Uitgewerkte leerdoelen Strafrecht → 9 gehaald

Week 1
- het karakter en doel van het strafrecht schetsen;
Het doel van het strafrecht is vergelding en preventie. De functie is om eigenrichting tegen te
gaan en vervolging (ligt bij de staat).

- het verschil uitleggen tussen het materieel en het formeel strafrecht en
aangeven waar het formele en materiële strafrecht in de wet geregeld is;
Bij materieel strafrecht gaat het over de vraag wat een strafbaar feit is. Dit bepaalt welk
gedrag niet is toegestaan en de strafbepalingen. Een voorbeeld is moord.
Bij formeel strafrecht worden de regels bepaald die moeten worden gevolgd wanneer het
materiële strafrecht is overtreden. Dit is bijvoorbeeld de duur van hechtenis.

- de twee belangrijkste wetboeken op het terrein van het strafrecht noemen en
aangeven wat daarin beschreven wordt;
Het wetboek van strafrecht en het wetboek van strafvordering. In het wetboek van strafrecht
datgene dat je niet mag doen, denk aan diefstal. Hier staan dus de strafbare feiten
omschreven en welke straffen hiervoor zijn. Hier staat het materiële strafrecht in.In het
wetboek van strafvordering staan bevoegdheden. Hier staat bijvoorbeeld wanneer je een
huiszoeking mag doen of wanneer je iemand mag aanhouden. Hier staat het formele
strafrecht in.

- de betekenis uitleggen van het legaliteitsbeginsel, strafmonopolie,
generale en speciale preventie;
Legaliteitsbeginsel = Geen feit is strafbaar. Het moet eerst in de wet staan.
Strafmonopolie = Houdt in dat alleen de overheid mensen mag straffen volgens WvSr en
WvsV.
Generale preventie = Mensen afschrikken om hetzelfde te doen.
Speciale preventie = Richt zich op het individu, voorkomen van recidive - herhaling.

- kent de deelbeginselen van het legaliteitsbeginsel en kan de werking
van deze beginselen uitleggen;
1. Bepaling moet duidelijk zijn (lex certa). Wel specifiek gedrag onder welke
voorwaarden strafbaar
2. Verbod van terugwerkende kracht (nulla poena). Kan niet worden gestraft voor
gedragingen die ten tijde van het begaan van die gedraging nog niet strafbaar was.
3. Verbod van gewoonterecht (lex scripta). De bepaling moet opgeschreven zijn.
4. Verbod van analogie. De rechter mag de bepaling niet ruim invullen.

- de begrippen bestanddelen en elementen van een strafbaar feit uitleggen en
herkennen in een casus;
Menselijke gedrag en delictsomschrijving zijn bestanddelen.
Wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid zijn elementen.

- uitleggen wat de betekenis is van het vierlagenmodel voor de strafbaarheid en
het model toepassen in een concreet geval;
1. Menselijke gedraging
2. Wettelijke delictsomschrijving
3. Wederrechtelijkheid

, 4. Schuld - verwijtbaarheid

- onderscheiden welke delictsvormen er zijn en de verschillende delictsvormen
in een casus herkennen;
● Misdrijf
● Overtreding
● Commissiedelict
● Omissiedelict
● Materieel delict
● Formeel delict dan wel gronddelict
● Gekwalificeerd
● Geprivilegieerd delict

- het verschil uitleggen tussen een misdrijf en een overtreding, een commissie
of omissiedelict, een materieel en formeel delict dan wel gronddelict, een
gekwalificeerd of geprivilegieerd delict;
● Misdrijf: erger dan een overtreding. Denk aan moord en verkrachting.
● Overtreding: overtreding van de wet. Denk aan rijden door rood
● Commissiedelict: delict die een doen/handelen strafbaar stelt
● Omissiedelict: delict waar je iets nalaat. Denk aan niets doen terwijl iemand in
levensgevaar is
● Materieel delict: de handeling is niet strafbaar, maar het gevolg wel (zoals moord)
● Formeel delict dan wel gronddelict: wat in de wet staat, gedraging is strafbaar
● Gekwalificeerd: verzwarend delict
● Geprivilegieerd delict: verzachtend delict

- gemotiveerd uitleggen of er in een casus sprake is van een formeel of
materieel delict (gevolgsdelict).
Bij een formeel delict gaat het om een bepaalde handeling.
Bij een materieel delict gaat het om een bepaald gevolg.

- Kent de begrippen opzet en schuld/culpa en de verschillende gradaties hierin
en kan aangeven waar de verschillen zitten
Opzet: Willens en wetens handelen → express iets doen
1. Opzet met bedoeling. Willens en wetens handelen, dader weet waar hij mee bezig is
en toebrengen van pijn en letsel is de bedoeling.
2. Voorwaardelijke opzet / Opzet met mogelijkheidsbewustzijn. Je neemt de
aannemelijke kans voor lief dat door je gedraging ook een ander gevolg zal intreden
dan het beoogde gevolg.
3. Opzet met noodzakelijkheidsbewustzijn. Dader heeft bepaald doel voor ogen, maar
hij weet dat het onvermijdelijk is dat een ander, niet beoogd gevolg (ook) zal
intreden. Dit gaat verder dan het voor lief nemen van een aannemelijke kans.

Als een delictsomschrijving opzet vereist, dan maakt het niet uit voor het vervullen van dit
bestanddeel welke gradatie van opzet aanwezig is!
Komt het woord ‘schuld’ voor in de delictsomschrijving, dan heeft het de betekenis culpa.
Culpa: onvoorzichtigheid, gebrek aan beleid etc. Verwijtbare aanmerkelijke
onvoorzichtigheid.

, Criterium: bewustheid van de onvoorzichtigheid.

1. Onbewuste culpa: Niet opletten en door rood rijden met als gevolg een dodelijk
ongeval.
2. Bewuste culpa: Bewustheid van het risico, maar geloven in goede afloop; ‘het zal wel
goed gaan’.
Bijzondere vorm: roekeloosheid. Welbewust en lichtzinnig nemen van onaanvaardbare
risico’s, maar er vanuit gaan dat de risico’s niet zullen ontstaan! Zwaardere strafbedreiging.

3. Voorwaardelijke opzet: Zich willens en wetens blootstellen aan de aanmerkelijke
kans dat het strafbare gevolg intreedt. Je neemt de gevolgen op de koop toe. Hier zit
onverschilligheid in.