Biologie vakinhoud II.1: De huid
1. Inleiding
- Tijdelijke + permanente huidskleuren = gevolg van processen die zich in je huid afspelen
- Huid:
o Zintuigorgaan je kunt ermee voelen
o Rol spelen bij het constant houden van je lichaamstemperatuur
- Bescherming tegen gevaren van buitenaf:
1) Vormt barrière tegen giftige stoffen + ziektekiemen in uitwendige milieu
2) Verhindert dat je uitdroogt, want de huid is ondoordringbaar voor water
3) Bescherming tegen schadelijke UV-straling van zon
4) Beschermt de eronder gelegen organen + weefsels tegen mechanische beschadigingen
2. Bouw van de huid
- Huid bestaat uit 3 lagen:
o Opperhuid (0,1 mm dik)
Opgebouwd uit epitheelcellen (= dekweefselcellen)
Vormt bijzondere huidstructuren als eelt, nagels en haren
o Lederhuid (2 mm dik)
Bestaat uit bindweefsel met o.a. bloedvaten, lymfevaten, zenuwen en zintuigjes
o Onderhuids bindweefsel
Voornamelijk opgebouwd uit vetweefsel
Vormt isolerende + beweeglijke laag tussen de 2 bovenliggende huidlagen en de eronder
gelegen weefsels
1) Opperhuid
2) Lederhuid
3) Onderhuids bindweefsel
4) Dermispapillen
5) Tastzintuigje
6) Zweetklier
7) Haarschacht
8) Talgkliertje
9) Haarspiertje
10) Haarwortel
11) Verdikte onderkant haarwortel
12) Haarzakje
13) Zenuw
14) Onderhuids vetweefsel
15) Slagadertje
16) Adertje
17) Haarpapil
, A) Opperhuid
Bestaat uit epitheelweefsel
- Buitenste lagen van opperhuid hebben het meest te verduren in contact met buitenwereld
Slijtfunctie: cellen sterven na verloop van tijd af + laten dan los. Vanuit dieper gelegen
kiemlaag worden continu nieuwe cellen gemaakt.
- 2 lagen:
o Hoornlaag aan buitenkant
o Eronder gelegen kiemlaag
- Onderste laagje cellen van kiemlaag bestaat uit delende cellen
o Nieuwe cellen worden naar buiten, in richting van hoornlaag, opgeduwd
o Delende laag = van zuurstof + voedingsstoffen voorzien door weefselvocht vanuit lederhuid
o Op weg naar buitenkant gaan de cellen langzaam dood
o Gedurende deze ‘aftakeling’ verhoornen ze
- Hoornstof (= keratine) = eiwit dat hard + stevig is
Dode verhoornde cellen liggen in hoornlaag + vormen beschermende laag, die zonder
gevaar kan afslijten
Je huid schilfert continu af
- Opperhuid = ondoorlaatbaar voor veel stoffen + voor meeste bacteriën en virussen
Vrijwel geen water door opperhuid naar binnen + buiten, behalve via zweetklieren
- Eelt = verdikking van hoornlaag op plaatsen waar huid regelmatig wrijving of druk ondervindt
Vormt extra bescherming tegen mechanische krachten
B) Huidskleur
Gevolg van een hoeveelheid zwart pigment, melanine, dat zich in de nog niet
verhoornde cellen van de opperhuid bevindt
Hoeveelheid is erfelijk bepaald + pigment is niet gelijkelijk verdeeld over de huid
- In kiemlaag bevinden zich pigmentvormende cellen = melanocyten
- UV-licht stimuleert de aanmaak van pigment
- Melanine absorbeert UV-licht, dat in te grote hoeveelheden schadelijk kan zijn voor het lichaam
Bescherming van DNA tegen mutaties zoals vorming van kankercellen
- Sproeten = concentraties van melanocyten
- Moedervlekken = ophoping van pigment
1. Inleiding
- Tijdelijke + permanente huidskleuren = gevolg van processen die zich in je huid afspelen
- Huid:
o Zintuigorgaan je kunt ermee voelen
o Rol spelen bij het constant houden van je lichaamstemperatuur
- Bescherming tegen gevaren van buitenaf:
1) Vormt barrière tegen giftige stoffen + ziektekiemen in uitwendige milieu
2) Verhindert dat je uitdroogt, want de huid is ondoordringbaar voor water
3) Bescherming tegen schadelijke UV-straling van zon
4) Beschermt de eronder gelegen organen + weefsels tegen mechanische beschadigingen
2. Bouw van de huid
- Huid bestaat uit 3 lagen:
o Opperhuid (0,1 mm dik)
Opgebouwd uit epitheelcellen (= dekweefselcellen)
Vormt bijzondere huidstructuren als eelt, nagels en haren
o Lederhuid (2 mm dik)
Bestaat uit bindweefsel met o.a. bloedvaten, lymfevaten, zenuwen en zintuigjes
o Onderhuids bindweefsel
Voornamelijk opgebouwd uit vetweefsel
Vormt isolerende + beweeglijke laag tussen de 2 bovenliggende huidlagen en de eronder
gelegen weefsels
1) Opperhuid
2) Lederhuid
3) Onderhuids bindweefsel
4) Dermispapillen
5) Tastzintuigje
6) Zweetklier
7) Haarschacht
8) Talgkliertje
9) Haarspiertje
10) Haarwortel
11) Verdikte onderkant haarwortel
12) Haarzakje
13) Zenuw
14) Onderhuids vetweefsel
15) Slagadertje
16) Adertje
17) Haarpapil
, A) Opperhuid
Bestaat uit epitheelweefsel
- Buitenste lagen van opperhuid hebben het meest te verduren in contact met buitenwereld
Slijtfunctie: cellen sterven na verloop van tijd af + laten dan los. Vanuit dieper gelegen
kiemlaag worden continu nieuwe cellen gemaakt.
- 2 lagen:
o Hoornlaag aan buitenkant
o Eronder gelegen kiemlaag
- Onderste laagje cellen van kiemlaag bestaat uit delende cellen
o Nieuwe cellen worden naar buiten, in richting van hoornlaag, opgeduwd
o Delende laag = van zuurstof + voedingsstoffen voorzien door weefselvocht vanuit lederhuid
o Op weg naar buitenkant gaan de cellen langzaam dood
o Gedurende deze ‘aftakeling’ verhoornen ze
- Hoornstof (= keratine) = eiwit dat hard + stevig is
Dode verhoornde cellen liggen in hoornlaag + vormen beschermende laag, die zonder
gevaar kan afslijten
Je huid schilfert continu af
- Opperhuid = ondoorlaatbaar voor veel stoffen + voor meeste bacteriën en virussen
Vrijwel geen water door opperhuid naar binnen + buiten, behalve via zweetklieren
- Eelt = verdikking van hoornlaag op plaatsen waar huid regelmatig wrijving of druk ondervindt
Vormt extra bescherming tegen mechanische krachten
B) Huidskleur
Gevolg van een hoeveelheid zwart pigment, melanine, dat zich in de nog niet
verhoornde cellen van de opperhuid bevindt
Hoeveelheid is erfelijk bepaald + pigment is niet gelijkelijk verdeeld over de huid
- In kiemlaag bevinden zich pigmentvormende cellen = melanocyten
- UV-licht stimuleert de aanmaak van pigment
- Melanine absorbeert UV-licht, dat in te grote hoeveelheden schadelijk kan zijn voor het lichaam
Bescherming van DNA tegen mutaties zoals vorming van kankercellen
- Sproeten = concentraties van melanocyten
- Moedervlekken = ophoping van pigment
