NEUROPSYCHOLOGIE & NEURODIAGNOSTIEK
Prof. Dr. Veerle Dierkcx
Academiejaar 2019-2020
1. Historische inleiding en situering
2. Beelvorming van de hersenen
3. Visuele waarneming
4. Ruimtelijke cognitie
5. Geheugen
6. Neuronaal herstel en neuroplasticiteit
7. Neuropsychologische revalidatie
8. Neuropsychologie van CVA
9. Aandacht, executieve funties en sociale cognitie
10. Neuropsychologie van de frontale hersenkwab
11. Taal
12. Actie- en motoriek
13. Traumatisch hersenletsel, epilepsie, intra-en extracraniële tumoren
EXTRA:
- begrippenlijst + belangrijke stoornissen en lokalisatie van het letsel
- examenvragen + oplossing
1
, Hoofdstuk 1: Historische inleiding en situering
1. Situering neuropsychologie
Er wordt pas sinds 1936 van neuropsychologie gesproken. Het is dus een heel ‘jonge’,
recente wetenschap!
Neuropsychologie
= discipline die de relatie tussen hersenen en gedrag bestudeert; zowel diagnostiek als
therapie
Tweezijdige relatie:
- Bepaalde gedragingen wel of niet stellen kan een invloed hebben op ons gedrag
(ons brein heeft impact op onze gedragingen). Maar ook: relatie van gedrag en de
impact daarvan op ons brein. (bidirectioneel!)
- Zeker bij jonge kinderen zijn hersenen zeer plastisch → cognitieve training invloed
- Gezonde hersendelen kunnen functie van beschadigde hersendelen
overnemen
Twee toepassingen neuropsychologie:
1. Wetenschapsgebied dat oplossing probeert te vinden voor theoretische vraagstukken;
onderdeel van cognitieve neurowetenschappen
2. Klinische toepassing die tracht om het cognitief functioneren op een systematische manier te
onderzoeken en te beschrijven (vragenlijsten, observaties,…); zelfstandige discipline
Goede neuropsycholoog moet goede theoretische kennis hebben, maar ook goed zijn op praktisch
vlak (eigenlijke testjes afnemen); kennis en inzicht in cognitieve functies en ziektebeelden is
noodzakelijk.
Als neuropsycholoog blijf je nog steeds ook een psycholoog!
ð Het is tot op vandaag de dag nog steeds geen volledig erkend beroep.
1.1. Cognitieve functies en stoornissen die we zullen bespreken doorheen de loop van de colleges
- Visuele waarneming (vb. prosopagnosie)
- Ruimtelijke cognitie (vb. neglect)
- Geheugen (vb. amnestische stoornis)
- Taal (vb. afasie)
- Aandacht en executieve functies (vb. dysexecutief syndroom)
- Emotie en sociale cognitie (vb. problemen met theory of mind)
- Actie en motoriek (vb. apraxie)
2
Prof. Dr. Veerle Dierkcx
Academiejaar 2019-2020
1. Historische inleiding en situering
2. Beelvorming van de hersenen
3. Visuele waarneming
4. Ruimtelijke cognitie
5. Geheugen
6. Neuronaal herstel en neuroplasticiteit
7. Neuropsychologische revalidatie
8. Neuropsychologie van CVA
9. Aandacht, executieve funties en sociale cognitie
10. Neuropsychologie van de frontale hersenkwab
11. Taal
12. Actie- en motoriek
13. Traumatisch hersenletsel, epilepsie, intra-en extracraniële tumoren
EXTRA:
- begrippenlijst + belangrijke stoornissen en lokalisatie van het letsel
- examenvragen + oplossing
1
, Hoofdstuk 1: Historische inleiding en situering
1. Situering neuropsychologie
Er wordt pas sinds 1936 van neuropsychologie gesproken. Het is dus een heel ‘jonge’,
recente wetenschap!
Neuropsychologie
= discipline die de relatie tussen hersenen en gedrag bestudeert; zowel diagnostiek als
therapie
Tweezijdige relatie:
- Bepaalde gedragingen wel of niet stellen kan een invloed hebben op ons gedrag
(ons brein heeft impact op onze gedragingen). Maar ook: relatie van gedrag en de
impact daarvan op ons brein. (bidirectioneel!)
- Zeker bij jonge kinderen zijn hersenen zeer plastisch → cognitieve training invloed
- Gezonde hersendelen kunnen functie van beschadigde hersendelen
overnemen
Twee toepassingen neuropsychologie:
1. Wetenschapsgebied dat oplossing probeert te vinden voor theoretische vraagstukken;
onderdeel van cognitieve neurowetenschappen
2. Klinische toepassing die tracht om het cognitief functioneren op een systematische manier te
onderzoeken en te beschrijven (vragenlijsten, observaties,…); zelfstandige discipline
Goede neuropsycholoog moet goede theoretische kennis hebben, maar ook goed zijn op praktisch
vlak (eigenlijke testjes afnemen); kennis en inzicht in cognitieve functies en ziektebeelden is
noodzakelijk.
Als neuropsycholoog blijf je nog steeds ook een psycholoog!
ð Het is tot op vandaag de dag nog steeds geen volledig erkend beroep.
1.1. Cognitieve functies en stoornissen die we zullen bespreken doorheen de loop van de colleges
- Visuele waarneming (vb. prosopagnosie)
- Ruimtelijke cognitie (vb. neglect)
- Geheugen (vb. amnestische stoornis)
- Taal (vb. afasie)
- Aandacht en executieve functies (vb. dysexecutief syndroom)
- Emotie en sociale cognitie (vb. problemen met theory of mind)
- Actie en motoriek (vb. apraxie)
2
