tot center, diameter boorgat is 5 mm.
1.2.1.9. Bout
3 groepen: constructie-, slot- en cilinderbouten.
2 delen: cilindrische staaf en moer. Beide voorzien van een metrische schroefdraad en
een bepaalde diameter.
Voorboren in beide werkstukken is noodzakelijk voor de plaatsing. Zeer stevige
constructie die ook meermaals demonteerbaar is.
Constructiebout met zeskantmoer: ruim toepassingsgebied voor verschillende
materialen. Moer kan vervangen worden door een dopmoer of vleugelmoer.
Slotbout met zeskantmoer: voor bevestigen van hout op hout? Vierkant gedeelte onder
kop belet het meedraaien. Vlakke sluitring voor de moer, verhindert het indringen in het
hout.
4
