GERALDIEN BLOKLAND
HOOFDSTUK 2
, Hoofdstuk 2 – theoretisch kader voor
pedagogisch adviseren
Opvoeden
Ideeën over opvoeden
Bij pedagogische advisering gaat het om gesprekken met ouders over opvoeden.
Opvattingen over de rol van ouders in de opvoeding en wat een optimale
opvoedingssituatie is, spelen daarbij een belangrijke rol.
Ideeën over opvoeden of de doelen die ouders nastreven, worden bepaald door:
Eigen opvoeding;
Eigen persoonlijkheidsontwikkeling;
Sociale netwerk van familie en bekenden;
Maatschappelijke en culturele context waarvan ouders deel uitmaken.
Op een opvoedbureau of pedagogisch spreekuur wordt ook gewerkt vanuit bepaalde
opvattingen over het opvoeden van kinderen. Deze zijn:
Voor belangrijk deel bepaald door theoretische en praktische kennis over
opvoeding en de ontwikkeling van kinderen;
Verweven met het instellingsbeleid;
Verweven met persoonlijke inzichten van de medewerkers zelf;
Beïnvloed door maatschappelijke denkbeelden over opvoeding.
Opvoeding wordt ook wel aangeduid met socialisatie: kinderen worden ingeleid in
een sociale structuur, waarin bepaalde normen en waarden gelden voor goed
burgerschap. Naast ouders leveren andere instituties, zoals de school, daar ook een
belangrijke bijdrage aan.
Wat opvoeden is
Er is een onderscheid in de alledaagse opvoedingspraktijk:
Functionele/ impliciete opvoeding dagelijkse omgang tussen ouders en
kinderen. De intuïtieve en vanzelfsprekende manier waarop ouders op het
gedrag van kinderen reageren.
Intentionele/ expliciete opvoeding gaat om een meer nadrukkelijke vorm
van sturing. Het optreden van ouders is er dan bewust op gericht het gedrag
van kinderen te beïnvloeden of de kinderlijke ontwikkeling te stimuleren in een
bepaalde richting.
Opvoeden is een proces waarbij de ouderlijke verantwoordelijkheid en zorg
geleidelijk afnemen, om uiteindelijk te resulteren in een jeugdige volwassene die
zelfregulerend en zelfstandig kan functioneren. Opvoeden is een specifieke vorm van
interactie tussen ouders en kinderen, waarbij gewoonten, vaardigheden en inzichten
worden overgedragen die het kind in staat stellen een eigen identiteit te ontwikkelen
en adequaat te functioneren in de maatschappij.
Over opvoeden gesproken
Geraldien Blokland