,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 De onzekerheid van het onbekende 3
Homo creans 3
Voorbij problemen 3
Onzekerheid 3
Welke stijl voor welke situatie? 3
Herstel van de driehoek 4
Hoofdstuk 2 Leren door creëren 4
De ontdekking van design thinking 4
De architect en de student 4
De kunstenaar 4
Het team 4
Het proces ontleed 4
Verrassingen 4
De ondraaglijke lichtheid van design thinking 5
Hoofdstuk 3 Over het ontstaan van ideeën 5
Ideeën ontstaan, onderweg 5
Ideeën ontstaan door interacties tussen mensen 5
Ideeën ontstaan door interacties met de wereld 5
De catch-22 van innovatie 5
Hoofdstuk 4 Ontwerpen voor anderen 6
Een rationele verklaring voor onze irrationaliteit 6
Het fundamentele probleem van ontwerpen voor anderen 6
Voorbij het blauwdrukdenken 6
Plan D 7
Hoofdstuk 5 De cyclys van design thinking 7
Iteratief werken 7
Ontwerpen voor anderen: één iteratie 8
Samen of juist apart 9
Geen shortcuts 10
Wat design thinking anders maakt 10
Hoofdstuk 6 1-10-100 10
Hoofdstuk 7 De kunst van het framen 12
Hoofdstuk 8 Design research 15
, Hoofstuk 9: Creativiteitstechnieken 21
Hoofdstuk 11: De kracht van beelden 1
Hoofdstuk 11: Radicaal veranderen in kleine stappen 4
Hoofdstuk 1 De onzekerheid van het onbekende
Er zijn veel verschillende problemen maar er zijn maar 3 stijlen om ze op te lossen.
1. De analytische stijl; Het probleem wordt onderzocht. Pas als we de oorzaak
weten gaan we nadenken over een oplossing. (artsen en ANWB)
2. Besluitvorming; het gaat om een afgewogen keuze, en niet het doorgronden
van het probleem. We kijken wat is de beste optie, en nemen de
mogelijkheden door. (managers en politici)
3. Bedenken van nieuwe oplossingen; Er wordt gekeken naar een totaal nieuwe
oplossing. Er wordt iets nieuws bedacht, maar het probleem wordt ook niet
helemaal doorgrond. Architecten en ontwerpers hanteren deze methode. Gaat
minder uit van een probleem, vooral gericht op oplossingen.
Homo creans
Als je om ons heen kijkt zie je dat wij bijna alles zelf gecreerd hebben. De auto’s de
wegen, de wetten, alles. Dat onderscheid ons ook ten opzichte van de dieren.
Voorbij problemen
Niet alles ontstaat vanuit een probleem. Vaak ontstaat iets door een idee of een
kans. Door een situatie op verschillende manieren te bekijken en niet alleen
probleem gericht wordt de speelruimte om iets nieuws te creëren groter. Je kan het
best beginnen met steeds andere perspectieven te kiezen om naar de situatie te
kijken. Oftewel door de situatie steeds anders te framen, te kaderen. En vervolgens
kijken welke problemen en kansen zich aandienen.
Onzekerheid
Onzekerheid is er altijd bij de start van een probleem of kans. Het is belangrijk om te
herkannen van de verschillende vormen van onzekerheid, elke vorm vraagt een
andere aanpak.
- kennisgebrek; De onzekerheid wordt weggenomen door extra kennis.
- Ambigue situatie; Een situatie waarbij verschillende interpretatie naast elkaar
bestaan en meerdere uitleg vatbaar is. Het is belangrijk dat mensen eerst de
situatie hetzelfde interpreteren.
- Als er geen oplossing bekend is. Pas bij het aanwezig zijn van optie ontstaat er
zekerheid.
Welke stijl voor welke situatie?
Wanneer je door analyseren niet tot een oplossing komt zijn er andere methodes.
Welke stijl pas je toe in welke situatie ?
- Analyse; gewenst in een situatie waarin de oorzaak van een probleem nog
onbekend is en waarbij veel opties voorhanden zijn.
- Besluitvorming; de situatie is meervoudig ambigu. We zijn het oneens wat beter
of slechter is. De voorkeur ligt op het vinden van een oplossing ipv het vinden van
de oorzaak, die is ondergeschikt.
- Design thinking/creatieve stijl; In zo’n situatie zal de oplossing zich niet vanzelf
aandoen. Met design thinking wordt een manier van denken en werken
, gehanteerd waarbij opties worden gecreëerd én getest voordat ze worden
geïmplementeerd.
