Farmacologie 1
Pijnladder 1
Hypothyreoïdie 2
Acuut hoesten + luchtweginfecties 4
Ongecompliceerde luchtweginfectie 4
Gecompliceerde luchtweginfectie 5
Hooikoorts en constitutioneel eczeem 12
Hooikoorts 12
Constitutioneel eczeem 14
Anticonceptie 21
Diabetes mellitus 29
Astma 34
COPD 41
Dysmenorroe 45
Huidwond 48
Urineweginfecties en prostatitis 56
Ongecompliceerde UWI: niet-zwangere vrouwen die verder gezond zijn 58
Vrouwen met diabetes, een verminderde weerstand of afwijkingen aan de nieren of
urinewegen 59
Zwangeren. Weefselinvasie? → verwijzing! 60
Mannen 61
Kinderen 62
Weefselinvasie bij gezonde niet-zwangere vrouwen, vrouwen met DM, een
verminderde weerstand of afwijkingen aan de nieren of urinewegen 63
Weefselinvasie bij mannen 65
Weefselinvasie bij kinderen 67
Wondinfecties 69
Folliculitis 70
Impetigo 72
Cellulitis 76
Erysipelas 80
Furunkel en furunculose 82
Vitamine D-deficiëntie 85
Vitamine D-deficiëntie bij ouderen (> 70 jaar) 86
Patiënten met hoog risico op fractuur (calcium en vit. D suppletie) 87
Angina pectoris 88
Delier 93
Depressie 96
Hypertensie 100
IJzergebreksanemie 109
Migraine 112
, Aanvalsbehandeling 112
Preventieve behandeling 115
Ulcus pepticum 118
Conjunctivitis 123
Bacteriële conjunctivitis 123
Allergische conjunctivitis 124
Herpes-Simplex conjunctivitis 126
Chronische nierschade 127
Metabole complicaties 127
Richtlijn diagnostiek 128
Richtlijn beleid 129
Polyfarmacie 131
Meest voorkomende interacties 133
Geneesmiddelen met anticholinerge werking 134
Vaak ontbrekende medicatie 135
Veelvoorkomende bijwerkingen 136
Osteoporose 136
LDL 137
Diabetes 138
Macrogol/laxantia 139
Bloeddruk 139
Maagbescherming bij: 139
1
,Farmacologie
Pijnladder
- Stap 1: paracetamol;
➢ Maximale dagdosering bij gebruik korter dan een maand is 4 gram;
➢ Maximale dagdosering bij gebruik langer dan een maand is 2,5 gram;
➢ Maximale dagdosering bij volwassenen met risicofactoren voor leverschade is
2 gram.
- Stap 2: NSAID;
➢ Vanwege mogelijke bijwerkingen de dosering zo laag en de duur zo kort
mogelijk houden;
➢ Kies afhankelijk van specifieke patiëntkenmerken voor naproxen, ibuprofen of
diclofenac;
➢ Alle NSAID’s beïnvloeden de nierfunctie nadelig;
➢ Geen verschillende NSAID’s combineren vanwege grotere kans op
bijwerkingen;
➢ Geef bij kinderen ibuprofen;
➢ NSAID’s alleen in de eerste helft van de zwangerschap, tijdens borstvoeding
kunnen ibuprofen en diclofenac gegeven worden.
- Stap 3: zwakwerkend opiaat (bijvoorbeeld tramadol);
➢ Dosering starten van 1-4 dd 50 mg;
➢ Bij start wordt de rijvaardigheid beïnvloed, na twee weken stabiel dagelijks
gebruik is er sprake van rijveiligheid;
➢ Wees alert op signalen van obstipatie.
- Stap 4: sterkwerkende opiaten (oraal of pleister);
➢ Geef voor onderhoudsbehandeling op vaste tijden een dosis in de vorm van
een oraal morfinepreparaat met vertraagde afgifte;
➢ Voorkomt obstipatie door vanaf het begin een laxans toe te voegen.
- Stap 5: subcutane of intraveneuze toediening van sterkwerkende opiaten.
2
, Hypothyreoïdie
Therapeutische doel
De patiënt klachtenvrij en zo optimaal mogelijk laten voelen en TSH en vrije T4 waarde
normaal maken.
