Hoofdstuk 1 De basics van een uitdagend beroep
Het accountantsberoep vind zijn oorsprong door de Pincoffsaffaire ( 1879 ). Lodewijk Pincoffs. Door
het vervalsen van de balans en zo zijn handels onderneming ( Afrikaanse ), leek het beter met zijn
onderneming te gaan. Door de toename van de internationalisering en de wet- en regelgeving zijn de
wettelijke beschermde titels AA en RA ingevoerd.
1.1Welke maatregelen zijn er getroffen sinds het ontstaan van het
accountantsberoep?
AFM= bij de wet ingestelde organisatie die toezicht houdt op de financiële markten en tevens
controleert of accountantsorganisaties voldoen aan wettelijke gestelde kwaliteitseisen.
1.1.1 Financiële schandalen van de afgelopen eeuw en de maatregelen
- Enron ( gas en elektriciteiten bedrijf). De ondergang van Enron zorgde voor de ondergang van
de controlerende accountantsorganisatie Arthur Andersen.
- Oprichting in Amerika: SOx de Sarbanes-Oxley wet. ( bestuurders zijn persoonlijk
aansprakelijk voor een juiste verantwoording van de financiële rapportages)
- Vestia ( woningbouwcoöperatie) :
- Financieel instrument = een overeenkomst tussen 2 partijen waarbij de ene partij een
vordering heeft en de andere partij een schuld. ( vorm daarvan = een derivaat = wat inhoudt
dat de waarde afhankelijk is van een onderliggende waarde, zoals de hoogte van de rente)
- Gebruikers van de jaarrekeningen hadden geen zicht op de risico’s die Vestia liep met de
financiële instrumenten. Dit leidde tot verlies op de derivatenportefeuille.
- Ahold (detailhandelsconcern) : heeft een grote boekhoud fraude plaats gevonden
- Imtech ( beursgenoteerd installatiebedrijf): in 2014 was de jaarrekening goedgekeurd en in
2015 is het bedrijf failliet verklaard. Hoogstwaarschijnlijk door Fraude in het Duitse en Poolse
tak concern.
- Weyl (rundvleesslachterij) : de accountant heeft ten onrechte goedkeuring gegeven in 2009
en heeft niet genoeg diepgang gegeven en heeft zo zijn beroep kwijt geraakt.
1.1.2 AFM -rapporten
- Onderzoek in 2010: aankondiging maatregelen treffen, want er was onvoldoende controle
informatie
- Onderzoek in 2014: maatregelen hebben niet gewerkt. De accountant had bij de betreffende
controles niet voldoende of geen geschikte controle informatie verkregen ter onderbouwing
van de afgegeven verklaring.
- Onderzoek in 2018: onderzoek naar de kwetsbaarheden in de structuur van de
accountancysector. Doel hiervan = bijdrage te leveren aan de discussie over een stabiele
kwaliteit van accountantskantoren. Conclusie:
De opbouw van de sector kwetsbaar kan zijn als de markt zijn werk niet goed doet
Het verdienmodel van de accountantsorganisaties een negatieve invloed kan hebben
op de kwaliteit van accountantscontroles.
Het bedrijfsmodel een negatieve invloed kan hebben op de kwaliteit van een
accountantscontrole
Commissie Toekomst Accountancysector ( CTA )
In het rapport van de AFM werden de volgende aanbevelingen gedaan
, - Versterken van de toezichtstructuur binnen accountantsorganisaties
- Creëren van een kwaliteitsgerichte cultuur
- Waarborgen van het wettelijke kwaliteitsniveau
- Vergroten van de transparantie over kwaliteit
1.1.3 Getroffen maatregelen
- Partnerroulatie
- Kantoorroulatie = externe accountant mag 5 jaar als controleur werkzaam zijn voor een OOB,
accountantsorganisaties mag max 10 jaar functioneren als controlerende accountant. Daarna
4 jaar afkoeling.
- Scheiding controle een andere dienstverlening
1.2Wat houdt Accountancy in?