Herstel van de driehoek
Het is belangrijk dat we inzien dat elke methode zijn sterke punten heeft. Niet alles is
altijd goed en handig. Daarom moeten we weten welke methode we wanneer
gebruiken.
Hoofdstuk 2 Leren door creëren
Kort gezegd is design thinking problemen oplossen zoals designers dat doen. Dat is
natuurlijk geen goede definitie.
De ontdekking van design thinking
Mensen hebben maar een beperkte rationaliteit. We kunnen nooit alles overzien en
de mogelijke oplossingen gelijktijdig bevatten. Daarom moeten we slimme aannames
doen om mee te starten. En zijn er geen ultieme oplossingen, maar hooguit goede en
minder goede. Daarom kan het gezien worden als een optimalisatie proces.
De architect en de student
Schetsen is in sommige situaties essentieel. Ontwerpen zonder schetsen lukt niet,
neem de pen en papier weg en het denkproces komt onmiddellijk tot stilstand.
Schetsen zorgt ervoor dat men er naar kan kijken en kan reflecteren.
Daarnaast is het opleggen van een frame cruciaal. Hierdoor ben je niet geniaal of
iets dergelijks. Het zorgt ervoor dat je een voorlopig ontwerp kan maken en erop kunt
reflecteren. Op een gegeven moment zullen ze op het frame zelf ook gaan
reflecteren. Er zijn dan namelijk veel schetsen. Men leert aldoende te creëren.
De kunstenaar
Leren door te creëren: Leren wat we willen maken, door het al doende te maken.
Startend vanuit een intentie, een vaag omlijnd idee, een frame, en eidigend met een
werk dat ons wellicht verrast.
Het team
Prototypen helpen het team om ideeën te exploreren en te reflecteren. Zo kan men
gezamenlijk nadenken en het werk af stemmen.
Het proces ontleed
Reflecteren gebeurt op twee niveaus;
- reflecteren binnen het frame
- reflecteren buiten het frame
Een frame is niet anders dan het nemen van een uitganspunt en dit tot nader order
niet ter discussie stellen. Het betekend niet dat het frame ook juist is. Om een frame
te reflecteren moet deze wel voldoende uitgediept zijn.
Verrassingen
Verrassingen kunnen een essentiële rolspelen. Vaak zijn het de aanleidingen tot een
grote uitvinding of innovatie.
Hoofdstuk 1 De onzekerheid van het onbekende 3
Homo creans 3
Voorbij problemen 3
Onzekerheid 3
Welke stijl voor welke situatie? 3
Herstel van de driehoek 4
Hoofdstuk 2 Leren door creëren 4
De ontdekking van design thinking 4
De architect en de student 4
De kunstenaar 4
Het team 4
Het proces ontleed 4
Verrassingen 4
De ondraaglijke lichtheid van design thinking 5
Hoofdstuk 3 Over het ontstaan van ideeën 5
Ideeën ontstaan, onderweg 5
Ideeën ontstaan door interacties tussen mensen 5
Ideeën ontstaan door interacties met de wereld 5
De catch-22 van innovatie 5
Hoofdstuk 4 Ontwerpen voor anderen 6
Een rationele verklaring voor onze irrationaliteit 6
Het fundamentele probleem van ontwerpen voor anderen 6
Voorbij het blauwdrukdenken 6
Plan D 7
Hoofdstuk 5 De cyclys van design thinking 7
Iteratief werken 7
Ontwerpen voor anderen: één iteratie 8
Samen of juist apart 9
Geen shortcuts 10
Wat design thinking anders maakt 10
Hoofdstuk 6 1-10-100 10
Hoofdstuk 7 De kunst van het framen 12
Hoofdstuk 8 Design research 15
, Hoofstuk 9: Creativiteitstechnieken 21
Hoofdstuk 11: De kracht van beelden 1
Hoofdstuk 11: Radicaal veranderen in kleine stappen 4
Hoofdstuk 1 De onzekerheid van het onbekende
Er zijn veel verschillende problemen maar er zijn maar 3 stijlen om ze op te lossen.
1. De analytische stijl; Het probleem wordt onderzocht. Pas als we de oorzaak
weten gaan we nadenken over een oplossing. (artsen en ANWB)
2. Besluitvorming; het gaat om een afgewogen keuze, en niet het doorgronden
van het probleem. We kijken wat is de beste optie, en nemen de
mogelijkheden door. (managers en politici)
3. Bedenken van nieuwe oplossingen; Er wordt gekeken naar een totaal nieuwe
oplossing. Er wordt iets nieuws bedacht, maar het probleem wordt ook niet
helemaal doorgrond. Architecten en ontwerpers hanteren deze methode. Gaat
minder uit van een probleem, vooral gericht op oplossingen.
