Samenvatting Professioneel Communiceren met ouders

Tentamenweek 2.2

Professioneel communiceren met ouders
Inleiding

Overzicht competenties Met leerlingen Met collega’s Met omgeving Met zichzelf
Interpersoonlijk 1.
Pedagogisch 2. 5. 6. 7.
Vakinhoudelijk/didactisch 3.
Organisatorisch 4.

 Competent in het samenwerken met de omgeving: communiceren met ouders.
- Bekend zijn en rekening houden met leefwereld en culturele achtergronden van de
ouders.
 Competent in reflectie en ontwikkeling
- Weten waar je voor staat, waar je voor gaat in leraarschap en welke normen en waarden
en onderwijskundige opvattingen je belangrijk vindt.
- Op de hoogte zijn van je sterke en zwakke kanten.

 Competentie is een geheel van:
- Kennis
- Houding
- Vaardigheden
- Persoonlijke kwaliteiten
- Reflectie is belangrijk

 Ui-model van Korthagen en Vasalos:
- Van buiten naar binnen 6 lagen: omgeving – gedrag – vaardigheden – overtuigingen –
identiteit – betrokkenheid.
- De ene laag beïnvloedt de andere laag.


o Omgeving: wat kom je tegen?
o Gedrag: wat doe je?
o Vaardigheden: wat kun je? Wat zijn je
vaardigheden?
o Overtuigingen: waar geloof je in? Waar ga je
voor?
o Identiteit: hoe zie je jezelf? Hoe zie je je rol als
leerkracht?
o Betrokkenheid: waar doe je het allemaal voor?

 De gedachte achter het ui-model is dat het
ontwikkelen van competenties van binnenuit gebeurt.
 4 fasen bij leren:
1. Onbewust onbekwaam  2. Bewust onbekwaam  3. Bewust bekwaam  4. Onbewust
bekwaam.

,Hoofdstuk 1. School en ouders

1.1 Twee opvoedingsmilieus
 Eerste opvoedingsmilieu: het gezin.
 Tweede opvoedingsmilieu: de school.
Voor kinderen is het belangrijk dat de beide opvoedingsmilieus van het gezin en de school op
elkaar worden afgestemd en dat er niet al te grote verschillen zijn.
Ouders zien vooral persoonlijke en sociale vormingstaken als de opvoedtaak van het gezin.
Ouders zien maatschappelijke vormingstaken en hulp bij individuele problemen als opvoedtaak
van het gezin én de school.
 4 doelen in de opvoeding:
1. Autonomie van het kind: individuele persoonlijkheidsontwikkeling.
2. Sociale gevoel: sociale persoonlijkheidsontwikkeling
3. Prestatiegericht: houding en gedrag rondom leren
4. Conformisme: aanpassing aan de sociale omgeving

1.2 Pedagogische opdracht van de school
De school is medeopvoeder en heeft een pedagogische opdracht.
 De school werkt aan de persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen.
De laatste jaren is de belangstelling voor de rol van de pedagogische opdracht van de school
toegenomen. Leerkrachten hebben eigen gedachten en meningen over de opvoeding van ouders.
Ook ouders zijn kritischer geworden over de pedagogische rol van de school. De school bemoeit zich
te veel met de opvoeding.

1.3 Rollen van ouders
Ouders hebben verschillende rollen:
 Leverancier: voor een bepaalde school gekozen en hun kind daar aangemeld.
 Klant: de ouders nemen de diensten van de school af.
 Bestuurder: geeft vorm aan de schol als opdrachtgever.
 Partner: meeleven, meehelpen en meedenken.
Drie hiërarchieën die ouders en leerkrachten hebben:
 Emotionele hiërarchie: emotionele bindingen van kinderen met personen. (ouders)
 Verantwoordelijkheidshiërarchie: wie de grootste verantwoordelijkheid heeft voor de
ontwikkeling van het kind. (ouders)
 Deskundigheidshiërarchie: die nodig is bij de opvoeding en de ontwikkeling van kinderen.
(ouders bij opvoeding en leerkrachten bij onderwijs)

1.4 Ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie
Een goede samenwerking tussen school en ouders bevordert de betrokkenheid van ouders.
 Ouderbetrokkenheid: het meeleven met alles wat er op school gebeurt.
 Ouderparticipatie: het actief deelnemen van ouders aan schoolse activiteiten.
De mate van ouderbetrokkenheid is afhankelijk van de opstelling van de school.
 Interne behoefte: de behoefte van de school.
‘welke school willen we zijn voor ouders?’
 Externe noodzaak: de behoefte van de overheid.
‘welke school moeten we zijn voor ouders?’

, 1.5 Actieve en niet-actieve ouders
De mate van betrokkenheid hangt af van;
- Tijd en ruimte van de ouder, de opleiding van de ouder, de sociaal-economische
achtergrond van de ouder, de leeftijd van het kind, problemen van het kind.
 De actieve ouder; onder te verdelen in partners en participanten
- Partners: zeer betrokken bij alles wat er op school gebeurt.
- Participanten: vooral actief bij onderwijs in de klas.
 De niet-actieve ouder; onder te verdelen in overdragende en onzichtbaren.
- Overdragende: hebben een duidelijke levensbeschouwing.
- Onzichtbaren: weinig belangstelling. Vooral lage sociaaleconomische positie.

1.6 Niveaus van ouderbetrokkenheid
Ouderbetrokkenheid kan op verschillende niveaus en verschillende manieren.
Tabel ouderbetrokkenheid.
Meeleven Meehelpen Meedenken Meebeslissen
Kind
Groep
School

De school moet de ouders informeren om de ouderbetrokkenheid te stimuleren.
Ouders moeten op de hoogte gehouden worden van de ontwikkeling van het kind.
 Schriftelijke informatieverstrekking:
- Kindniveau: rapport, uitnodiging 10-minuten gesprek
- Groepsniveau: groepsinformatie uitnodiging, klassenkrant, rooster
- Schoolniveau: schoolgids, informatieboekje, schoolbrief, schoolkrant

1.7 Typen scholen
Vijf typen scholen:
1. Informatiegerichte school: leerkrachten zijn vakmensen, contacten met ouders zijn formeel.
2. Structuurgerichte school: taken en verantwoordlijkheden liggen vast, contacten zijn formeel.
3. Relatiegerichte school: leerkrachten streven naar optimale relatie met ouders.
4. Participatiegerichte school: streven naar vernieuwingen, ouders betrokken bij alles.
5. Innovatiegerichte school: langetermijnvisie voor de ouders, ouders en school even actief.

Tabel ouderbetrokkenheid op verschillende typen scholen.
Type school Ouderbetrokkenheid op Ouderbetrokkenheid op Ouderbetrokkenheid op
kind niveau groepsniveau schoolniveau
Informatiegerichte
school
Structuurgerichte school
Relatiegerichte school
Participatiegerichte
school
Innovatiegerichte school