1.2.1 Accountantsberoep
- Registeraccount
- Accountant-administratieconsulent
- Deze zijn wettelijk beschermd en moeten ingeschreven staan bij de Nederlandse
beroepsorganisatie voor accountants ( NBA)
- Moeten zich houden aan wet- en regelgeving en gedragsregels ( bepaalde kernwaarden die
de basis vormen voor het handelen van de accountant). Naleving hiervan wordt getoetst
door de tuchtrechter.
- De accountant moet functioneren als vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer.
1.2.2 Interne en externe informatieverschaffing
- Een onderneming wil winst en continuïteit waarborgen. Ook de stakeholder willen weten
hoe een onderneming verkeert. ( directie en werknemers, afnemers en leveranciers, de
overheid, banken en overige partijen = stakeholders)
- Interne informatie verschaffing = directie en werknemers
- Externe informatieverschaffing = eigenaren ( aandeelhouders), afnemers en leveranciers,
banken en andere partijen.
- Belangrijkste verschil is het tijdstip waarop de informatie komt ( interne = eerder)
- Ander verschil = intern = vaak gedetailleerder en meer van operationele aard dan externe.
1.3Over welke kennis beschikt een Accountant?
- 3 kernvakken:
Externe verslaggeving: financiële resultaten en positie en een toelichting in de vorm een
balans met een toelichting daarvan. (art. 2:9 BW staat de nationale regelgeving van externe
verslaggeving). Daarnaast bestaat op nationaal niveau De Raad voor de Jaarverslaggeving, RJ.
Op internationaal niveau wordt gebruik gemaakt van International Financial Reporting
Standards (IFRS), Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen moet dit hanteren.
Bestuurlijke informatieverzorging: richt zich op kwaliteit en betrouwbaarheid van de
informatieverzorging binnen ondernemingen. Om doelstellingen te halen zijn beheersing
maatregelen nodig. Je maakt onderscheidt tussen preventieve ( die worden getroffen om te
voorkomen dar er ongeoorloofde handelingen plaatsvinden binnen de onderneming) en
retrospectieve ( die worden gebruikt om achteraf controle uit te voeren)
, Audit en Assurance: ten eerste controleren van de jaarrekeningen aan de hand van kennis
op het gebied van bestuurlijke informatieverzorging. Daarnaast controleert hij of de
jaarrekening aan de wet- en regelgeving voldoet doormiddel van kennis op het gebied
1.3.2 Andere vakgebieden
Daarnaast beschikken accountants over expertise van tal van andere vakgebieden die deel
uit maken van de opleiding.
Ondersteunende vakgebieden
- Waar de accountant ook kennis over moet hebben. Bijvoorbeeld: fiscaliteit, boekhouden,
Management Accounting, financiering, en Organisatie, Corporate Governance , Recht,
Algemene Economie en levensverzekeringswiskunde.
De account kan zich specialiseren in 2 soorten:
Forensisch accountant: accountant die gespecialiseerd is in het opzoeken van fraude.
IT-Auditor: is een specialist op het gebied van informatietechnologie en wordt vaak ingezet tijdens
de jaarrekeningcontrole om het controleteam te ondersteunen
1.4 Wat is het verschil tussen een registeraccountant en een accountants-
administratieconsulent?
1.4.1 Registeraccountant
Registeraccountant werkzaam voor MKB-ondernemingen
- Controleren van financiële overzichten (objectief en kritisch) en het uitvoeren van
adviserende werkzaamheden ( vaktechnische en overtuigingskracht)
- Gegevens rapporteren over financiële en niet-financiële informatie en optreden als
procesbewaker
Registeraccountant werkzaam voor OOB’s
- Nadruk op controleren van financiële overzichten en niet op de adviserende maatregelen
Expertise
- Externe verslaggeving, bestuurlijke informatieverschaffing en audit en assurance.
