Stella Barenholz
EXTRA’S
WETENSCHAPS-
FILOSOFIE
INHOUD
Tentamenvragen........................................................................................................................................................................ 2
Werkcolleges.............................................................................................................................................................................10
Overzicht biases....................................................................................................................................................................... 19
,Stella Barenholz
TENTAMENVRAGEN
H OORCOLLEGE 1
1. Welke filosofen verdedigden het nativisme?
Plato en Descartes.
2. Plato’s opvatting dat leren eigenlijk herinneren is, is een duidelijk voorbeeld van:
Rationalisme, want herinneren doe je door je ratio goed te gebruiken.
3. Wat was volgens Aristoteles de manier om kennis over de natuurlijke wereld te
verwerven?
Observatie.
4. Welke van de onderstaande filosofen geloofde in ingeboren ideeën?
Plato.
5. Wat was Plato’s opvatting over nieuwe kennis? Welke traditie is dit?
Echt nieuwe kennis bestaat niet; rationalisme.
6. Aristoteles stelt dat als je geboren bent je een soort van tabula rasa bent. Wat bedoelt hij
daarmee, en bij welke stroming kunnen we deze bewering indelen?
Hij bedoelt dat je geboren wordt zonder enige kennis; empirisme.
7. In de film “The Matrix” zit de hoofdpersoon Neo opgesloten in een vat. Hij is aangesloten
op allerlei apparatuur die hem in leven houdt en zijn hersenen zijn aangesloten op een
grote computer die een Virtual Reality voor hem maken (= The Matrix). René Descartes
zou deze film ongetwijfeld fantastisch gevonden hebben. Neo weet niet dat hij in een vat
zit, maar hij denkt dat de Virtual Reality die de Matrix maakt echt is. Wat zou Descartes
zeggen dat Neo absoluut zeker kan weten? En uit welke traditie stamt zo’n zekerheid?
Dat hij bestaat; rationalisme.
H OORCOLLEGE 2
8. Wat is het principe dat Descartes uiteindelijk gebruikt om vast te stellen of een bewering
waar of onwaar is?
Alles wat helder en duidelijk inzichtelijk is, is waar.
9. Een vooroordeel dat iemand heeft omdat hij of zij een mens is, is een:
Idol of the Tribe.
10. Welke van de onderstaande ideeën is voor empiristen problematisch?
Het idee van substanties.
11. Waarin verschilt John Locke’s positie van die van René Descartes?
In tegenstelling tot Descartes meende Locke dat we enkel onze zintuigen hebben om
kennis te vergaren.
12. Welke eigenschap is volgens zowel John Locke als George Berkeley een secundaire
eigenschap?
Smaak.
13. Waarom is oordelen over 'matters of fact' voor David Hume gedeeltelijk een probleem?
Bij het oordelen over matters of fact kan je vaak niet anders dan redeneren en oordelen
met behulp van het begrip oorzakelijkheid, en dat begrip is ongeldig.
, Stella Barenholz
14. Wat is volgens Locke een primaire en volgens Berkeley een secundaire eigenschap?
Vorm.
15. David Hume was de eerste die duidelijk aangaf dat inductie een ongeldige redeneervorm
was. Waarom is dat zo? En wat heeft dat voor gevolgen voor de wetenschap?
Als je niet alle gevallen gezien hebt, kan je niet zeker zijn van je inductieve conclusies.
Het gevolg is dat wetenschap irrationeel is.
16. Bacon wilde met de wetenschappelijke kennis de wereld zo veranderen dat we terug
konden keren naar het Paradijs op Aarde, zoals dat in het Oude Testament beschreven
werd. Als we naar Bacons indeling van de idols kijken, onder welk idol valt dit dan?
Idols of the theatre.
17. René Descartes zocht naar ware kennis en deed daarom een radicaal twijfelexperiment.
Wat werd het fundament van zijn denken? Maakt dit fundament hem een empirist of een
rationalist?
Je kan je niet vergissen in het feit dat je bestaat. Dat maakt hem tot een rationalist.
