Hechtingsstoornissen
Nederlands leerboek jeugdgezondheidszorg blz. 56, 137, 172-173, 234, 434, 390
56
De gevolgen voor het kind
• Ontspoorde ouder-kind interacties en problematische pedagogische situaties vinden we
terug in het hechtingsgedrag en later in problemen met de identiteit van het kind.
• Angstig ambivalent en angstig vermijdend hechtingsgedrag
- Met behulp van de ouders moeten kinderen leren om gaan met hun eigen emoties en
hoe ermee om te gaan.
- Onder invloed van ouderlijke interacties leren ze hun emoties onder woorden te
brengen en bij te sturen.
- Pedagogische problemen ontstaan als het kind onvoldoende de kans krijgen om te
leren omgaan met zowel positieve als negatieve gevoelens.
- Om een basisveiligheid te kunnen ontwikkelen moet er ruimte zijn voor emoties, Het
kind moet zich vertrouwt en geaccepteerd voelen in alles wat die denkt of voelt.
• Identiteitsproblemen (4-16 jaar)
- Aan het einde van het eerste levensjaar ontdekt het kind dat hij iemand anders is dan
zijn ouders en andere in zijn omgeving.
- Hoe het kind zich hierdoor ontwikkeling hangt in hoge mate af van de aanmoediging
van de ouders.
137
Hechting
Is een proces van interactie tussen het kind en zijn vaste verzorger(s), resulterend in een
wederzijdse affectieve band.
Een veilige hechting vormt zo de basis voor de verdere ontwikkeling, vooral in
psychosociaal en emotioneel-relationeel opzicht.
Het eerste levensjaar is een gevoelige periode voor het ontstaan van hechting. Na deze
periode kan een kind zich ook wel hechten, maar het hechtingsproces verloopt
moeilijker.
De gevoeligste periode voor hechting is na het eerste levensjaar voorbij.
Eigenschappen voor een veilige hechting: liefdevolle aandacht voor het kind,
voorspelbaar gedrag: het kind moet weten wat het kan verwachten en responsiviteit: op
de juiste wijze ingaan op behoeften van het kind.
In de periode van 6-9 maanden gaat het kind beseffen dat het niet één is met de vaste
verzorger. Dit heeft scheidingsangst tot gevolg, ook wel achtmaandangst genoemd.
Met ongeveer 8 maanden begint een kind beelden van iets dat weg is voortdurend vast
te houden (objectpermanentie). In deze fase van scheidingsangst is dit vaak duidelijk te
zien. = overstuur als ouders weggaan.
Als een kind weet dat iets dat het niet ziet toch blijft bestaan en weer terugkomt, leert het
geleidelijk te vertrouwen dat de ouder terugkomt (bijv. kiekeboe spelletjes).
Als het kind is staat is om een beeld van zijn veilige hechtingsfiguren vast te houden kan
het zich ook in hun afwezigheid veilig voelen: de scheidingsangst neemt af.
Aan het einde van het eerste levensjaar zijn de meeste kinderen in staat om kortdurend
in aanwezigheid van ‘vreemden’ te blijven.
Nederlands leerboek jeugdgezondheidszorg blz. 56, 137, 172-173, 234, 434, 390
56
De gevolgen voor het kind
• Ontspoorde ouder-kind interacties en problematische pedagogische situaties vinden we
terug in het hechtingsgedrag en later in problemen met de identiteit van het kind.
• Angstig ambivalent en angstig vermijdend hechtingsgedrag
- Met behulp van de ouders moeten kinderen leren om gaan met hun eigen emoties en
hoe ermee om te gaan.
- Onder invloed van ouderlijke interacties leren ze hun emoties onder woorden te
brengen en bij te sturen.
- Pedagogische problemen ontstaan als het kind onvoldoende de kans krijgen om te
leren omgaan met zowel positieve als negatieve gevoelens.
- Om een basisveiligheid te kunnen ontwikkelen moet er ruimte zijn voor emoties, Het
kind moet zich vertrouwt en geaccepteerd voelen in alles wat die denkt of voelt.
• Identiteitsproblemen (4-16 jaar)
- Aan het einde van het eerste levensjaar ontdekt het kind dat hij iemand anders is dan
zijn ouders en andere in zijn omgeving.
- Hoe het kind zich hierdoor ontwikkeling hangt in hoge mate af van de aanmoediging
van de ouders.
137
Hechting
Is een proces van interactie tussen het kind en zijn vaste verzorger(s), resulterend in een
wederzijdse affectieve band.
Een veilige hechting vormt zo de basis voor de verdere ontwikkeling, vooral in
psychosociaal en emotioneel-relationeel opzicht.
Het eerste levensjaar is een gevoelige periode voor het ontstaan van hechting. Na deze
periode kan een kind zich ook wel hechten, maar het hechtingsproces verloopt
moeilijker.
De gevoeligste periode voor hechting is na het eerste levensjaar voorbij.
Eigenschappen voor een veilige hechting: liefdevolle aandacht voor het kind,
voorspelbaar gedrag: het kind moet weten wat het kan verwachten en responsiviteit: op
de juiste wijze ingaan op behoeften van het kind.
In de periode van 6-9 maanden gaat het kind beseffen dat het niet één is met de vaste
verzorger. Dit heeft scheidingsangst tot gevolg, ook wel achtmaandangst genoemd.
Met ongeveer 8 maanden begint een kind beelden van iets dat weg is voortdurend vast
te houden (objectpermanentie). In deze fase van scheidingsangst is dit vaak duidelijk te
zien. = overstuur als ouders weggaan.
Als een kind weet dat iets dat het niet ziet toch blijft bestaan en weer terugkomt, leert het
geleidelijk te vertrouwen dat de ouder terugkomt (bijv. kiekeboe spelletjes).
Als het kind is staat is om een beeld van zijn veilige hechtingsfiguren vast te houden kan
het zich ook in hun afwezigheid veilig voelen: de scheidingsangst neemt af.
Aan het einde van het eerste levensjaar zijn de meeste kinderen in staat om kortdurend
in aanwezigheid van ‘vreemden’ te blijven.
