Samenvatting - Werken in een team

~ Werken in teams ~

Toenemend belang van communicatie
 Communicatief vaardig = sterker in de maatschappij
 Meer en vaker
 Gesproken taal  schriftelijke cultuur  lettertekens  drukkunst  beeld &
geluid  radio & televisie  digitale media
 Groter bereik
 Nieuwe media niet in de plaats van maar erbovenop


Communiceren is meer dan enkel communiceren:
- Communicatie is de uitwisseling van boodschappen tussen mensen die zich in
een sociale verhouding ten opzichte van elkaar bevinden
o Die uitwisseling gebeurt op verschillende manieren


Het belangrijkste in communicatie is te horen wat er niet gezegd wordt. Peter
F.Drucker
Functies van luisteren:
 Door te luisteren laat je je gesprekspartner weten dat je hem begrijpt, of toch
minstens probeert te begrijpen
 Door te luisteren stimuleer je je gesprekspartner zijn verhaal verder te
vertellen. Je vult niet in vanuit jouw eigen achtergrond, maar wel zoals de
spreker het werkelijk ziet, ervaart en aanvoelt
 Door te luisteren ontstaat duidelijkheid en helderheid over hoe de volledige
situatie in elkaar zit, en zo voorkom je dat je voorbarige conclusies trekt
Door te luisteren wordt een situatie, gevoel, vraag,.. verduidelijkt en ontstaat er een
wederzijdse band.
Actief luisteren:
 Herformuleren
 Luisteren als actief ontvangen van een boodschap
 Luisteren wordt beschreven als een passieve vaardigheid – luisteren is een
vaardigheid die van de luisteraar een actieve opstelling vereist
 Als luisteraar moet je iets doen om te laten zien dat je geïnteresseerd ben in
het verhaal
 Actief luisteren betekenen dat jij als luisteraar tijdens het luisteren (verhaal
en/of non-verbaal) toont dat je er bij bent, dat je aandacht hebt voor de ander
en dat je deze probeert te begrijpen.
Online zijn:

,  Aandacht hebben voor de verzender
 Online zijn betekent letterlijk dat je met oprechte interesse luistert naar wat de
ander met je deelt
 Metafoor van het surfen
 Komt ook vaak voor in het dagelijks leven
 Meta-communicatie: communiceren over de communicatie
Non-verbaal luisteren:
 Arthur Wassmer
 Soften
o Smile: glimlachen
o Open posture: open houding
o Forward lean: voorwaarts leunen
o Touch: aanraking/nabijheid
o Eye: oogcontact
o Nod: knikken

Verbaal luisteren:
 Samenvatten
o Focus op inhoud, vat samen in hoofdpunten
o Regelmatig
o Niet beoordelend, wel vragend
o Gebruik ik boodschap
o Afstemmen: klopt dit?
o Fout samenvatten is niet erg
 Parafraseren
o Kort en specifiek herhalen, vaak slechts laatste zin
o In je eigen woorden
o Focus op inhoud
o vragend
 Spiegelen
o Jezelf verplaatsen in de belevingswereld van de spreker
o Focus op onderliggende gevoelens
o In je eigen woorden (toetsen of je boodschap juist begrepen hebt)
o Kan sterk ondersteunend werken
o Herkennen en erkennen: empathische reflex
 Vragen stellen
o Open vragen
o Aanmoedigend om verder te vertellen
o Geen verhoor
o Zowel naar inhoud als naar gevoel vragen

,Communicatietheorie
Harold Laswell (1902-1978)
 Politieke wetenschapper
 Theoreticus op vlak van communicatie
 Ontwikkelde een communicatiemodel op basis van 5 vragen
↓
Helpt om de elementen van een communicatieproces bloot te leggen




Claude Shannon (1916-2001)
 Wiskundige
 Vader van de informatietheorie
o Op een wiskundige manier de overdracht van informatie ontleden
 Belangrijke toevoegingen aan de communicatiewetenschap
1. Belang van code
2. Ruis
3. Feedback




Interne ruis Externe ruis
 Vooroordelen
 Stereotypes
 Emoties

, Over communicatie
Om het communicatieproces goed te kunnen ondersteunen is het voor een
pedagogisch werker belangrijk om niveaus te onderscheiden.
Er zijn 3 lagen:
1. De inhoud van wat iemand vertelt
2. De procedure of de manier waarop iets wordt verteld
3. Het proces van de betrekkingen (relatie) tussen de spreker en luisteraars, en
de gevoelens tijdens communicatie