Samenvatting vennootschapsrecht 2019

Praktische zaken vennootschapsrecht:
 In cursus ‘vennootschappen’ staan verwijzingen naar wetboekje
 Examen:
o Zelfde als R&O
o Fout -0,25
o Juist +0,5
o Niks 0
 Laatste donderdag (19/12) laatste moment om vragen te stellen

Redenen waarom iemand een vennootschap zou oprichten:
 Omwille van het feit dat ze een goed idee hebben en ze dat idee willen
commercialiseren, maar ze hebben geen geld. Ze willen samenwerken met iemand
die wel geld heeft en dat doen ze adhv een vennootschap.
 Financiële/fiscale reden:
o Om Bijvoorbeeld minder belastingen te betalen.
o Of dividenden uitkeren om minder belastingen te betalen
 Bedrijf proberen over te geven aan een volgende generatie, gaat makkelijker adhv
een vennootschap
 Een vennootschap geeft u de mogelijkheid om uw aansprakelijkheid te beperken
(belangrijk in venn.R)
o Bijvoorbeeld bij faillissement
o Fysiek persoon die failliet gaat heeft veel meer te verliezen dan een
vennootschap.
 Als het slecht gaat met uw venn, ga je enkel het deel van uw venn
verliezen dat je hebt gebruikt om handel te voeren.
 Stel u wilt samenwerken met anderen, dan heb je een juridische structuur nodig,
maar wat wil je in die juridische structuur? Dat u en uw partner op hetzelfde niveau
staan. (Belangrijk voor venn.R)
o Je kunt bijvoorbeeld een arbeidsovereenkomst sluiten, maar dan ontstaat er
een machtsrelatie (iemand is ondergeschikt, andere is bovengeschikt)
 Oplossing: vennootschap:
 Iedereen die meedoet met deze venn staat op een gelijk
niveau en er is geen relatie van ondergeschiktheid.
o Dit betekent niet dat beide personen hetzelfde te
zeggen hebben:
 Iemand met 80% vd aandelen heeft meer te
zeggen, maar toch blijft iedereen gelijk
 Vb: Colruyt heeft een algemene
vergadering gehouden, dan mag iemand
die zelfs maar 1 aandeel had, vragen
mogen stellen op die vergadering, aar
even goed naar geluisterd moet worden
als iemand met 3 miljoen aandelen.

1

,VennR is op 1 mei ’19 volledig gewijzigd, redenen:
 In vennR was er een onderscheid tussen handelsvennootschappen en burgerlijke
vennootschappen:
o HV:
 Handel voeren
o BV:
 Vb een huis kopen en verhuren
o  Men vond dit een dwaas onderscheid, dus men heeft dit onderscheid
afgeschaft  alle vennootschappen worden nu gekwalificeerd als
onderneming.
 Voor 1 mei ’19 bestonden er 15 verschillende vennootschappen, waarvan een aantal
niet vaak voorkwamen. Men heeft deze vennootschapsvormen afgeschaft.
 Men wil minder regels van dwingend recht. Er zijn meer regels van suppletief recht
gemaakt.
 BV:
o BVBA is BV geworden:
 BV is er nog beperkte aansprakelijkheid, maar geen minimumkapitaal
 BVBA had dit wel en was lastig voor vele mensen
 Men wou zo veel mogelijk vennootschappen uit het buitenland naar België
aantrekken (zetelleer)
 WWV: Wetboek van vennootschappen en verenigingen (is geen onderdeel van het WER
(wetboek economisch recht). Structuur WWV:
 Boek 1, titel 1 en 2 zijn belangrijk
 Boek 2 is zeer belangrijk  in vennR is er onderscheid tssn venn met en zonder
rechtspersoonlijkheid
 Boek 3 is niet belangrijk
 Vanaf boek 4 tot 8 vind je ieder vennootschapsvorm
o Coöperatieve vennootschap is niet zo belangrijk, want licht dichtbij besloten
vennootschap
 Vanaf boek 9 tot 11 zijn niet belangrijk
 Vanaf boek 12 tot 14 zijn wel belangrijk
 Vanaf boek 15 tot 18 zij niet belangrijk




