Uitgebreide samenvatting Kwalitatieve Data-Analyse (schakelprogramma UA)

KWALITATIEVE DATA-
ANALYSE
1 inleiding........................................................................................................................................................................2
2 Stappen onderzoekscyclUs – het interview....................................................................................................................8
3 stap 1: bestaande informatie inwinnen (of thematiseren).............................................................................................8
4 stap 2: opstellen van interviewleidraad (= ontwerpen)................................................................................................10
4.1 Onderzoeksethiek....................................................................................................................................................... 20
5 STAP 3: Sampling → selectie en uitnodiging van respondenten....................................................................................20
5.1 steekproeftrekking (sampling).................................................................................................................................... 20
5.2 Grootte sampling → manieren om aantal interviews te verdelen...............................................................................26
5.3 Kwantitatief versus kwalitatief dataverzamelingsproces............................................................................................. 28
5.4 Planning van sampling................................................................................................................................................ 28
5.5 Onderzoeksethiek....................................................................................................................................................... 28
6 STAP 4: het interview..................................................................................................................................................29
7 STAP 5: transcriptie (+ selecteren)...............................................................................................................................33
8 STAP 6: analyse............................................................................................................................................................34
8.1 coderen....................................................................................................................................................................... 34
8.2 INDUCTIEVE EN DEDUCTIEVE ANALYSETECHNIEKEN................................................................................................... 44
8.3 thematische analyse................................................................................................................................................... 46
9 STAP 7: rapportage......................................................................................................................................................49




1

,SEMI-GESTRUCTUREERD
INTERVIEW
1 INLEIDING
KWALITATIEVE ONDERZOEKSPARADIGMA
Voorbeelden kwalitatieve onderzoeksmethoden:
 Documenten
 Open survey
 Logboeken
 Artefactverzamelingen
 Visueel materiaal
 Observatie
 Interviews
Interview:
 Sterkte
o Nieuwe fenomenen in kaart brengen
o Rechtstreeks contact
o Informatierijk in de diepte
o Subjectieve beleving
 Zwakte
o Tijdsintensief
o Veel voorbereiding
o Beperkte dataverzameling (minder respondenten)
o Naar de mond praten
o Interbeoordelaarsbetrouwbaarheid…

DOELEN
▪ Interview met een concrete onderzoekdoel
▪ Informatie op een rijke manier verzamelen (diepte)
▪ Openheid naar de respondent/informant toe als interviewer
▪ Rekening houden met de subjectieve belevingswereld van respondenten


twee benaderingen van hearing data:
 Vroeger → mijnwerker
o Zoeken naar DE realiteit
→ Geïnteresseerd om werkelijkheid naar boven te krijgen, zo feitelijk mogelijk informatie verzamelen
o Waarheid bestaat objectief buiten die 2 mensen
o Expliciteren d.m.v. een gesprek
o Degene die vragen stelt stuurt => rechtstreekse vragen en dan krijgen we wel de antwoorden die we
 Nu → reiziger
o Zoeken naar EEN realiteit
 → geïnteresseerd om werkelijkheid te construeren met respondenten (niet uitgaan dat er vaste
werkelijkheid is)
 → te pakken hoe belevingswereld van respondent eruit zit, beter begrijpen (hier kan wel deel
van waarheid werkelijkheid in vervat zitten)
o Waarheid bestaat niet objectief buiten die 2 mensen
o Verhaal schrijven


2

, o Niet te directief/manipulatief
 soort sfeer laten ontstaan waardoor opvattingen en ideeën kunnen groeien doorheen het
interview
 reiziger: weet welke richting, maar veel paden om er naar toe te gaan