- Is bevoegd in tegenstelling tot de AA om banken, verzekeringsmaatschappijen
beursgenoteerde ondernemingen te controleren
1.4.2 Accountant-administratieconsulent
Werkzaamheden
- Samenstellen van de jaarrekeningen ( onderzoekend en analytisch vermogen van de
accountant en de communicatieve vaardigheid)
- En adviesfunctie op onder meer fiscaal en juridisch terrein ( overtuigingskracht )
Het accountantsberoep vind zijn oorsprong door de Pincoffsaffaire ( 1879 ). Lodewijk Pincoffs. Door
het vervalsen van de balans en zo zijn handels onderneming ( Afrikaanse ), leek het beter met zijn
onderneming te gaan. Door de toename van de internationalisering en de wet- en regelgeving zijn de
wettelijke beschermde titels AA en RA ingevoerd.
1.1Welke maatregelen zijn er getroffen sinds het ontstaan van het
accountantsberoep?
AFM= bij de wet ingestelde organisatie die toezicht houdt op de financiële markten en tevens
controleert of accountantsorganisaties voldoen aan wettelijke gestelde kwaliteitseisen.
1.1.1 Financiële schandalen van de afgelopen eeuw en de maatregelen
- Enron ( gas en elektriciteiten bedrijf). De ondergang van Enron zorgde voor de ondergang van
de controlerende accountantsorganisatie Arthur Andersen.
- Oprichting in Amerika: SOx de Sarbanes-Oxley wet. ( bestuurders zijn persoonlijk
aansprakelijk voor een juiste verantwoording van de financiële rapportages)
- Vestia ( woningbouwcoöperatie) :
- Financieel instrument = een overeenkomst tussen 2 partijen waarbij de ene partij een
vordering heeft en de andere partij een schuld. ( vorm daarvan = een derivaat = wat inhoudt
dat de waarde afhankelijk is van een onderliggende waarde, zoals de hoogte van de rente)
- Gebruikers van de jaarrekeningen hadden geen zicht op de risico’s die Vestia liep met de
financiële instrumenten. Dit leidde tot verlies op de derivatenportefeuille.
- Ahold (detailhandelsconcern) : heeft een grote boekhoud fraude plaats gevonden
- Imtech ( beursgenoteerd installatiebedrijf): in 2014 was de jaarrekening goedgekeurd en in
2015 is het bedrijf failliet verklaard. Hoogstwaarschijnlijk door Fraude in het Duitse en Poolse
tak concern.
- Weyl (rundvleesslachterij) : de accountant heeft ten onrechte goedkeuring gegeven in 2009
en heeft niet genoeg diepgang gegeven en heeft zo zijn beroep kwijt geraakt.
1.1.2 AFM -rapporten
- Onderzoek in 2010: aankondiging maatregelen treffen, want er was onvoldoende controle
informatie
- Onderzoek in 2014: maatregelen hebben niet gewerkt. De accountant had bij de betreffende
controles niet voldoende of geen geschikte controle informatie verkregen ter onderbouwing
van de afgegeven verklaring.
- Onderzoek in 2018: onderzoek naar de kwetsbaarheden in de structuur van de
accountancysector. Doel hiervan = bijdrage te leveren aan de discussie over een stabiele
kwaliteit van accountantskantoren. Conclusie:
De opbouw van de sector kwetsbaar kan zijn als de markt zijn werk niet goed doet
Het verdienmodel van de accountantsorganisaties een negatieve invloed kan hebben
op de kwaliteit van accountantscontroles.
Het bedrijfsmodel een negatieve invloed kan hebben op de kwaliteit van een
accountantscontrole
Commissie Toekomst Accountancysector ( CTA )
In het rapport van de AFM werden de volgende aanbevelingen gedaan
, - Versterken van de toezichtstructuur binnen accountantsorganisaties
- Creëren van een kwaliteitsgerichte cultuur
- Waarborgen van het wettelijke kwaliteitsniveau
- Vergroten van de transparantie over kwaliteit
1.1.3 Getroffen maatregelen
- Partnerroulatie
- Kantoorroulatie = externe accountant mag 5 jaar als controleur werkzaam zijn voor een OOB,
accountantsorganisaties mag max 10 jaar functioneren als controlerende accountant. Daarna
4 jaar afkoeling.
- Scheiding controle een andere dienstverlening
1.2Wat houdt Accountancy in?
