Lichaamsvreemde indringers hoofdstuk 19
Micro-organismen
- Bacteriën
- Gisten
- Schimmels
Virussen
Wormen
Parasieten
Afvalstoffen van micro-organismen
Chemische stoffen of deeltjes (stuifmeel hooikoorts) hooikoorts)
De meeste lichaamsvreemde stoffen zijn niet pathogeen!
Hoe beschermt het lichaam zich?
Mechanische bescherming: huid en trilhaarepitheel
Witte bloedcellen (leukocyten) sluiten een lichaamsvreemd deeltje in
Aanmaak van antilichamen
Antigeen en antilichaam (1)
Antigeen = lichaamsvreemde stof
Antilichaam = wordt gemaakt om antigeen onschadelijk te maken
Tijdens het onschadelijk maken van het antigeen is er een ontstekingsreactie in het lichaam
Antigeen en antilichaam (2)
Tegen elk antigeen wordt een specifiek antilichaam gemaakt
Elk antilichaam werkt dus maar tegen één antigeen
Antilichamen worden “herinnerd” door het bloed
Wanneer opnieuw hetzelfde antigeen het lichaam binnenkomt, kunnen antilichamen zeer snel
gevormd worden
Immuniteit
Iemand is immuun wanneer hij beschermd is tegen een ziekmakende lichaamsvreemde indringer
door het aanmaken van antilichamen
Pasgeborenen hebben in de eerste maanden nog antilichamen van de moeder in hun bloed
Deze verdwijnen langzaam en het kind zal zelf antilichamen moeten maken
Vaccins (1)
Vaccin = injectie met klein beetje ziekteverwekkende stof (antigeen)
Lichaam zal hiertegen antilichamen gaan maken
Zo kan later een grote hoeveelheid ziekteverwekker direct bestreden worden
Vaccinaties moeten vaak herhaald worden om vorming van antilichamen opnieuw te stimuleren
, Vaccins (2)
BMR-vaccin
- Bof, mazelen, rodehond
- 2x (14 maanden en 9 jaar)
DKTP-vaccin
- Difterie, kinkhoest, tetanus, polio
- 5x
Hib-vaccin
- Bacteriële hersenvliesontsteking (meningitis)
- 1x bij baby’s
Tetanus-vaccin
- Tetanus (alleen wanneer risico en >15jr na DKTP-vaccin)
Vaccins (3)
Influenza-vaccin
- Griepprik (bij risicopatiënten)
- Soort griepvirus varieert ieder jaar
Hepatitis-B-vaccin
- Bij mensen die vaak met bloed in aanraking komen (artsen, laboratoriumpersoneel ed.)
Hepatitis-A-vaccin
- Besmettelijke geelzucht (voor verre reizen)
HPV-vaccin
- Ter voorkoming van baarmoederhalskanker (HPV-virus)
- Sinds 2010 in Rijksvaccinatieprogramma voor meisjes van 12 jaar
Immunoglobulinen (1)
Bij een vaccinatie wordt antigeen geïnjecteerd zodat lichaam zelf antilichamen kan maken
- Actieve immunisatie
Antilichamen kunnen ook direct worden ingespoten
- Passieve immunisatie
- Als geneesmiddel (immunoglobulinen)
Micro-organismen
- Bacteriën
- Gisten
- Schimmels
Virussen
Wormen
Parasieten
Afvalstoffen van micro-organismen
Chemische stoffen of deeltjes (stuifmeel hooikoorts) hooikoorts)
De meeste lichaamsvreemde stoffen zijn niet pathogeen!
Hoe beschermt het lichaam zich?
Mechanische bescherming: huid en trilhaarepitheel
Witte bloedcellen (leukocyten) sluiten een lichaamsvreemd deeltje in
Aanmaak van antilichamen
Antigeen en antilichaam (1)
Antigeen = lichaamsvreemde stof
Antilichaam = wordt gemaakt om antigeen onschadelijk te maken
Tijdens het onschadelijk maken van het antigeen is er een ontstekingsreactie in het lichaam
Antigeen en antilichaam (2)
Tegen elk antigeen wordt een specifiek antilichaam gemaakt
Elk antilichaam werkt dus maar tegen één antigeen
Antilichamen worden “herinnerd” door het bloed
Wanneer opnieuw hetzelfde antigeen het lichaam binnenkomt, kunnen antilichamen zeer snel
gevormd worden
Immuniteit
Iemand is immuun wanneer hij beschermd is tegen een ziekmakende lichaamsvreemde indringer
door het aanmaken van antilichamen
Pasgeborenen hebben in de eerste maanden nog antilichamen van de moeder in hun bloed
Deze verdwijnen langzaam en het kind zal zelf antilichamen moeten maken
Vaccins (1)
Vaccin = injectie met klein beetje ziekteverwekkende stof (antigeen)
Lichaam zal hiertegen antilichamen gaan maken
Zo kan later een grote hoeveelheid ziekteverwekker direct bestreden worden
Vaccinaties moeten vaak herhaald worden om vorming van antilichamen opnieuw te stimuleren
, Vaccins (2)
BMR-vaccin
- Bof, mazelen, rodehond
- 2x (14 maanden en 9 jaar)
DKTP-vaccin
- Difterie, kinkhoest, tetanus, polio
- 5x
Hib-vaccin
- Bacteriële hersenvliesontsteking (meningitis)
- 1x bij baby’s
Tetanus-vaccin
- Tetanus (alleen wanneer risico en >15jr na DKTP-vaccin)
Vaccins (3)
Influenza-vaccin
- Griepprik (bij risicopatiënten)
- Soort griepvirus varieert ieder jaar
Hepatitis-B-vaccin
- Bij mensen die vaak met bloed in aanraking komen (artsen, laboratoriumpersoneel ed.)
Hepatitis-A-vaccin
- Besmettelijke geelzucht (voor verre reizen)
HPV-vaccin
- Ter voorkoming van baarmoederhalskanker (HPV-virus)
- Sinds 2010 in Rijksvaccinatieprogramma voor meisjes van 12 jaar
Immunoglobulinen (1)
Bij een vaccinatie wordt antigeen geïnjecteerd zodat lichaam zelf antilichamen kan maken
- Actieve immunisatie
Antilichamen kunnen ook direct worden ingespoten
- Passieve immunisatie
- Als geneesmiddel (immunoglobulinen)
