Astma en infectieziekten
Astma:
= luchtwegziekte
= combinatie van luchtwegklachten die variëren in de loop van de tijd en in intensiteit en een variabele expiratoire
flowlimitatie
Symptomen:
• Piepende ademhaling
• Kortademigheid
• Hoest
• ‘Chest tightness’
Variabele expiratoire flowlimitatie
• Obstructie + reversibiliteit/variabiliteit FEV1
• Bronchiale provocatietest
• Variabiliteit peakflow metingen
Hoe behandelen we astma?
GINA = global initiative for asthma, behandeling obv stappenplan
Hoe meer klachten iemand heeft, hoe hoger de dosis dat toegedient wordt
Hoe stel je de ernst en mate van controle vast?
Ernst van de astma: op basis van medicatie intensiteit om goede astma controle te bereiken
- GINA stap 1-2: mild
- GINA stap 3-4: matig
- GINA stap 5: moeilijk behandelbaar of ernstig astma
Ongecontroleerd astma:
- Veel klachten
- Hoge ACQ (>1,5)
- Recidiverende exacerbaties (wv orale corticosteroiden)
- Vooral bij ernstig astma => impact op kwaliteit van leven (OCS bijwerkingen)
Ernstig astma = hoge dosis inhalatie therapie gebruiken maar nog steeds last hebben
Trigger voor astma opstoot:
- Virusinfecties
- Roken
- …
,Wat gebeurt er in de luchtweg?
lumen is vernauwd door de oedeem van de
mucosa, verhoogde slijmproductie, spieren zijn
verkrampt
Bronchoscopie voor (I) 20 minuten (II) en 5 uur (III)
na provocatie met huisstof bij patiënt met
allergisch astma
Het lumen is volledig gevuld met mucus
Voorspellers asthma-related death
• Intubatie/mechanische beademing voor near-fatal asthma in de voorgeschiedenis
• Ziekenhuisopname of SEH bezoek in afgelopen jaar
• (Recent) orale corticosteroiden onderhoud (OCS)
• Het niet gebruiken van inhalatiesteroiden (ICS)
• Overuse kortwerkende bronchodilatatie (SABA), vooral gebruik van 1 gehele puffer salbutamol/mnd
• Matige therapietrouw ICS
• Psychiatrische of psychosociale problematiek
• Voedselallergie bij pt bekend met astma
• Verschillende co-morbiditeiten (DM, ritmestoornissen)
Samenvatting klinisch kader astma:
• Is een luchtwegziekte, gekarakteriseerd door combi
o variabele klachten
o variabele luchtwegobstructie (objectiveren!)
• Onderscheid mild/matig/ernstig obv medicatie behoefte
• Kan ongecontroleerd zijn en gepaard gaan met exacerbaties
• Impact op kwaliteit van leven; vooral bij ernstig astma
• Niet onschuldig indien niet adequaat behandeld
• (educatie! geen SABA-only!)
Astma 100 jaar geleden: bronchoconstrictie
Tot ver in de 20e eeuw:
Pathofysiologie van astma als gevolg bronchiale hyperreactiviteit, ofwel bronchoconstrictie / spierspasme ziekte
→ behandeling met bronchodilatantia (m.n. beta-adrenerge middelen)
→symptoomcontrole
- Begin 20e eeuw: ephedrine p.o., adrenaline i.v., s.c. of i.h., epinephrine i.h.
- Halverwege 20e eeuw: short-actine beta-2 agonists (selectief, per inhalatie)
- 1950s; OCS voor exacerbaties/bij klachten
, Luchtweginflammatie; welke meetmethoden?
- Brush: klein slangentje via neus of mond in de luchtwegen. Hierbij borstelen om cellen op te nemen en de
mate van inflammatie te zien
- Transbiopt: je neemt een biopt van de inflammatiecellen in de luchtwegen
- Bronchoalveolaire lavage: spoelingen uitvoeren en zo de inflammatie meten
- FeNO: Meten de stoffen in de uitgeademde lucht
Luchtweginflammatie: alarmins / upstream
→belangrijke rol in de inflammatie van de luchtwegen = luchtwegepitheel (verdediging barrière)
Als de luchtwegen worden blootgesteld aan een allergeen of andere trigger dan wordt het luchtwegepitheel
geactiveerd → activeren pathogenen receptoren → productie cytokinen (IL-30, IL-25, …) → downstram
ontstekingscascade
…
IL-5 is belangrijk voor de
maturatie en proliferatie van
eosine cellen
…
Astma:
= luchtwegziekte
= combinatie van luchtwegklachten die variëren in de loop van de tijd en in intensiteit en een variabele expiratoire
flowlimitatie
Symptomen:
• Piepende ademhaling
• Kortademigheid
• Hoest
• ‘Chest tightness’
Variabele expiratoire flowlimitatie
• Obstructie + reversibiliteit/variabiliteit FEV1
• Bronchiale provocatietest
• Variabiliteit peakflow metingen
Hoe behandelen we astma?