18. Wat is volgens de Britse empiristen de bron van zekere kennis?
De zintuiglijke ervaring.
19. Vanuit zijn filosofie heeft Hume verschillende problemen met het hebben van kennis van
causale relaties. Wat is een van deze problemen?
Je kan noodzakelijke verbanden niet waarnemen.
20. Van welke filosoof is het volgende citaat: "When I shut my eyes, and think of my
chamber, the ideas I form are exact representations of the impressions I felt; nor is there
any circumstance of the one, which is not to be found in the other [...]. Ideas and
impressions appear to correspond to each other."
Hume.
21. Waarin verschilt John Locke’s positie van die van René Descartes?
In tegenstelling tot Descartes meende Locke dat we enkel onze zintuigen hebben om
kennis te vergaren.
22. Van wie is het volgende citaat afkomstig: “ Whence has it all the materials of reason and
knowledge? To this I answer, in one word, from experience. In that all our knowledge is
founded, and from that it ultimately derives itself.”
Locke.
23. Uit een onderzoek uit 2000 bleek dat studenten die zelf een mobiele telefoon bezat het
aantal medestudenten dat een mobiele telefoon bezat te hoog inschatte. (Ze dachten dat
het 65% was, terwijl het maar 50% was.) Gegeven de vier idols (vooroordelen) die
Bacon onderscheidde: onder welke idols valt deze verkeerde inschatting van de mobiele
telefoonbezitters?
Idols of the Cave.
24. Welk van de onderstaande zaken zijn volgens John Locke primaire en welke zijn
secundaire kwaliteiten? [1] de kleur rood; [2] de warmte van de zon; [3] de hardheid van
een tafelblad; [4] de vorm van een stuk bijenwas.
[3] & [4] zijn primaire kwaliteiten, [1] & [2] zijn secundaire kwaliteiten.
25. Van wie is het volgende citaat afkomstig? (Dat kan je beredeneren.) “ En beseffend dat
deze waarheid: Ik denk, dus ik ben, zo sterk en zo zeker was dat zelfs de meest
EXTRA’S
WETENSCHAPS-
FILOSOFIE
INHOUD
Tentamenvragen........................................................................................................................................................................ 2
Werkcolleges.............................................................................................................................................................................10
Overzicht biases....................................................................................................................................................................... 19
,Stella Barenholz
TENTAMENVRAGEN
H OORCOLLEGE 1
1. Welke filosofen verdedigden het nativisme?
Plato en Descartes.
2. Plato’s opvatting dat leren eigenlijk herinneren is, is een duidelijk voorbeeld van:
Rationalisme, want herinneren doe je door je ratio goed te gebruiken.
3. Wat was volgens Aristoteles de manier om kennis over de natuurlijke wereld te
verwerven?
Observatie.
4. Welke van de onderstaande filosofen geloofde in ingeboren ideeën?
Plato.
5. Wat was Plato’s opvatting over nieuwe kennis? Welke traditie is dit?
Echt nieuwe kennis bestaat niet; rationalisme.
6. Aristoteles stelt dat als je geboren bent je een soort van tabula rasa bent. Wat bedoelt hij
daarmee, en bij welke stroming kunnen we deze bewering indelen?
Hij bedoelt dat je geboren wordt zonder enige kennis; empirisme.
7. In de film “The Matrix” zit de hoofdpersoon Neo opgesloten in een vat. Hij is aangesloten
op allerlei apparatuur die hem in leven houdt en zijn hersenen zijn aangesloten op een
grote computer die een Virtual Reality voor hem maken (= The Matrix). René Descartes
zou deze film ongetwijfeld fantastisch gevonden hebben. Neo weet niet dat hij in een vat
zit, maar hij denkt dat de Virtual Reality die de Matrix maakt echt is. Wat zou Descartes
zeggen dat Neo absoluut zeker kan weten? En uit welke traditie stamt zo’n zekerheid?
Dat hij bestaat; rationalisme.
H OORCOLLEGE 2
8. Wat is het principe dat Descartes uiteindelijk gebruikt om vast te stellen of een bewering
waar of onwaar is?
