Module Diversiteit en Sociale inclusie
Samenvatting Politiek en politicologie + oefenvragen
Hoofdstuk 1, 6, 7 en 9
Hoofdstuk 1. Problemen, politiek en politicologie
1.1
Politieke problemen zijn interessant omdat politiek zich bezighoudt met oplossen,
verminderen of voorkomen van problemen.
Allereerst een opsplitsing van wat nu politieke problemen zijn, naar twee begrippen: wat is
politiek en wat is probleem?
Politiek: Een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn.
Probleem: Een situatie die als ongewenst en veranderbaar wordt beschouwd.
Om een situatie als ongewenst te bestempelen, moet er een verschil zitten in de
omstandigheden aan de ene kant en de norm en waarde aan de andere kant. Daarbij moet
dan ook gelden dat de persoon denkt de gegeven situatie (verschil tussen omstandigheid en
norm) te moeten en kunnen veranderen. Een onveranderbare situatie is dus geen probleem.
Problemen kennen 2 aspecten:
- De feitelijke werkelijkheid (objectief aspect)
- De werkelijkheid zoals die wordt ervaren (subjectief aspect)
Subjectieve beelden van de werkelijkheid worden ook wel percepties genoemd
Politiek probleem: Een als ongewenst en veranderbaar beschouwde situatie waarbij de
overheid betrokken is of zou moeten zijn.
Er bestaat niet altijd overeenstemming over wat een politiek probleem is:
1. Mensen hebben verschillende normen om de werkelijkheid te kunnen beoordelen;
2. Mensen ervaren de werkelijkheid verschillend;
3. Mensen zijn het niet eens over welke problemen tot de politiek (moet) behoren.
1.2
De overheid speelt een belangrijke rol in de politiek. Ze is de grootste werkgever van
Nederland. Bij problemen wenden mensen zich tot de overheid omdat zij wetten en regels
vaststelt. Daarnaast kunnen ze oplossingen voor problemen bieden.
Volgens Hoogerwerf is de definitie van politiek: Het overheidsbeleid, alsmede de
totstandkoming en effecten er van.
Deze definitie levert problemen op, want kinderarbeid zou zo geen politiek probleem zijn in
landen waar de politiek zich niet met de kinderarbeid bemoeit. Een tweede is dat
Hoogerwerf het beleid centraal stelt, wat er weer voor zorgt dat allerlei thema’s niet buiten
, de bestudering van de politiek vallen. Denk aan de ontwikkeling van de politieke stromingen,
de meningsvorming van de burgers enz.
Volgens Laver is de definitie van politiek: elke mengeling van conflict en samenwerking.
Ook is deze definitie niet helemaal correct. Niet elk conflict behoort namelijk tot de politiek:
denk aan een ruzie in een winkel tussen 2 klanten.
1.3
Volgens diverse auteurs is het verdelingsvraagstuk de kern van politiek.
Verdelingsvraagstuk: De vraag op welke manier waarden verdeeld moeten worden.
Volgens Lasswell is de definitie van politiek: wie krijgt wat, wanneer en hoe?
Dit is echter een te ruime definitie. De gehaktballen van de Ikea verdelen is geen politieke
kwestie.
Volgens Lasswell en Kaplan is de definitie van politiek: het vormen en verdelen van macht.
Macht is wel iets wat bij politiek hoort, maar het is te ruim, omdat deze definitie voor elk
sociaal systeem te gebruiken is. Aan de andere kant is het te smal, omdat het hier alleen
maar over het verdelen van de macht gaat. Zaken als een voorlichtingscampagne van de
overheid over bijvoorbeeld racisme, waarin tolerantie een waarde van de samenleving is,
hoort er dan dus niet bij.
Volgens Easton is de definitie van politiek: de gezaghebbende toedeling van waarden voor
een samenleving.
Waarden verwijzen naar alles wat mensen belangrijk vinden. Mensen streven 2 soorten
waarden na:
1. Materiële waarden: eten, huisvesting, kleding enz.
2. Immateriële waarden: vrijheid van meningsuiting, veiligheid enz.
De staat kan, eventueel met geweld, regels opleggen. Maar ook bedrijven kunnen als
legitiem ervaren waarden opleggen. Een voorbeeld hiervan is ontslag, deze worden door
bedrijven genomen, maar worden wel als legitiem ervaren.
De definitie van Easton lijkt te ruim, omdat zo alles wat in de samenleving gebeurd, lijkt te
vallen onder de bindende waarden voor een samenleving. Niet alle economische interactie
wordt gerekend tot politiek. Sommige critici zien politiek en markt als twee alternatieven
voor het toekennen van waarden. Toch mag gezegd worden dat de genoemde definities een
belangrijk onderdeel van politiek definiëren.
1.4
Collectieve actieproblemen: Het probleem waarbij op eigenbelang gerichte keuzen van
individuen leiden tot een collectief resultaat dat in strijd is met het eigenbelang. > het
eigenbelang conflicteert in bepaalde mate met het eigenbelang van ieder ander individu. Elk
individu streeft zijn eigenbelang na. Dit resulteert er in dat ieder zijn eigenbelang tekort
doet. Samenwerken was beter geweest.