1.2.1 Accountantsberoep
- Registeraccount
- Accountant-administratieconsulent
- Deze zijn wettelijk beschermd en moeten ingeschreven staan bij de Nederlandse
beroepsorganisatie voor accountants ( NBA)
- Moeten zich houden aan wet- en regelgeving en gedragsregels ( bepaalde kernwaarden die
de basis vormen voor het handelen van de accountant). Naleving hiervan wordt getoetst
door de tuchtrechter.
- De accountant moet functioneren als vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer.
1.2.2 Interne en externe informatieverschaffing
- Een onderneming wil winst en continuïteit waarborgen. Ook de stakeholder willen weten
hoe een onderneming verkeert. ( directie en werknemers, afnemers en leveranciers, de
overheid, banken en overige partijen = stakeholders)
- Interne informatie verschaffing = directie en werknemers
- Externe informatieverschaffing = eigenaren ( aandeelhouders), afnemers en leveranciers,
banken en andere partijen.
- Belangrijkste verschil is het tijdstip waarop de informatie komt ( interne = eerder)
- Ander verschil = intern = vaak gedetailleerder en meer van operationele aard dan externe.
1.3Over welke kennis beschikt een Accountant?
- 3 kernvakken:
Externe verslaggeving: financiële resultaten en positie en een toelichting in de vorm een
balans met een toelichting daarvan. (art. 2:9 BW staat de nationale regelgeving van externe
verslaggeving). Daarnaast bestaat op nationaal niveau De Raad voor de Jaarverslaggeving, RJ.
Op internationaal niveau wordt gebruik gemaakt van International Financial Reporting
Standards (IFRS), Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen moet dit hanteren.
Bestuurlijke informatieverzorging: richt zich op kwaliteit en betrouwbaarheid van de
informatieverzorging binnen ondernemingen. Om doelstellingen te halen zijn beheersing
maatregelen nodig. Je maakt onderscheidt tussen preventieve ( die worden getroffen om te
voorkomen dar er ongeoorloofde handelingen plaatsvinden binnen de onderneming) en
retrospectieve ( die worden gebruikt om achteraf controle uit te voeren)
, Audit en Assurance: ten eerste controleren van de jaarrekeningen aan de hand van kennis
op het gebied van bestuurlijke informatieverzorging. Daarnaast controleert hij of de
jaarrekening aan de wet- en regelgeving voldoet doormiddel van kennis op het gebied
1.3.2 Andere vakgebieden
Daarnaast beschikken accountants over expertise van tal van andere vakgebieden die deel
uit maken van de opleiding.
Ondersteunende vakgebieden
- Waar de accountant ook kennis over moet hebben. Bijvoorbeeld: fiscaliteit, boekhouden,
Management Accounting, financiering, en Organisatie, Corporate Governance , Recht,
Algemene Economie en levensverzekeringswiskunde.
De account kan zich specialiseren in 2 soorten:
Forensisch accountant: accountant die gespecialiseerd is in het opzoeken van fraude.
IT-Auditor: is een specialist op het gebied van informatietechnologie en wordt vaak ingezet tijdens
de jaarrekeningcontrole om het controleteam te ondersteunen
1.4 Wat is het verschil tussen een registeraccountant en een accountants-
administratieconsulent?
1.4.1 Registeraccountant
Registeraccountant werkzaam voor MKB-ondernemingen
- Controleren van financiële overzichten (objectief en kritisch) en het uitvoeren van
adviserende werkzaamheden ( vaktechnische en overtuigingskracht)
- Gegevens rapporteren over financiële en niet-financiële informatie en optreden als
procesbewaker
Registeraccountant werkzaam voor OOB’s
- Nadruk op controleren van financiële overzichten en niet op de adviserende maatregelen
Expertise
- Externe verslaggeving, bestuurlijke informatieverschaffing en audit en assurance.
- Is bevoegd in tegenstelling tot de AA om banken, verzekeringsmaatschappijen
beursgenoteerde ondernemingen te controleren
1.4.2 Accountant-administratieconsulent
Werkzaamheden
- Samenstellen van de jaarrekeningen ( onderzoekend en analytisch vermogen van de
accountant en de communicatieve vaardigheid)
- En adviesfunctie op onder meer fiscaal en juridisch terrein ( overtuigingskracht )