SOORTEN INTERVIEWS
Indelen naar gelang…
 inhoud en type respondent:
o Individueel interview
o Biografisch interview (uw levensverhaal, carrièrepad bevragen)
o Focus groep interview (nadruk op interactie tussen groep)
 Wat zijn de kenmerken van een focusgroep interview?
 Vorm van groepsinterview
 Geen heen-en-weer gesprek met de interviewer (eerder met elkaar in interactie)
 Deelnemers zitten samen in een geënsceneerde setting
 Thema of onderwerp wordt besproken
 Door interactie in de groep, verzamel je een collectief beeld en gegevens
 De interviewer zorgt dat de focus behouden wordt en zorgt dat er niet wordt
afgedwaald
 voor- en nadelen van focusgroep interview:
 Voordelen: doelgericht op een bepaald thema, zuinig in tijd en kosten, veel gegevens
 Nadelen: beperkt aantal onderwerpen, minder gegevens dan 1 op 1, geen numerieke
data, moeilijke analyse van de data, groepsdynamiek kan het verloop sterk beïnvloeden,
er kan conflict ontstaan
 Waarom zijn focusgroep interviews nuttig?
 Oriënteren op een bepaald aandachtsveld
 Thema's en onderwerpen ontwikkelen voor latere interviews of surveys
 Opstellen van hypothesen die voortvloeien uit inzichten van de groep
 Gegevens verzamelen bij subgroepen van een populatie
 Verzamelen van kwalitatieve gegevens over meningen, houdingen, ...
 Aanmoedigen van niet-geletterde deelnemers
 Met welke zaken moet je rekening houden bij focusgroep interviews?
 Gebruiken in combinatie met andere methoden
 Aantal focusgroepen
 Grootte van de groep (best vreemden voor elkaar)
 Meer mensen rekruteren (20%)
 STEEKPROEFTREKKING
o …




3

,  structurering van interview
o open interview = ongestructureerd interview
 = vrije attitude interview
 Gebruikt binnen fenomenografisch onderzoek
 Inductief theorie vormen: theorie vorming tot stand brengen
 Open vragen
→ vraagstellingen aan respondent zo open mogelijk geformuleerd om inductief theoretische
concepten wil ontwikkelen op basis van comparatieve analyse van onderzoeksgegevens
→ kennismaking, heel open interview → vooral gesprek op gang brengen en wie
weet komt fenomeen waarin je geïnteresseerd bent wel aan bod
 Nadelen:
 Tijd- en arbeidsintensief (en duur)
→ interviewen en analyseren tijdsrovend+duur door open gegevensverzameling
 Kenmerken ongestructureerd interview:
 Respondent bepaalt richting interview
 Respondent is meer leider
 Onderzoeker is expert
 Onderzoeker stevig in je schoenen staan
 Onderzoeker weet welke info die wil krijgen
 Geen interviewleidraad
 Inhoud, volgorde en bewoording in handen van de interviewer
 Meer vrijheid voor interview
 Hoe ongestructureerder, hoe minder kennis men heeft
 Bv: Opvattingen en praktijk van leraren m.b.t. cognitief sterke leerlingen (K. Barbier)  Nood aan inzicht ‘hoe’
leraren denken over cognitief sterke leerlingen Nood aan inzicht in leraren hun handelingspraktijk in
leeromgevingen

o Semi gestructureerd = semi-gestructureerd interview
 meest toegepast in onderwijskundig onderzoek
 niet op een open/vrijblijvende manier: vertrekt vanuit specifieke vraagstellingen
 = interview met voorbedachten rade
 Vraagstellingen afgeleid zijn van bestaande bronnen
 er is ‘theoretische’ voorkennis bij onderzoeker aanwezig die richting interview
beïnvloedt
 Zekere rationale maar tegelijkertijd ook een zekere openheid
(non-directieve interview: ondergeschikte rol interviewer)
 Bv: Onderzoek naar leren op de werkplek bij jonge artsen (K. Cuyvers)
 Nood aan meer begrip over ‘hoe’ artsen leren op de werkplek
 Welke leeractiviteiten? En hoe hangen leeractiviteiten samen?

o Gesloten interview = hoog gestructureerd
 bv: hardop-denk interviews of stimulated recall
 Inhoud, volgorde en bewoording liggen al vast
 Weinig vrijheid voor interviewer
 Bv. specifiek zeggen wat je aan het doen bent
 Bv; Onderzoek naar leren van teksten (via eye-tracking en stimulated recall interviews)(L. Catrysse)
 Nood aan meer inzicht hoe informatie wordt verwerkt bij lezen van teksten
 Welke leeractiviteiten kunnen we observeren? En hoe hangt dit samen met zelfrapportage?
→ opname oogbewegingen teruggespeeld in interview (aan het focussen of aan het wegdromen?)




4