Samenvatting Politiek en politicologie + oefenvragen
Hoofdstuk 1, 6, 7 en 9
Hoofdstuk 1. Problemen, politiek en politicologie
1.1
Politieke problemen zijn interessant omdat politiek zich bezighoudt met oplossen,
verminderen of voorkomen van problemen.
Allereerst een opsplitsing van wat nu politieke problemen zijn, naar twee begrippen: wat is
politiek en wat is probleem?
Politiek: Een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn.
Probleem: Een situatie die als ongewenst en veranderbaar wordt beschouwd.
Om een situatie als ongewenst te bestempelen, moet er een verschil zitten in de
omstandigheden aan de ene kant en de norm en waarde aan de andere kant. Daarbij moet
dan ook gelden dat de persoon denkt de gegeven situatie (verschil tussen omstandigheid en
norm) te moeten en kunnen veranderen. Een onveranderbare situatie is dus geen probleem.
Problemen kennen 2 aspecten:
- De feitelijke werkelijkheid (objectief aspect)
- De werkelijkheid zoals die wordt ervaren (subjectief aspect)
Subjectieve beelden van de werkelijkheid worden ook wel percepties genoemd
Politiek probleem: Een als ongewenst en veranderbaar beschouwde situatie waarbij de
overheid betrokken is of zou moeten zijn.
Er bestaat niet altijd overeenstemming over wat een politiek probleem is:
1. Mensen hebben verschillende normen om de werkelijkheid te kunnen beoordelen;
2. Mensen ervaren de werkelijkheid verschillend;
3. Mensen zijn het niet eens over welke problemen tot de politiek (moet) behoren.
1.2
De overheid speelt een belangrijke rol in de politiek. Ze is de grootste werkgever van
Nederland. Bij problemen wenden mensen zich tot de overheid omdat zij wetten en regels
vaststelt. Daarnaast kunnen ze oplossingen voor problemen bieden.
Volgens Hoogerwerf is de definitie van politiek: Het overheidsbeleid, alsmede de
totstandkoming en effecten er van.
Deze definitie levert problemen op, want kinderarbeid zou zo geen politiek probleem zijn in
landen waar de politiek zich niet met de kinderarbeid bemoeit. Een tweede is dat
Hoogerwerf het beleid centraal stelt, wat er weer voor zorgt dat allerlei thema’s niet buiten
, de bestudering van de politiek vallen. Denk aan de ontwikkeling van de politieke stromingen,
de meningsvorming van de burgers enz.
Volgens Laver is de definitie van politiek: elke mengeling van conflict en samenwerking.
Ook is deze definitie niet helemaal correct. Niet elk conflict behoort namelijk tot de politiek:
denk aan een ruzie in een winkel tussen 2 klanten.
1.3
Volgens diverse auteurs is het verdelingsvraagstuk de kern van politiek.
Verdelingsvraagstuk: De vraag op welke manier waarden verdeeld moeten worden.
Volgens Lasswell is de definitie van politiek: wie krijgt wat, wanneer en hoe?
Dit is echter een te ruime definitie. De gehaktballen van de Ikea verdelen is geen politieke
kwestie.
Volgens Lasswell en Kaplan is de definitie van politiek: het vormen en verdelen van macht.
Macht is wel iets wat bij politiek hoort, maar het is te ruim, omdat deze definitie voor elk
sociaal systeem te gebruiken is. Aan de andere kant is het te smal, omdat het hier alleen
maar over het verdelen van de macht gaat. Zaken als een voorlichtingscampagne van de
overheid over bijvoorbeeld racisme, waarin tolerantie een waarde van de samenleving is,
hoort er dan dus niet bij.
Volgens Easton is de definitie van politiek: de gezaghebbende toedeling van waarden voor
een samenleving.
Waarden verwijzen naar alles wat mensen belangrijk vinden. Mensen streven 2 soorten
waarden na:
1. Materiële waarden: eten, huisvesting, kleding enz.
2. Immateriële waarden: vrijheid van meningsuiting, veiligheid enz.
De staat kan, eventueel met geweld, regels opleggen. Maar ook bedrijven kunnen als
legitiem ervaren waarden opleggen. Een voorbeeld hiervan is ontslag, deze worden door
bedrijven genomen, maar worden wel als legitiem ervaren.
De definitie van Easton lijkt te ruim, omdat zo alles wat in de samenleving gebeurd, lijkt te
vallen onder de bindende waarden voor een samenleving. Niet alle economische interactie
wordt gerekend tot politiek. Sommige critici zien politiek en markt als twee alternatieven
voor het toekennen van waarden. Toch mag gezegd worden dat de genoemde definities een
belangrijk onderdeel van politiek definiëren.
1.4
Collectieve actieproblemen: Het probleem waarbij op eigenbelang gerichte keuzen van
individuen leiden tot een collectief resultaat dat in strijd is met het eigenbelang. > het
eigenbelang conflicteert in bepaalde mate met het eigenbelang van ieder ander individu. Elk
individu streeft zijn eigenbelang na. Dit resulteert er in dat ieder zijn eigenbelang tekort
doet. Samenwerken was beter geweest.