GINA = global initiative for asthma, behandeling obv stappenplan
Hoe meer klachten iemand heeft, hoe hoger de dosis dat toegedient wordt
Hoe stel je de ernst en mate van controle vast?
Ernst van de astma: op basis van medicatie intensiteit om goede astma controle te bereiken
- GINA stap 1-2: mild
- GINA stap 3-4: matig
- GINA stap 5: moeilijk behandelbaar of ernstig astma
Ongecontroleerd astma:
- Veel klachten
- Hoge ACQ (>1,5)
- Recidiverende exacerbaties (wv orale corticosteroiden)
- Vooral bij ernstig astma => impact op kwaliteit van leven (OCS bijwerkingen)
Ernstig astma = hoge dosis inhalatie therapie gebruiken maar nog steeds last hebben
Trigger voor astma opstoot:
- Virusinfecties
- Roken
- …
,Wat gebeurt er in de luchtweg?
lumen is vernauwd door de oedeem van de
mucosa, verhoogde slijmproductie, spieren zijn
verkrampt
Bronchoscopie voor (I) 20 minuten (II) en 5 uur (III)
na provocatie met huisstof bij patiënt met
allergisch astma
Het lumen is volledig gevuld met mucus
Voorspellers asthma-related death
• Intubatie/mechanische beademing voor near-fatal asthma in de voorgeschiedenis
• Ziekenhuisopname of SEH bezoek in afgelopen jaar
• (Recent) orale corticosteroiden onderhoud (OCS)
• Het niet gebruiken van inhalatiesteroiden (ICS)
• Overuse kortwerkende bronchodilatatie (SABA), vooral gebruik van 1 gehele puffer salbutamol/mnd
• Matige therapietrouw ICS
• Psychiatrische of psychosociale problematiek
• Voedselallergie bij pt bekend met astma
• Verschillende co-morbiditeiten (DM, ritmestoornissen)
Samenvatting klinisch kader astma:
• Is een luchtwegziekte, gekarakteriseerd door combi
o variabele klachten
o variabele luchtwegobstructie (objectiveren!)
• Onderscheid mild/matig/ernstig obv medicatie behoefte
• Kan ongecontroleerd zijn en gepaard gaan met exacerbaties
• Impact op kwaliteit van leven; vooral bij ernstig astma
• Niet onschuldig indien niet adequaat behandeld
• (educatie! geen SABA-only!)
Astma 100 jaar geleden: bronchoconstrictie
Tot ver in de 20e eeuw:
Pathofysiologie van astma als gevolg bronchiale hyperreactiviteit, ofwel bronchoconstrictie / spierspasme ziekte
→ behandeling met bronchodilatantia (m.n. beta-adrenerge middelen)
→symptoomcontrole
- Begin 20e eeuw: ephedrine p.o., adrenaline i.v., s.c. of i.h., epinephrine i.h.
- Halverwege 20e eeuw: short-actine beta-2 agonists (selectief, per inhalatie)
- 1950s; OCS voor exacerbaties/bij klachten
, Luchtweginflammatie; welke meetmethoden?
- Brush: klein slangentje via neus of mond in de luchtwegen. Hierbij borstelen om cellen op te nemen en de
mate van inflammatie te zien
- Transbiopt: je neemt een biopt van de inflammatiecellen in de luchtwegen
- Bronchoalveolaire lavage: spoelingen uitvoeren en zo de inflammatie meten
- FeNO: Meten de stoffen in de uitgeademde lucht
Luchtweginflammatie: alarmins / upstream
→belangrijke rol in de inflammatie van de luchtwegen = luchtwegepitheel (verdediging barrière)
Als de luchtwegen worden blootgesteld aan een allergeen of andere trigger dan wordt het luchtwegepitheel
geactiveerd → activeren pathogenen receptoren → productie cytokinen (IL-30, IL-25, …) → downstram
ontstekingscascade
…
IL-5 is belangrijk voor de
maturatie en proliferatie van
eosine cellen
…