2

,Bronnen van het vennootschapsrecht (op 3 niveaus):
 Nationaal niveau:
o Belgisch overeenkomstrecht
 Reden: tot 1 mei ’19 zagen we een vennootschap als een
overeenkomst tussen 2 of meerdere personen.
o WVV
 Europees niveau
o Verdrag inzake de werking van de Europese Unie (VWEU)
 Hier zitten de regels inzake vrij verkeer en vrije vestiging bijvoorbeeld
 Is belangrijk voor het verplaatsten van vennootschappen of een
dochter in een ander land op te richten
o Verordeningen:
 Er zijn een aantal Europese vennootschappen (Vb Europese NV, com v)
deze zijn ingevoerd bij een Europese verordering
o Europese richtlijnen:
 Internationaal niveau

Mogelijkheden om vennootschappen op te richten:
 Vroeger: U richt een vennootschap op met minstens 2 personen. Er is geen maximum
o Vb: fortisbank had miljoenen aandelen, er konden miljoenen aandeelhouders
zijn
o Er zal wel 1 vennootschapsvorm zijn voor 1 vennoot, de EBVBA (is nu een BV
geworden)
o Vandaag is de basisregel dat een vennootschap door 1 persoon kan opgericht
worden.
 In de praktijk geldt dit maar voor 2 vennootschapsvormen (de NV en
BV)
 In alle andere vormen moet je met minsten 2 en voor de Coöperatieve
vennootschap moet u met minstens 3 zijn.




3

,Wat is een vennootschap?
(Zie wetboek artikel 1:1) in deze definitie zitten voorwaarden waaraan cumulatief voldoen
moeten worden.
5 kenmerken:
 Kenmerk 1: Een rechtshandeling is een handeling die u doet met de bedoeling
juridische gevolgen te hebben. Er zijn eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen
 Kenmerk 2: er moet inbreng zijn. U moet iets ter beschikking stellen voor de
vennootschap
 Verschil vzw: er moet geen inbreng zijn om lid te zijn
 Kenmerk 3: vennootschap moet een vermogen hebben
 Kenmerk 4: u moet een doelstelling en één welbepaalde activiteit hebben voor uw
vennootschap.
 Kenmerk 5: Er moet een winstoogmerk + een bedoeling om deze winst uit te keren
aan de vennoten. Je moet dit wel niet realiseren, er moet wel een doelstelling zijn om
winst te maken en uit te keren.
  Kenmerk 2 en 5 beslist wat een vennootschap is

Verschil vennootschap, vereniging en stichting.
 Zie artikels 1:2 en 1:3
 Vereniging moet altijd een overeenkomst zijn tussen 2 of meer personen, leden
genoemd
 Vereniging streeft een belangeloos doel na
 Vereniging mag geen winstuitkeringen doen naar zijn leden
o Je mag leden wel vergoeden voor hun kosten
 Een stichting is een rechtspersoon zonder leden en opgericht door meerdere
personen. Heeft een belangeloos doel. Er mag ook geen winst uitgekeerd worden




4

,Verschil vennootschap en overeenkomst:
 Inbreng en winstoogmerk -en verdeling
 Onverdeeldheid van goederen (kan niet bij venn)
o Er is geen welbepaald doel

4 basisvormen van vennootschappen:
 Maatschap:
 BV (besloten vennootschap):
o Wordt door de wetgever als de basisvennootschap beschouwd
 NV (naamloze vennootschap):
 CV (coöperatieve vennootschap):
 Op deze basisvormen zijn een aantal varianten
 Naast deze 4 basistypes, zijn er ook 3 Europese vennootschapstypes (komt later
aanbod)

Types van vennootschap:
 Artikel 1:5 somt alle vennootschapstypes op:
o Paragraaf 1:
 Venn zonder rechtspersoonlijkheid
 Zoals de maatschap
o Paragraaf 2:
 Venn met rechtspersoonlijkheid
 Zoals VOF, comm venn, CV, BV, NV, …
o Paragraaf 3:
 Europees economisch samenwerkingsverband

Gesloten systeem/ typendwang;
 U bent verplicht te kiezen uit bovenstaande lijst. Je mag niet zelf een
vennootschapstype creëren.
 Stel je ‘creëert’ zelf een vennootschap, dan zal de rechter zelf een legaal type
afleiden.