Alles wat helder en duidelijk inzichtelijk is, is waar.
9. Een vooroordeel dat iemand heeft omdat hij of zij een mens is, is een:
Idol of the Tribe.
10. Welke van de onderstaande ideeën is voor empiristen problematisch?
Het idee van substanties.
11. Waarin verschilt John Locke’s positie van die van René Descartes?
In tegenstelling tot Descartes meende Locke dat we enkel onze zintuigen hebben om
kennis te vergaren.
12. Welke eigenschap is volgens zowel John Locke als George Berkeley een secundaire
eigenschap?
Smaak.
13. Waarom is oordelen over 'matters of fact' voor David Hume gedeeltelijk een probleem?
Bij het oordelen over matters of fact kan je vaak niet anders dan redeneren en oordelen
met behulp van het begrip oorzakelijkheid, en dat begrip is ongeldig.
, Stella Barenholz
14. Wat is volgens Locke een primaire en volgens Berkeley een secundaire eigenschap?
Vorm.
15. David Hume was de eerste die duidelijk aangaf dat inductie een ongeldige redeneervorm
was. Waarom is dat zo? En wat heeft dat voor gevolgen voor de wetenschap?
Als je niet alle gevallen gezien hebt, kan je niet zeker zijn van je inductieve conclusies.
Het gevolg is dat wetenschap irrationeel is.
16. Bacon wilde met de wetenschappelijke kennis de wereld zo veranderen dat we terug
konden keren naar het Paradijs op Aarde, zoals dat in het Oude Testament beschreven
werd. Als we naar Bacons indeling van de idols kijken, onder welk idol valt dit dan?
Idols of the theatre.
17. René Descartes zocht naar ware kennis en deed daarom een radicaal twijfelexperiment.
Wat werd het fundament van zijn denken? Maakt dit fundament hem een empirist of een
rationalist?
Je kan je niet vergissen in het feit dat je bestaat. Dat maakt hem tot een rationalist.
18. Wat is volgens de Britse empiristen de bron van zekere kennis?
De zintuiglijke ervaring.
19. Vanuit zijn filosofie heeft Hume verschillende problemen met het hebben van kennis van
causale relaties. Wat is een van deze problemen?
Je kan noodzakelijke verbanden niet waarnemen.
20. Van welke filosoof is het volgende citaat: "When I shut my eyes, and think of my
chamber, the ideas I form are exact representations of the impressions I felt; nor is there
any circumstance of the one, which is not to be found in the other [...]. Ideas and
impressions appear to correspond to each other."
Hume.
21. Waarin verschilt John Locke’s positie van die van René Descartes?
In tegenstelling tot Descartes meende Locke dat we enkel onze zintuigen hebben om
kennis te vergaren.
22. Van wie is het volgende citaat afkomstig: “ Whence has it all the materials of reason and
knowledge? To this I answer, in one word, from experience. In that all our knowledge is
founded, and from that it ultimately derives itself.”
Locke.
23. Uit een onderzoek uit 2000 bleek dat studenten die zelf een mobiele telefoon bezat het
aantal medestudenten dat een mobiele telefoon bezat te hoog inschatte. (Ze dachten dat
het 65% was, terwijl het maar 50% was.) Gegeven de vier idols (vooroordelen) die
Bacon onderscheidde: onder welke idols valt deze verkeerde inschatting van de mobiele
telefoonbezitters?
Idols of the Cave.
24. Welk van de onderstaande zaken zijn volgens John Locke primaire en welke zijn
secundaire kwaliteiten? [1] de kleur rood; [2] de warmte van de zon; [3] de hardheid van
een tafelblad; [4] de vorm van een stuk bijenwas.
[3] & [4] zijn primaire kwaliteiten, [1] & [2] zijn secundaire kwaliteiten.
25. Van wie is het volgende citaat afkomstig? (Dat kan je beredeneren.) “ En beseffend dat
deze waarheid: Ik denk, dus ik ben, zo sterk en zo zeker was dat zelfs de meest
