Les 1: Recente ontwikkelingen in
biomerker onderzoek
Algemeen
- Verschillende lesgevers
- Evalua2e
o Schri4elijk: 70% eindscore
§ Open vragen
§ MCQ
o Posterverdediging: 30% eindscore
Posteropdracht
- 15 groepen van 3
- Kri2sch ar2kel bespreken aan de hand van een poster
- Poster bevat: inleiding, materiaal en methoden, resultaten en discussie
- Presenta2e van 10 minuten + 10 minuten vraagstelling
- Deadlines:
o 15/3: selec2e van ar2kels (top 3) + groepsverdeling
o 22/3: finale groepsverdeling + datum verdediging
o 01/5: doorsturen poster
o 02-08/5: presenta2e (aanwezigheid verplicht)
Recente ontwikkelingen in biomerker onderzoek
- Prognos2sch: overlevingskans van een pa2ënt los van de behandeling -> weinig
waarde
- Predic2ef: kijken voor welke therapieën de pa2ënt in aanmerking komt -> heel
interessant, omdat je de pa2ënt therapieën gaat besparen die niet gaan werken +
budget besparen
- Follow-up: de pa2ënt 2jdens de behandeling opvolgen (slaat de behandeling aan of
niet?)
- Screening: popula2e of bepaalde groep testen als mensen voorloopstadia hebben van
een bepaald type kanker
Vloeibare biopten
- Normale biopten zijn tamelijk invasief. Bepaalde kankers zijn moeilijk te biopteren.
Bovendien kunnen er complica2es optreden, bloedingen
- Alterna2ef: vloeibare biopten, zoals bloed, speeksel, urine…
Plasma
1. NIPT: je meet het foetaal DNA in een achtergrond van maternaal DNA mbv low pass
whole genome sequencing
o Je moet voldoende foetaal DNA in het bloed hebben om het te detecteren,
minimaal 5%
2. Tumoren: je hebt een opsomming van soma2sche muta2es die je kunt sequencen
, o Het tumoraal DNA kan ac2ef gesecreteerd worden. Het kan ook vrijkomen door
necrose of apoptose. Het tumoraal DNA komt in een achtergrond terecht van
normaal DNA.
o Je zoekt naar muta2es of andere veranderingen, zoals methyla2es
o Concentra2es van circulerend vrij DNA zijn vrij laag in normale gezonde personen.
Als je een tumor in een vergevorderd stadium hebt dan vind je hogere
concentra2es circulerend tumoraal DNA
- Vloeibare biopten ideaal als opvolging van therapie
Therapie slaat aan en tumor wordt rus2g ->
minder ctDNA
Voor elk bolletje wordt een CT scan gemaakt
om te zien of de tumor groeit, krimpt of
stabiel blij4. Hier zie je een correla2e tussen
de hoeveelheid ctDNA en de resultaten van
de CT scan
Hier zie je ook dat de tumor krimpt tot een
bepaald punt waar er progressie wordt
gedetecteerd. Op dat moment zie je ook een
s2jging van ctDNA
Screening
Het bevolkingsonderzoek organiseert drie screeningprogramma’s
1. Borstkanker
o Oproep: 2-jaarlijkse screening
o Vrouwen tussen 50-69 jaar
o Mammografie
o In 2020: responsgraad = 61,6%
§ We willen dit hoger
o Problemen
§ Mammografie: pijnlijk
§ Valkkuilen: ductaal carcinoma in situ (DCIS ), overbehandeling?
• DCIS = prilste begin van een borstcarcinoom
• 20% van DCIS wordt invasief. Gaan we iedereen behandelen, want je
weet niet wie tot die 20% behoort? -> kans op overbehandeling
2. Baarmoederhalskanker
biomerker onderzoek
Algemeen
- Verschillende lesgevers
- Evalua2e
o Schri4elijk: 70% eindscore
§ Open vragen
§ MCQ
o Posterverdediging: 30% eindscore
Posteropdracht
- 15 groepen van 3
- Kri2sch ar2kel bespreken aan de hand van een poster
- Poster bevat: inleiding, materiaal en methoden, resultaten en discussie
- Presenta2e van 10 minuten + 10 minuten vraagstelling
- Deadlines:
o 15/3: selec2e van ar2kels (top 3) + groepsverdeling
o 22/3: finale groepsverdeling + datum verdediging
o 01/5: doorsturen poster
o 02-08/5: presenta2e (aanwezigheid verplicht)
Recente ontwikkelingen in biomerker onderzoek
- Prognos2sch: overlevingskans van een pa2ënt los van de behandeling -> weinig
waarde
- Predic2ef: kijken voor welke therapieën de pa2ënt in aanmerking komt -> heel
interessant, omdat je de pa2ënt therapieën gaat besparen die niet gaan werken +
budget besparen
- Follow-up: de pa2ënt 2jdens de behandeling opvolgen (slaat de behandeling aan of
niet?)
- Screening: popula2e of bepaalde groep testen als mensen voorloopstadia hebben van
een bepaald type kanker
Vloeibare biopten
- Normale biopten zijn tamelijk invasief. Bepaalde kankers zijn moeilijk te biopteren.
Bovendien kunnen er complica2es optreden, bloedingen
- Alterna2ef: vloeibare biopten, zoals bloed, speeksel, urine…
Plasma
1. NIPT: je meet het foetaal DNA in een achtergrond van maternaal DNA mbv low pass
whole genome sequencing
o Je moet voldoende foetaal DNA in het bloed hebben om het te detecteren,
minimaal 5%
2. Tumoren: je hebt een opsomming van soma2sche muta2es die je kunt sequencen
, o Het tumoraal DNA kan ac2ef gesecreteerd worden. Het kan ook vrijkomen door
necrose of apoptose. Het tumoraal DNA komt in een achtergrond terecht van
normaal DNA.
o Je zoekt naar muta2es of andere veranderingen, zoals methyla2es
o Concentra2es van circulerend vrij DNA zijn vrij laag in normale gezonde personen.
Als je een tumor in een vergevorderd stadium hebt dan vind je hogere
concentra2es circulerend tumoraal DNA
- Vloeibare biopten ideaal als opvolging van therapie
Therapie slaat aan en tumor wordt rus2g ->
minder ctDNA
Voor elk bolletje wordt een CT scan gemaakt
om te zien of de tumor groeit, krimpt of
stabiel blij4. Hier zie je een correla2e tussen
de hoeveelheid ctDNA en de resultaten van
de CT scan
Hier zie je ook dat de tumor krimpt tot een
bepaald punt waar er progressie wordt
gedetecteerd. Op dat moment zie je ook een
s2jging van ctDNA
Screening
Het bevolkingsonderzoek organiseert drie screeningprogramma’s
1. Borstkanker
o Oproep: 2-jaarlijkse screening
o Vrouwen tussen 50-69 jaar
o Mammografie
o In 2020: responsgraad = 61,6%
§ We willen dit hoger
o Problemen
§ Mammografie: pijnlijk
§ Valkkuilen: ductaal carcinoma in situ (DCIS ), overbehandeling?
• DCIS = prilste begin van een borstcarcinoom
• 20% van DCIS wordt invasief. Gaan we iedereen behandelen, want je
weet niet wie tot die 20% behoort? -> kans op overbehandeling
2. Baarmoederhalskanker