5

,Wat is rechtspersoonlijkheid (rph)?
 Wij zijn mensen van vlees en bloed en het recht erkent ons als rechtssubjecten. Eigen
aan ons is, is dat we een naam, adres en nationaliteit hebben en we zijn
handelingsbekwaam.
 Stel 3 mensen richten een venn op. Wat gebeurt er als we een venn oprichten? Je
creëert een juridische entiteit die we aanduiden als rechtspersoon. De eigenheid aan
een rechtspersoon is, is dat de vennoten los staan van die rechtspersoon Deze
rechtspersoon heeft ook alle eigenschappen die een mens voor het recht heeft.
Rechtspersoon heeft dus ook een naam, nationaliteit, adres en is
handelingsbekwaam. Een vennootschap kan dus ook gedagvaard worden en
dagvaardigen.

Wat is een venn met rechtspersoonlijkheid?
 Een juridische entiteit waarbij de rechtspersoon los van de vennoten staat.

Wat is een venn zonder rechtspersoonlijkheid?
 Er wordt een entiteit gecreëerd, maar ligt niet los van de vennoten.
Rechtspersoonlijkheid is niet gelijk aan beperkte aansprakelijkheid!!

Aansprakelijkheid bij venn zonder RPH:
 Stel vennoot 1 heeft persoonlijke schulden, waarop kunnen de schuldeisers dan
beslag op leggen?
o Bij persoonlijk bezit buiten de venn
o Niet bij gemeenschappelijke pot van vennootschap
 Stel de vennootschap heeft schulden, waarop kunnen de schuldeisers dan beslag
leggen?
o Bij de gemeenschappelijke pot
 Stel dit is niet genoeg:
 Er is onbeperkte aansprakelijkheid:
o Schuldeiser mogen dan bij de personen zelf beslag
komen leggen.




6

,Aansprakelijkheid bij venn met RPH:
 Stel vennoot 1 heeft persoonlijke schulden, waarop kunnen de schuldeisers dan
beslag op leggen?
o Enkel op persoonlijke bezittingen
o Stel vennoot 1 heeft persoonlijke goederen bij de vennootschap:
 Er kan dan ook geen beslag op deze goederen genomen worden
 Aandelen kunnen wel in beslag genomen worden
 Stel vennootschap heeft schulden, waarop kunnen de schuldeisers dan beslag op
nemen?
o Op het vermogen van de RP
 Stel dit is niet genoeg, waar kunnen de schuldeisers dan wel gaan
innen?
 Hangt af van type tot type, maar het is wel mogelijk dat de
schuldeisers nog bij u als persoon kunnen innen
o Bij BV en NV gaat dit niet
o Bij de VOF gaat dit wel

Wanneer ontstaat rechtspersoonlijkheid?
 RPH bestaat niet automatisch
 Met RPH: Men heeft een geschrift nodig dat aan een aantal vereisten doet en u moet
een aantal documenten neerleggen (artikel 2:8) aan de griffie van de
ondernemingsrechtbank.
 Venn zonder RPH: kan mondeling opgericht worden




7

,Fundamentele begrippen voor het vennootschapsrecht:
Burgerlijke vennootschap: (wordt niet meer gebruikt)
o Vennootschap die men opricht zonder handelsdoel
 Vb: dokter, iemand die koten verhuurt

Handelsvennootschap: (wordt niet meer gebruikt)
o Vennootschap die men opricht met de bedoeling om handel te drijven.
 Door afschaffing onderscheid is nu elke vennootschap een onderneming.
o Gevolg: Burgerlijke vennootschappen kunnen nu wél failliet gaan.

Vennootschappen met en zonder RPH (zie vorige pagina’s)
Vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid en met onbeperkte
aansprakelijkheid.
o Dit is op niveau van de aandeelhouders, niet op het niveau van het bestuur.
 Stel u hebt aandelen bij Colruyt NV voor 200€ en Colruyt nv gaat
failliet, dan bent u enkel de 200€ kwijt.
 Stel u hebt aandelen voor 50€ bij een venn met onbeperkte
aansprakelijkheid (VOF) en iemand anders heeft daar voor 20 000€
euro aandelen, dan bent u voor veel meer aansprakelijk. Als er een
schuld is van 5 miljoen, dan kan ik voor 2 miljoen bijvoorbeeld
aansprakelijk zijn, ook al had je maar voor 50€ aandelen.