Medicamenteuze behandeling
Groep 1: patiënten <60 jaar zonder cardiale comorbiditeit
- Start met volledige substitutiedosis van 1,6 microgram levothyroxine per kg
lichaamsgewicht. Maximale startdosis van 150 microgram levothyroxine.
- Controleer patiënt na 6 weken met vooraf bepaling van TSH en vrije T4
- Verhoog dosis levothyroxine met 12,5 tot 25 microgram met intervallen van 6 weken
indien er nog klachten zijn en/of als het TSH nog verhoogd is.
Mogelijke doseringen:
25 microg, 50 microg, 75 microg, 88 microg, 100 microg, 112 microg, 125 microg, 137
microg, 150 microg, 175 microg, 200 microg
Recept hypothyreoïdie patiënt van 65 kg
Ella van Heusden, 14-06-2022
Niersstraat 12-1 Amsterdam, 0646508695
R/ Levothyroxine 100 1dd microgram tablet
Da/ 42
S/ Eenmaal per dag innemen op een lege maag met wat water, elke dag op dezelfde
wijze: ‘s ochtends een half uur voor het ontbijt óf ‘s avonds, minstens twee uur na het
avondeten. Na 6 weken terugkomen om TSH en vrije T4 waarde te controleren.
Naam patiënt
Adres + geboortedatum
Handtekening
Groep 2: patiënten <60 jaar met cardiale comorbiditeit (actueel of in de VG) en patiënten
>60 jaar
- Start met 12,5 tot 25 microgram levothyroxine, de hoogste startdosering hangt af van
de leeftijd van patiënt, ernst van cardiale comorbiditeit en de duur van
hypothyreoïdie. Verhoog de dosering na ten minste twee weken steeds met 12,5
microgram levothyroxine tot een dagdosering van 50 microgram.
- Controleer vervolgens de patiënt 6 weken na de start van de behandeling en
bespreek bijwerkingen
- Controleer vervolgens elke 6 weken met vooraf bepaling van het TSH en vrije T4
- Blijf de dosis levothyroxine vervolgens verhogen met 12,5 microgram met intervallen
van 6 weken tot de patiënt klachtenvrij is, dan wel zich zo optimaal mogelijk voelt en
het TSH en vrije T4 normaal is.
3
Pijnladder 1
Hypothyreoïdie 2
Acuut hoesten + luchtweginfecties 4
Ongecompliceerde luchtweginfectie 4
Gecompliceerde luchtweginfectie 5
Hooikoorts en constitutioneel eczeem 12
Hooikoorts 12
Constitutioneel eczeem 14
Anticonceptie 21
Diabetes mellitus 29
Astma 34
COPD 41
Dysmenorroe 45
Huidwond 48
Urineweginfecties en prostatitis 56
Ongecompliceerde UWI: niet-zwangere vrouwen die verder gezond zijn 58
Vrouwen met diabetes, een verminderde weerstand of afwijkingen aan de nieren of
urinewegen 59
Zwangeren. Weefselinvasie? → verwijzing! 60
Mannen 61
Kinderen 62
Weefselinvasie bij gezonde niet-zwangere vrouwen, vrouwen met DM, een
verminderde weerstand of afwijkingen aan de nieren of urinewegen 63
Weefselinvasie bij mannen 65
Weefselinvasie bij kinderen 67
Wondinfecties 69
Folliculitis 70
Impetigo 72
Cellulitis 76
Erysipelas 80
Furunkel en furunculose 82
Vitamine D-deficiëntie 85
Vitamine D-deficiëntie bij ouderen (> 70 jaar) 86
Patiënten met hoog risico op fractuur (calcium en vit. D suppletie) 87
Angina pectoris 88
Delier 93
Depressie 96
Hypertensie 100
IJzergebreksanemie 109
Migraine 112
, Aanvalsbehandeling 112
Preventieve behandeling 115
Ulcus pepticum 118
Conjunctivitis 123
Bacteriële conjunctivitis 123
Allergische conjunctivitis 124
Herpes-Simplex conjunctivitis 126
Chronische nierschade 127
Metabole complicaties 127
Richtlijn diagnostiek 128
Richtlijn beleid 129
Polyfarmacie 131
Meest voorkomende interacties 133
Geneesmiddelen met anticholinerge werking 134
Vaak ontbrekende medicatie 135
Veelvoorkomende bijwerkingen 136
Osteoporose 136
LDL 137
Diabetes 138
Macrogol/laxantia 139
Bloeddruk 139
Maagbescherming bij: 139
1
,Farmacologie
Pijnladder
- Stap 1: paracetamol;
➢ Maximale dagdosering bij gebruik korter dan een maand is 4 gram;
➢ Maximale dagdosering bij gebruik langer dan een maand is 2,5 gram;
➢ Maximale dagdosering bij volwassenen met risicofactoren voor leverschade is
2 gram.