Homo creans
Als je om ons heen kijkt zie je dat wij bijna alles zelf gecreerd hebben. De auto’s de
wegen, de wetten, alles. Dat onderscheid ons ook ten opzichte van de dieren.
Voorbij problemen
Niet alles ontstaat vanuit een probleem. Vaak ontstaat iets door een idee of een
kans. Door een situatie op verschillende manieren te bekijken en niet alleen
probleem gericht wordt de speelruimte om iets nieuws te creëren groter. Je kan het
best beginnen met steeds andere perspectieven te kiezen om naar de situatie te
kijken. Oftewel door de situatie steeds anders te framen, te kaderen. En vervolgens
kijken welke problemen en kansen zich aandienen.
Onzekerheid
Onzekerheid is er altijd bij de start van een probleem of kans. Het is belangrijk om te
herkannen van de verschillende vormen van onzekerheid, elke vorm vraagt een
andere aanpak.
- kennisgebrek; De onzekerheid wordt weggenomen door extra kennis.
- Ambigue situatie; Een situatie waarbij verschillende interpretatie naast elkaar
bestaan en meerdere uitleg vatbaar is. Het is belangrijk dat mensen eerst de
situatie hetzelfde interpreteren.
- Als er geen oplossing bekend is. Pas bij het aanwezig zijn van optie ontstaat er
zekerheid.
Welke stijl voor welke situatie?
Wanneer je door analyseren niet tot een oplossing komt zijn er andere methodes.
Welke stijl pas je toe in welke situatie ?
- Analyse; gewenst in een situatie waarin de oorzaak van een probleem nog
onbekend is en waarbij veel opties voorhanden zijn.
- Besluitvorming; de situatie is meervoudig ambigu. We zijn het oneens wat beter
of slechter is. De voorkeur ligt op het vinden van een oplossing ipv het vinden van
de oorzaak, die is ondergeschikt.
- Design thinking/creatieve stijl; In zo’n situatie zal de oplossing zich niet vanzelf
aandoen. Met design thinking wordt een manier van denken en werken
, gehanteerd waarbij opties worden gecreëerd én getest voordat ze worden
geïmplementeerd.
Herstel van de driehoek
Het is belangrijk dat we inzien dat elke methode zijn sterke punten heeft. Niet alles is
altijd goed en handig. Daarom moeten we weten welke methode we wanneer
gebruiken.
Hoofdstuk 2 Leren door creëren
Kort gezegd is design thinking problemen oplossen zoals designers dat doen. Dat is
natuurlijk geen goede definitie.
De ontdekking van design thinking
Mensen hebben maar een beperkte rationaliteit. We kunnen nooit alles overzien en
de mogelijke oplossingen gelijktijdig bevatten. Daarom moeten we slimme aannames
doen om mee te starten. En zijn er geen ultieme oplossingen, maar hooguit goede en
minder goede. Daarom kan het gezien worden als een optimalisatie proces.
De architect en de student
Schetsen is in sommige situaties essentieel. Ontwerpen zonder schetsen lukt niet,
neem de pen en papier weg en het denkproces komt onmiddellijk tot stilstand.
Schetsen zorgt ervoor dat men er naar kan kijken en kan reflecteren.
Daarnaast is het opleggen van een frame cruciaal. Hierdoor ben je niet geniaal of
iets dergelijks. Het zorgt ervoor dat je een voorlopig ontwerp kan maken en erop kunt
reflecteren. Op een gegeven moment zullen ze op het frame zelf ook gaan
reflecteren. Er zijn dan namelijk veel schetsen. Men leert aldoende te creëren.
De kunstenaar
Leren door te creëren: Leren wat we willen maken, door het al doende te maken.
Startend vanuit een intentie, een vaag omlijnd idee, een frame, en eidigend met een
werk dat ons wellicht verrast.
Het team
Prototypen helpen het team om ideeën te exploreren en te reflecteren. Zo kan men
gezamenlijk nadenken en het werk af stemmen.
Het proces ontleed
Reflecteren gebeurt op twee niveaus;
- reflecteren binnen het frame
- reflecteren buiten het frame
Een frame is niet anders dan het nemen van een uitganspunt en dit tot nader order
niet ter discussie stellen. Het betekend niet dat het frame ook juist is. Om een frame
te reflecteren moet deze wel voldoende uitgediept zijn.
Verrassingen
Verrassingen kunnen een essentiële rolspelen. Vaak zijn het de aanleidingen tot een
grote uitvinding of innovatie.