Personen- en kapitaalvennootschappen:
o Personenvennootschap:
 Is een vennootschap met een contract intuitu personae
 Eigenheid van vennootschappen:
 Bestuur:
o Hoe wordt een vennootschap bestuurd?
 Men is niet verplicht om bestuurders aan te
duiden, er moet geen bestuur zijn.
 Overdracht van aandelen
o Het is niet mogelijk om aandelen over te dragen. Je kan
niet zomaar uw aandelen overgeven uit de
vennootschap stappen.
 Het lot van vennoten
o Als een van de vennoten overlijdt, dan betekent dit ook
het einde van de vennootschap.




8

, o Kapitaalvennootschap (VB een NV):
 Persoonlijkheid maakt niet uit
 Lot vennoten maakt niet uit:
o Als 1 van de vennoten sterft, is die niet het einde van de
vennootschap.
 Aandelen zijn ook niet op naam
o Ze kunnen vrij overgedragen worden.
 Bestuur:
o Er moet wél een bestuur opgericht worden
o Er zijn vennootschappen die niet in 1 van deze categorieën thuishoren
 Vb: een BV is geen personen, noch een kapitaalvennootschap.
 Geldt ook voor CV
o Door de toenamen van regels uit suppletief recht, kan hier makkelijker van
afgeweken worden

Vennootschappen met vast kapitaal en variabel kapitaal:
o Variabel kapitaal:
 Geld aanvullen als het nodig is
o Vast kapitaal:
 Kapitaal mag niet zomaar gewijzigd worden.
 Vb: NV

Vennootschappen met continu en met discontinu bestuur:
o Continu bestuur:
 Je duidt mensen aan om uw vennootschap te leiden en die zitten daar
voor de rest van hun leven.
 Belangrijk voor familievennootschappen.
 Vb VOF BV
o Discontinu bestuur:
 Om de zoveel jaar gaat er goedkeuring moet gegeven worden door de
aandeelhouders dat bestuur hetzelfde blijft of veranderd moet
worden.
 Vb: NV

Vennootschappen met winstoogmerk en winstverdeling, maar ook
vennootschappen waar er geen doelstelling is om winst uit te keren =
vennootschap met sociaal oogmerk (=SV)




9

, De maatschap:
 Het is een overeenkomst met een aantal kenmerken van een venn. (Zie def venn)
 Vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid.
 Heeft geen eigen vermogen
o Vermogen venn bestaat uit onverdeeldheid van goederen:
 Is een personenvennootschap
 Heeft geen echte reglementering:
o Je kan deze venn.type een vorm geven zoals jij die wilt.
 Aansprakelijkheid:
o Vennoten zijn onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk:
 Hoofdelijk:
 Iedereen van de vennoten kan aanspraak op worden gemaakt
om voor heel de schuld op te draaien.
 Onbeperkt:
 Als vermogen van uw venn niet genoeg is, kan schuldeiser bij u
persoonlijk komen innen
 Kan mondeling worden opgericht
 Wordt vooral opgericht om dingen te kunnen overgeven aan de volgende generatie

Stille maatschap of stille vennootschap of occulte of geheime vennootschap:
 Variant op maatschap (heeft alle kenmerken van de maatschap)
 Er is een vennootschap, maar buitenaf weet niemand dat deze vennootschap
bestaat.
 Er zijn 2 soorten vennoten:
o Werkende vennoten:
 Houden zich bezig met de vennootschap en treden op naar buiten toe.
Dit zal in eigen naam zijn en niet in naam van de vennootschap
 Is onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk
o Stille vennoten:
 Dit zijn de geldschieters. Stellen geld ter beschikken voor de
vennootschap, maar houden zich niet bezig me de vennootschap zelf.
 Is beperkt aansprakelijk. Kan enkel inbreng in vennootschap verliezen.

Tijdelijke vennootschap of de tijdelijke maatschap:
 Variant op maatschap (heeft alle kenmerken van maatschap) (komt vaak voor)
 Heeft een tijdelijk karakter
o Vb: toen men centraal-station renoveerde, werd dat gedaan door een
tijdelijke vennootschap van verschillende bouwfirma’s.
 Er is geen minimumkapitaal nodig, Het is zeer soepel
 Aansprakelijkheid:
o Alle vennoten zijn onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk



10