- Stap 2: NSAID;
➢ Vanwege mogelijke bijwerkingen de dosering zo laag en de duur zo kort
mogelijk houden;
➢ Kies afhankelijk van specifieke patiëntkenmerken voor naproxen, ibuprofen of
diclofenac;
➢ Alle NSAID’s beïnvloeden de nierfunctie nadelig;
➢ Geen verschillende NSAID’s combineren vanwege grotere kans op
bijwerkingen;
➢ Geef bij kinderen ibuprofen;
➢ NSAID’s alleen in de eerste helft van de zwangerschap, tijdens borstvoeding
kunnen ibuprofen en diclofenac gegeven worden.
- Stap 3: zwakwerkend opiaat (bijvoorbeeld tramadol);
➢ Dosering starten van 1-4 dd 50 mg;
➢ Bij start wordt de rijvaardigheid beïnvloed, na twee weken stabiel dagelijks
gebruik is er sprake van rijveiligheid;
➢ Wees alert op signalen van obstipatie.
- Stap 4: sterkwerkende opiaten (oraal of pleister);
➢ Geef voor onderhoudsbehandeling op vaste tijden een dosis in de vorm van
een oraal morfinepreparaat met vertraagde afgifte;
➢ Voorkomt obstipatie door vanaf het begin een laxans toe te voegen.
- Stap 5: subcutane of intraveneuze toediening van sterkwerkende opiaten.
2
, Hypothyreoïdie
Therapeutische doel
De patiënt klachtenvrij en zo optimaal mogelijk laten voelen en TSH en vrije T4 waarde
normaal maken.
Medicamenteuze behandeling
Groep 1: patiënten <60 jaar zonder cardiale comorbiditeit
- Start met volledige substitutiedosis van 1,6 microgram levothyroxine per kg
lichaamsgewicht. Maximale startdosis van 150 microgram levothyroxine.
- Controleer patiënt na 6 weken met vooraf bepaling van TSH en vrije T4
- Verhoog dosis levothyroxine met 12,5 tot 25 microgram met intervallen van 6 weken
indien er nog klachten zijn en/of als het TSH nog verhoogd is.
Mogelijke doseringen:
25 microg, 50 microg, 75 microg, 88 microg, 100 microg, 112 microg, 125 microg, 137
microg, 150 microg, 175 microg, 200 microg
Recept hypothyreoïdie patiënt van 65 kg
Ella van Heusden, 14-06-2022
Niersstraat 12-1 Amsterdam, 0646508695
R/ Levothyroxine 100 1dd microgram tablet
Da/ 42
S/ Eenmaal per dag innemen op een lege maag met wat water, elke dag op dezelfde
wijze: ‘s ochtends een half uur voor het ontbijt óf ‘s avonds, minstens twee uur na het
avondeten. Na 6 weken terugkomen om TSH en vrije T4 waarde te controleren.
Naam patiënt
Adres + geboortedatum
Handtekening
Groep 2: patiënten <60 jaar met cardiale comorbiditeit (actueel of in de VG) en patiënten
>60 jaar
- Start met 12,5 tot 25 microgram levothyroxine, de hoogste startdosering hangt af van
de leeftijd van patiënt, ernst van cardiale comorbiditeit en de duur van
hypothyreoïdie. Verhoog de dosering na ten minste twee weken steeds met 12,5
microgram levothyroxine tot een dagdosering van 50 microgram.
- Controleer vervolgens de patiënt 6 weken na de start van de behandeling en
bespreek bijwerkingen
- Controleer vervolgens elke 6 weken met vooraf bepaling van het TSH en vrije T4
- Blijf de dosis levothyroxine vervolgens verhogen met 12,5 microgram met intervallen
van 6 weken tot de patiënt klachtenvrij is, dan wel zich zo optimaal mogelijk voelt en
het TSH en vrije T4 normaal is.
3
